پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شماره‌ها | 1,914 |
| تعداد مقالات | 15,519 |
| تعداد مشاهده مقاله | 45,958,106 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 18,675,372 |
تأثیر اشتراک‌گذاری در رسانه‌های اجتماعی بر قصد بازدید مجدد مقاصد گردشگری ماجراجویانه با نقش میانجی ریسک ادراک‌شده | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| تحقیقات بازاریابی نوین | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| دوره 16، شماره 4 - شماره پیاپی 63، دی 1405، صفحه 63-90 اصل مقاله (1.12 M) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/nmrj.2026.146901.3264 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| نویسندگان | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| فرزانه امانی بنی1؛ هادی باقری* 2 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1دانشجوی دکتری گروه تربیت بدنی، دانشکده تربیت بدنی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2استادیار گروه مدیریت ورزشی، دانشکده تربیت بدنی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| چکیده | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| فناوری‌های نوین، شبکه‌های اجتماعی را از ابزار سادۀ ارتباطی به بستری پویا برای تعامل، اشتراک تجربه و شکل‌دهی تصمیمات روزمرۀ افراد بدل کرده‌اند. بر همین اساس، نقش فعالیت‌های تعاملی مبتنی‌بر رسانه‌های اجتماعی در شکل‌دهی به تمایلات رفتاری گردشگران در حوزۀ پرریسک گردشگری ورزشی ماجراجویانه، برای مدیران و برنامه‌ریزان مقاصد گردشگری اهمیت ویژه‌ای دارد. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر اشتراک‌گذاری در رسانه‌های اجتماعی بر قصد بازدید مجدد از مقاصد گردشگری ورزشی ماجراجویانه، با در نظر گرفتن نقش میانجی ریسک ادراک‌شده، انجام شده است. پژوهش حاضر از نوع مقطعی است و جامعۀ آماری آن را گردشگران ورزش‌های ماجراجویانه در منطقۀ دوپلان استان چهارمحال‌وبختیاری تشکیل دادند. نمونۀ پژوهش نیز شامل ۳۰۰ نفر بود که به شیوۀ در دسترس انتخاب شدند. برای سنجش سازه‌های پژوهش از پرسش‌نامه‌های استاندارد استفاده شد. تحلیل داده‌ها نیز با بهکارگیری مدل‌سازی معادلات ساختاری و رویکرد حداقل مربعات صورت گرفت. یافته‌های پژوهش نشان داد که ریسک ادراک‌شده بر قصد بازدید مجدد گردشگران تأثیر منفی و معناداری دارد. همچنین، اهمیت به‌اشتراک‌گذاری مشارکتی و غیرمشارکتی محتوا در رسانه‌های اجتماعی هم به‌طور مستقیم و هم ازطریق ریسک ادراک‌شده، تأثیری مثبت و معنادار بر قصد بازدید مجدد گردشگران ماجراجو دارد. براین‌اساس، توجه به تجارب مثبت به‌اشتراک‌گذاشته‌شده در صفحات شخصی دیگران (غیرمشارکتی) یا صفحات مرتبط با مقاصد گردشگری (مشارکتی) می‌تواند ازطریق کاهش احساس ریسک، تمایلات رفتاری گردشگران را تحت‌تأثیر قرار دهد. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| کلیدواژه‌ها | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| تعامل دیجیتال؛ انتقال اطلاعات؛ شبکه‌های اجتماعی؛ انگیزۀ بازدید؛ ریسک‌پذیری | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| اصل مقاله | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1.مقدمه گردشگری ورزشی به‌عنوان پدیده‌ای اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و نیز فرهنگی که از تعامل منحصربه‌فرد میان افراد، مکان‌ها و فعالیت‌های ورزشی شکل می‌گیرد، در ابتدای قرن بیست و یکم شاهد رشد چشمگیری بوده است (Tasci et al., 2018). توجه روزافزون به گردشگری ورزشی نشان از اهمیت و محبوبیت این حوزه دارد (Cho et al., 2019). ورود تجهیزات فناورانه به حوزۀ فعالیت‌های ورزشی-تفریحی در کنار تغییرات ایجادشده در نحوۀ گذران فراغت و گرایش افراد به فعالیت‌های مهیج و مخاطره‌آمیز سبب ظهور حوزۀ توانمندی در دل صنعت گردشگری ورزشی با عنوان گردشگری ماجراجویانه شده است (Wang et al., 2019). این نوع گردشگری شامل سفر، ورزش و تفریح است. فعالیت‌های ماجراجویانه، نوعی درگیرسازی احساسات، هیجانات قوی و خطرپذیری را به همراه دارند که به‌ندرت می‌توان در ورزش‌های دیگر آن‌ها را دید. این فعالیت‌ها با تأکید بر فردگرایی، فناوری، خودشناسی و تعالی، به ایده‌ها و تحولات اساسی در جامعۀ مدرن و پسامدرن می‌پردازند (Breivik, 2010). فعالیت‌هایی مانند قایقرانی در آب‌های خروشان، صخره‌نوردی، کوهنوردی، بالن‌سواری و نیز دوچرخه‌سواری کوهستان و غواصی در زمرۀ گردشگری ماجراجویانه قرار می‌گیرند (Buckley, 2007). در گردشگری ماجراجویانه که ریسک، بخشی جدایی‌ناپذیر از آن است، مدیریت تصویر محیط نقشی کلیدی در کاهش تردید گردشگران و تقویت قصد آن‌ها برای بازدید مجدد دارد (Zaid, 2023). نوع فعالیت ورزشی از یک سو و انتخاب مقصد گردشگری ازسوی‌دیگر، همواره چالشی مهم برای گردشگران این حوزه بوده است. به باور برتلی و لایسر، گردشگران براساس تصوری که از مقصد دارند، تصمیم می‌گیرند تا در واقعیت، آن را درک و ارزیابی کنند (Beritelli & Laesser, 2018). تصاویر و ویدئوهای به‌اشتراک‌گذاشته‌شده از مقاصد گردشگری در رسانه‌های اجتماعی می‌توانند تأثیر عمیقی بر تصمیم‌گیری گردشگران بگذارند و سبب افزایش آگاهی و جذابیت مقاصد شوند (Leung et al., 2013)؛ زیرا بیشتر افراد از اینترنت، رسانه‌های اجتماعی، برنامه‌ها و کارافزارهای واقعیت مجازی برای تجربه، کاوش و ارزیابی مقصد پیش‌از بازدید فیزیکی استفاده می‌کنند (Kim et al., 2020). رسانه‌های اجتماعی به افراد این امکان را داده‌اند که در زمان خود، صرفه‌جویی کنند، به‌سرعت به اطلاعات مفید دست یابند و با افراد بی‌شماری ارتباط برقرار کنند (Chen & Wang, 2021). قدرت رسانه‌های اجتماعی به‌اندازه‌ای است که زمینه‌های مختلف تصمیم‌گیری را تحت‌تأثیر قرار داده است (López-Rabadán, 2021). محتوای منتشرشده در وب‌سایت‌ها، رسانه‌های اجتماعی یا فضاهای مبتنی‌بر اینترنت می‌تواند به‌سادگی بر تصمیمات گردشگران ورزشی و تمایل آن‌ها به بازدید از مقصدی خاص اثر بگذارد (Raza et al., 2020). رسانه‌های اجتماعی با فراهم‌سازی بستر تعامل میان کاربران، اشتراک‌گذاری دیدگاه‌ها و انتقال اطلاعات مرتبط با مقاصد گردشگری، امکان تبادل‌نظر و دریافت بازخورد از دیگران را مهیا می‌کنند. این ویژگی‌ها می‌توانند نقش مهمی در تقویت تمایل گردشگران برای بازدید از مقصد ایفا کنند (سیف‌اللهی و اسکندری، 1400). افراد، بیشتر به‌جای اعتماد به تبلیغات رسمی، به تجربیات همتایان خود توجه می‌کنند؛ بنابراین، اشتراک‌گذاری تجربیات سفر در رسانه‌های اجتماعی می‌تواند بر تمایل دیگران به بازدید تأثیر بگذارد (Ayeh et al., 2013). تمایل به بازدید مجدد از عوامل کلیدی برای پیش‌بینی جذب گردشگران و افزایش درآمد مقاصد گردشگری به شمار می‌آید که ارزیابی آن در حوزۀ بازاریابی اهمیت بسیاری دارد (Shoukat & Ramkissoon, 2022; Ali et al., 2024). تمایل گردشگر به بازدید مجدد نتیجۀ تجربۀ مثبت او از خدمات، کالاها و سایر منابعی است که در مقصد گردشگری ارائه می‌شوند (Zhong, 2024)؛ بنابراین، مسئلۀ اصلی پژوهش حاضر این است که رسانه‌های اجتماعی از چه طریق و با بهره‌گیری از چه سازوکارهایی می‌توانند بر تمایل گردشگران به بازدید مجدد از مقاصد گردشگری اثر بگذارند و کدام نوع از اشتراک‌گذاری محتوا (به‌صورت فعال در صفحات شخصی گردشگران یا از صفحات عمومی مقصد) نقش مؤثرتری در این فرایند دارند؟ بر همین اساس، این پژوهش در پی آن است تا به این پرسش‌های اساسی پاسخ دهد که اشتراک‌گذاری محتوا در رسانه‌های اجتماعی چه تأثیری در شکل‌گیری تمایل گردشگران ورزشی ماجراجو به بازدید مجدد از مقصد دارد؟ و ریسک ادراک‌شده در این مسیر چه نقشی ایفا می‌کند؟ پژوهش‌های فراوانی در حوزۀ گردشگری و بازاریابی نشان داده‌اند که اطلاعات و تجربیات به‌اشتراک‌گذاشته‌شده در رسانه‌های اجتماعی می‌تواند بر ادراک ریسک گردشگران و در نهایت بر قصد بازدید مجدد آن‌ها از مقاصد گردشگری اثرگذار باشد (Ayeh et al., 2013; Dedeoğlu et al., 2020)؛ بااین‌حال، بیشتر این مطالعات، رسانه‌های اجتماعی را به‌صورت کلی در نظر گرفته و کمتر به تفاوت در شیوه‌های تعامل کاربران با محتوای این رسانه‌ها توجه کرده‌اند؛ درحالی‌که چگونگی تعامل کاربران با محتوا می‌تواند نقش مهمی در شکل‌گیری ادراکات و ارزیابی‌های آن‌ها از مقصد ایفا کند. پژوهش حاضر با تفکیک میان اشتراک‌گذاری مشارکتی و غیرمشارکتی در رسانه‌های اجتماعی، به‌دنبال این است تا تأثیر این تعاملات بر ادراک ریسک و قصد بازدید مجدد گردشگران را به‌صورت مجزا بررسی کند. از این منظر، سهم این پژوهش در آن است که نشان می‌دهد تأثیر رسانه‌های اجتماعی بر فرایند تصمیم‌گیری گردشگران فقط به وجود و میزان اطلاعات وابسته نیست، بلکه نوع تعامل کاربران با این اطلاعات نیز می‌تواند در شکل‌گیری ادراک ریسک نقش تعیین‌کننده داشته باشد. این تمایز مفهومی می‌تواند به توسعۀ مبانی نظری مربوط به نقش رسانه‌های اجتماعی در رفتار گردشگران کمک کند. ازطرفی، مطالعات پیشین، بیشتر در بسترهای گردشگری عمومی، تفریحی یا فرهنگی انجام شده‌اند؛ درحالی‌که «گردشگری ماجراجویانه» به‌طور ذاتی با درجه‌ای به‌مراتب فراتر از نااطمینانی‌ها و مخاطرات جسمانی یا محیطی همراه است؛ بنابراین، چگونگی اثرگذاری اطلاعات در رسانه‌های اجتماعی بر «ریسک ادراک‌شده» در محیطی پرمخاطره در مقایسه با محیط‌های عادی می‌تواند متفاوت باشد. تفکیک نوع اشتراک‌گذاری (مشارکتی و غیرمشارکتی) در بستر گردشگری ماجراجویانه می‌تواند مبانی تجربی اتکاپذیری را برای این خلأهای اساسی مهیا سازد و به غنای مبانی نظری رفتار گردشگران بیفزاید. براین‌اساس، پژوهش حاضر تلاش می‌کند چارچوب دقیق‌تری برای تبیین نقش رسانه‌های اجتماعی در شکل‌گیری قصد بازدید مجدد گردشگران ارائه دهد. منطقۀ دوپلان نیز به‌عنوان محیطی که طیف وسیعی از ورزش‌های بسیار پرریسک (مانند راپ سوئینگ، رفتینگ و پاراگلایدرسواری) را در خود جای داده، بستری ایدئال برای به چالش کشیدن و سنجش فرضیه‌های ریسک ادراک‌شدۀ فعالیت‌های گردشگری ماجراجویانه فراهم آورده است.
2- مبانی نظری به‌دلیل ماهیت ناملموس و تجربه‌ناپذیر بودن خدمات گردشگری، پیش‌از خرید نمی‌توان به‌طور کامل این خدمات را درک یا آزمایش کرد. این ویژگی باعث افزایش ریسک ادراک‌شده توسط گردشگران می‌شود و در نهایت بر تمایل آن‌ها برای بازدید از مقاصد گردشگری تأثیر می‌گذارد (Pappas, 2016). ریسک ادراک‌شده عاملی است که می‌تواند بر تصمیم‌گیری برای انتخاب مقصد سفر تأثیر بگذارد (Cui et al., 2016). مفهوم ریسک ادراک‌شده نخستین بار با پژوهش‌های ریموند بائر در دانشگاه هاروارد از حوزۀ روان‌شناسی به عرصۀ تجارت راه یافت. این مفهوم به احساس نااطمینانی ناشی از نتایج غیرمنتظرۀ خرید اشاره دارد. ریسک ادراک‌شده ناشی از عواملی، مانند پذیرش محصولات جدید، انتخاب فروشگاه، تأثیر تبلیغات، کسب اطلاعات، استفاده از توصیه‌ها و نهایتاً وفاداری به برند شکل می‌گیرد (عیوضی‌نژاد و همکاران، 1400). درک ریسک معمولاً به‌عنوان ارزیابی ذهنی افراد از ویژگی‌ها و شدت خطرها تعریف می‌شود که اغلب با شک و تردید همراه است (Kim & Madison, 2020). ریسک و گردشگری به‌طور مستقیم با یکدیگر ارتباط دارند؛ زیرا هر تصمیم به سفر، به‌نوعی با پذیرش ریسک همراه است. از این منظر، سفر به مقصدی ناآشنا یا مواجهه با مخاطرات خاص مقصد، به معنای نااطمینانی از شرایط آینده و پیامدهای احتمالی منفی است که می‌تواند بر تصمیمات مرتبط با سفر تأثیر بگذارد (Chang, 2009). ریسک به شیوه‌های گوناگونی دسته‌بندی شده است؛ بااین‌حال، بیشتر صاحبنظران اتفاق‌نظر دارند که در فعالیت‌های گردشگری دو نوع تهدید وجود دارد که شامل عواقب جسمی و روانی برای فرد است (Sohn et al., 2016). این ریسک‌ها می‌توانند ناشی از عوامل گوناگونی ازجمله حوادث شخصی (بیماری یا آسیب)، شرایط محیطی (جنگ، وضعیت آب‌وهوا، مسائل امنیتی، ناآرامی‌های سیاسی و بلایای طبیعی) و تعاملات اجتماعی (چالش‌های محلی، تفاوت‌های فرهنگی و تهدیدهای اجتماعی) باشند (Estrada et al., 2015; Cui et al., 2016). ریسک‌های ادراک‌شده با ایجاد تصویر ذهنی از مقصد گردشگری، عامل مهمی‌اند که بر تصمیم‌گیری گردشگران برای سفر یا پرهیز از سفر به یک مقصد تأثیر می‌گذارند و می‌توانند بر تمایل افراد برای بازدید از آن مقصد اثرگذار باشند (رنجبریان و همکاران، 1397). یافته‌های اخیر نشان می‌دهد که تصویر مقصد ازطریق ایجاد احساسات نوستالژیک و تقویت دلبستگی محلی، تأثیر مثبتی بر قصد بازدید مجدد دارد؛ بااین‌حال، ریسک ادراک‌شده به‌عنوان متغیر تعدیلگر منفی، رابطۀ میان دلبستگی محلی و تمایل به بازگشت را تضعیف می‌کند (Wei et al., 2024). ازسویی، با توسعۀ روزافزون رسانه‌های اجتماعی، الگوهای تعامل کاربران با محتوای مرتبط با مقاصد گردشگری دستخوش تغییرات اساسی شده است. این رسانه‌ها دیگر، کانال‌هایی صِرف برای انتقال اطلاعات نیستند، بلکه به فضاهایی پویا و تعاملی تبدیل شده‌اند که کاربران می‌توانند سطوح مختلفی از درگیری و مشارکت را در مواجهه با محتوا تجربه کنند (Brodie et al., 2013). از این منظر، رفتار کاربران در رسانه‌های اجتماعی را می‌توان در قالب پیوستاری از کنش‌های فعال تا رفتارهای منفعلانه طبقه‌بندی کرد که هریک پیامدهای متفاوتی در ابعاد شناختی، عاطفی و رفتاری به‌دنبال دارند (Verduyn et al., 2017). براساس دیدگاه ددی‌اغلو و همکاران رفتارهای اشتراک‌گذاری در رسانه‌های اجتماعی به دو شکل بروز می‌کنند: 1) اهمیت به‌اشتراک‌گذاری مشارکتی که بیشتر مبنی‌بر انگیزه‌های فردی نظیر ابراز هویت یا جلب‌توجه مخاطبان است و حالتی شخصی پیدا می‌کند؛ 2) اهمیت به‌اشتراک‌گذاری غیرمشارکتی که ناظر بر تمایل افراد به تعامل و برقراری ارتباط اجتماعی با دیگران است (Dedeoğlu et al., 2020). در پژوهش حاضر این تفکیک‌سازی دوگانه مدنظر قرار گرفته است تا تفاوت‌های رفتاری و ادراکی ناشی از این دو شیوه به‌صورت دقیق‌تری تبیین شود. اشتراک‌گذاری مشارکتی به مجموعه‌ای از رفتارهای فعالانۀ کاربران اشاره دارد که طی آن، افراد به‌طور مستقیم در تولید، بازنشر یا تعامل با محتوای رسانه‌های اجتماعی مشارکت می‌کنند. این رفتارها می‌تواند شامل ارسال نظر، واکنش به محتوا، بازنشر مطالب و به‌اشتراک‌گذاری تجربیات شخصی مرتبط با مقصد گردشگری باشد (Brodie et al., 2013; Dessart et al., 2016). در چنین شرایطی، کاربران، نقش فعالی در فرایند ارتباطی ایفا کرده و به‌عنوان عاملی مؤثر در شکل‌دهی معنا و انتقال تجربه شناخته می‌شوند. یافته‌های پژوهشی نشان می‌دهد که مشارکت فعال کاربران منجر به افزایش سطح درگیری شناختی و احساسی با محتوا شده و ازطریق تبادل تجربیات واقعی، به کاهش ابهام و نااطمینانی کمک می‌کند (Filieri et al., 2015). اشتراک‌گذاری غیرمشارکتی به رفتارهایی اطلاق می‌شود که در آن، کاربران بدون بروز تعامل آشکار، به مشاهده و دریافت محتوای منتشرشده در رسانه‌های اجتماعی می‌پردازند. این نوع استفاده که در مبانی نظری پژوهش با مفاهیمی همچون استفاده منفعلانه از رسانه‌های اجتماعی یا رفتار مشاهده‌گرانه شناخته می‌شود شامل دنبال کردن تصاویر، ویدئوها، دیدگاه‌ها و تجربیات دیگران بدون واکنش مستقیم است (Nonnecke & Preece, 2000; Sun et al., 2014). در این شیوه از اشتراک‌گذاری، تعامل مستقیم میان کاربران شکل نمی‌گیرد، اما می‌تواند نقش مؤثری در افزایش آگاهی، شکل‌گیری تصویر ذهنی و ارزیابی‌های شناختی اولیه از مقصد ایفا کند (Verduyn et al., 2017). بر همین اساس، تمایز میان این دو نوع اشتراک‌گذاری و تأثیرات آن بر ادراکات، نگرش‌ها، تصمیمات و رفتارهای گردشگران می‌تواند چارچوب تحلیلی دقیق‌تری برای تبیین نقش رسانه‌های اجتماعی فراهم آورد.
3- پیشینۀ پژوهش بررسی مبانی نظری پژوهش نشان می‌دهد که رسانه‌های اجتماعی و متغیرهای متأثر از آن، نقش بسزایی در انتخاب مقصد و تمایلات بازدید گردشگران ایفا می‌کنند. این رسانه‌ها در سال‌های اخیر به یکی از منابع بسیار مهم اطلاعاتی گردشگران در فرایند جست‌وجو، ارزیابی و انتخاب مقصد تبدیل شده‌اند؛ چراکه کاربران در این فضا نه‌تنها در معرض انبوهی از اطلاعات قرار می‌گیرند، بلکه می‌توانند تجربه‌های واقعی سایر گردشگران را نیز مشاهده کنند. این موضوع به‌ویژه در حوزۀ گردشگری ماجراجویانه که با سطحی از نااطمینانی، ابهام و ریسک همراه است، اهمیت بیشتری دارد. هرچه اطلاعات در دسترس گردشگر دربارۀ مقصد، خدمات، شرایط محیطی و تجربۀ دیگران بیشتر و واقعی‌تر باشد، امکان ارزیابی بهتر شرایط فراهم شده و میزان ریسک ادراک‌شده تعدیل می‌شود. اهمیت به‌اشتراک‌گذاری در رسانه‌های اجتماعی می‌تواند در دو قالب مشارکتی و غیرمشارکتی تبیین شود؛ هر دو نوع استفاده از رسانه‌های اجتماعی می‌توانند بر قضاوت ذهنی گردشگر دربارۀ احتمال خطر، نااطمینانی و پیامدهای منفی احتمالی سفر اثرگذار باشند. این موضوع در حوزۀ گردشگری ماجراجویانه کمتر مطالعه شده است؛ بااین‌حال، راشدی و موسی کاشی (1399)، در حوزۀ پیشگیری از کرونا به این نتیجه رسیدند که شبکه‌های اجتماعی بر ادراک ریسک فردی، تأثیر می‌گذارند. پژوهش حدادیان و بیلندی (1403) نیز نشان داد که کیفیت اطلاعات درک‌شده در رسانۀ اجتماعی بر ریسک درک‌شده خریداران واحدهای مسکونی اثر معناداری دارد. افزون‌بر این، پژوهش چافیدون و همکاران حاکی از آن بود که بازاریابی رسانه‌های اجتماعی بر ریسک ادراک‌شده تأثیر می‌گذارد (Chafidon et al., 2022). درمجموع، با توجه به اینکه تعاملات مشارکتی و غیرمشارکتی در رسانه‌های اجتماعی جریان اطلاعات را تسهیل کرده و شناخت گردشگر را از محیط افزایش می‌دهند، انتظار می‌رود این دو مؤلفه نقشی کلیدی در تعدیل و بازتعریف ریسک ادراک‌شده در گردشگری ماجراجویانه داشته باشند. براین‌اساس، فرضیه‌های زیر برای این پژوهش مطرح شدند: 1- اهمیت به‌اشتراک‌گذاری مشارکتی در رسانه‌های اجتماعی بر ریسک ادراک‌شده گردشگران ورزشی ماجراجویانه مقصد دوپلان تأثیر معناداری دارد (H1). 2- اهمیت به‌اشتراک‌گذاری غیرمشارکتی در رسانه‌های اجتماعی بر ریسک ادراک‌شده گردشگران ورزشی ماجراجویانه مقصد دوپلان تأثیر معناداری دارد (H2). قصد بازدید مجدد، از شاخص‌های بسیار مهم رفتاری در مطالعات گردشگری است؛ زیرا نشان‌دهندۀ ارزیابی مطلوب گردشگر از تجربۀ سفر و تمایل او به تکرار آن در آینده است. از عوامل اثرگذار بر قصد بازدید مجدد، ریسک ادراک‌شده است. ریسک ادراک‌شده به برداشت ذهنی گردشگر از احتمال مواجهه با پیامدهای نامطلوب در طول سفر اشاره دارد. هرچه گردشگر مقصد را ازنظر مالی، جسمی، اجتماعی، روانی یا عملکردی پرریسک‌تر ارزیابی کند، احتمال کمتری دارد که دوباره آن مقصد را برای سفر انتخاب کند. پژوهش‌های پیشین این رابطه را تأیید کرده‌اند. سیف‌اللهی انار (1402) به این نتیجه رسید که استفاده از رسانه‌های اجتماعی و ریسک ادراک‌شده با قصد بازدید مجدد رابطۀ مستقیم دارد. زارع و همکاران (1395) در بررسی نقش میانجی تصویر مقصد بر رابطۀ میان ریسک‌های ادراک‌شده و تمایل به بازدید مجدد، روی 200 گردشگر خارجی به این نتیجه دست یافتند که تصویر شناختی و عاطفی در رابطۀ میان ریسک فیزیکی و مالی و تمایل به بازدید مجدد نقش میانجی دارد؛ اما در رابطۀ میان ریسک اجتماعی-روانی و تمایل به بازدید مجدد نقش میانجی ندارد. پای و همکاران در پژوهشی دربارۀ مهمانان هتل‌های لوکس، ارتباط میان ریسک ادراک‌شده و قصد بازدید مجدد را با توجه به تصویر ایمنی هتل بررسی کردند (Pai et al., 2024). یافته‌ها نشان داد که ریسک ادراک‌شده اثر منفی و معناداری بر قصد بازدید مجدد دارد. زاید نیز در پژوهشی با عنوان «ریسک گردشگری ماجراجویانه، تصویر محیطی و قصد بازدید مجدد: مطالعه تجربی گردشگری غواصی در غارهای زیرآبی جزیرۀ بوتون، اندونزی» بیان کرد که ریسک ماجراجویی، هم به‌صورت مستقیم و هم ازطریق تصویر محیطی، بر قصد بازدید مجدد تأثیرگذار است (Zaid, 2023). وی و همکاران نیز در مطالعه‌ای با موضوع تأثیر تصویر مقصد گردشگری و دلبستگی مکانی بر قصد بازدید مجدد، با در نظر گرفتن نقش تعدیلگر ریسک ادراک‌شده، دریافتند که تصویر مقصد اثر مثبتی بر احساس نوستالژی و دلبستگی محلی دارد (Wei et al., 2024). افزون‌بر این، دلبستگی محلی به‌طور مستقیم قصد بازدید مجدد را افزایش می‌دهد. در عین حال، ریسک ادراک‌شده این رابطه را به‌صورت منفی تعدیل می‌کند؛ به این معنا که هرچه میزان ریسک ادراک‌شده بیشتر باشد، اثر دلبستگی محلی بر قصد بازدید مجدد تضعیف می‌شود. درمجموع، این یافته‌ها نشان‌دهندۀ آن است که ریسک ادراک‌شده نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری قصد بازدید مجدد دارد و افزایش آن می‌تواند احتمال بازگشت دوبارۀ گردشگران به مقصد را کاهش دهد؛ بنابراین فرضیه زیر مطرح می‌شود: 3- ریسک ادراک‌شده بر قصد بازدید مجدد گردشگران ورزش‌های ماجراجویانه مقصد دوپلان تأثیر معناداری دارد (H3). رسانه‌های اجتماعی علاوه‌بر آنکه می‌توانند ارزیابی گردشگران از ریسک سفر را تحت‌تأثیر قرار دهند، به‌صورت مستقیم نیز می‌توانند بر قصد بازدید مجدد آن‌ها اثرگذار باشند. اهمیت به‌اشتراک‌گذاری در رسانه‌های اجتماعی باعث می‌شود گردشگر در معرض تجربیات مثبت، روایت‌های شخصی، تصاویر جذاب، توصیه‌ها و بازخوردهای مربوط به مقصد قرار گیرد. این فرایند می‌تواند به شکل‌گیری نگرشی مثبت‌تر دربارۀ مقصد بینجامد، جذابیت ادراک‌شده آن را افزایش دهد و تمایل گردشگر را برای بازدید مجدد تقویت کند. در این میان، مشارکت فعال در فرایند اشتراک‌گذاری و استفاده غیرمشارکتی از محتوای دیگران می‌تواند در شکل‌گیری این تمایل مؤثر باشد. مطالعات پیشین نیز از این دیدگاه حمایت می‌کنند. نتایج پژوهش پرایاگ و رایان حاکی از آن بود که اشتراک‌گذاری تجربیات در رسانه‌های اجتماعی تأثیر چشمگیری بر قصد بازدید مقاصد گردشگری ماجراجویانه دارد (Prayag & Ryan, 2021). این تأثیر ازطریق دو میانجی مهم، یعنی آگاهی الکترونیکی و تبلیغات دهان‌به‌دهان مثبت تقویت می‌شود. جنیدی و هارجانتو در مطالعۀ خود، تأثیر آگاهی از مقصد، تصویر مقصد، انگیزۀ گردشگر و تبلیغات شفاهی را بر قصد بازدید مجدد گردشگران بررسی کردند. یافته‌های آن‌ها نشان داد که آگاهی از مقصد، تصویر مقصد و انگیزۀ گردشگران، تأثیری معنادار بر قصد بازدید مجدد آن‌ها دارد (Junidi & Harjanto, 2020). این مطالعه همچنین تأثیر میانجی احتمالی تبلیغ شفاهی بر قصد گردشگران برای بازدید مجدد را تحلیل کرد. نتایج نشان داد که تبلیغ شفاهی، نقش میانجی مهمی برای آگاهی از مقصد و تصویر مقصد در قصد گردشگران برای بازدید مجدد دارد. یولیویونا و همکاران با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر قصد بازدید مجدد در حوزۀ گردشگری ماجراجویانه و پایدار اندونزی، نقش بازاریابی رسانه‌های اجتماعی، جاذبه‌های گردشگری، تجربۀ گردشگر و تصویر مقصد را بررسی کردند (Yuliviona, 2025). نتایج آن‌ها نشان داد که بازاریابی رسانه‌های اجتماعی و جاذبه‌های گردشگری تأثیر معناداری بر قصد بازدید مجدد نداشت؛ در مقابل، تجربۀ گردشگران و تصویر مقصد ازجمله عواملی بودند که اثر مثبت و معناداری بر این متغیر داشتند. افزون‌بر این، اعظم و همکاران به بررسی تأثیر رسانه‌های اجتماعی بر تصمیم‌گیری گردشگران در انتخاب مقاصد گردشگری ماجراجویانه در پاکستان پرداختند (Azam et al., 2019). نتایج نشان داد که رسانه‌های اجتماعی نقش بسیار مهمی در انتخاب مقاصد گردشگری ماجراجویانه دارند. محتوای تولیدشده توسط کاربران، نظرها و تجربیات به‌اشتراک گذاشته‌شده در پلتفرم‌های مختلف اجتماعی می‌تواند به‌طور چشمگیری بر نگرش و تصمیم‌گیری گردشگران تأثیر بگذارد. به نظر می‌رسد که گردشگران به اطلاعات به‌دست‌آمده از رسانه‌های اجتماعی اعتماد می‌کنند و این اطلاعات می‌تواند به کاهش نااطمینانی و افزایش تمایل به بازدید از مقاصد ماجراجویانه کمک کند. همچنین، جاتیاناندا و همکاران به بررسی نقش رسانه‌های اجتماعی در تبلیغ مقاصد گردشگری ماجراجویانه پرداختند. در این پژوهش، تأثیر پلتفرم‌های مختلف اجتماعی بر آگاهی و جذب گردشگران به مقاصد ماجراجویانه بررسی شد (Jatiyananda et al., 2021). نتایج نشان داد که رسانه‌های اجتماعی به‌طور چشمگیری در افزایش شناخت و تمایل گردشگران به بازدید از این مقاصد مؤثرند و نقش کلیدی در راهبرد‌های بازاریابی گردشگری ایفا می‌کنند؛ بنابراین فرضیه‌های زیر مطرح می‌شوند: 4- اهمیت به‌اشتراک‌گذاری مشارکتی بر قصد بازدید مجدد گردشگران ورزشی ماجراجویانه مقصد دوپلان تأثیر معناداری دارد (H4). 5- اهمیت به‌اشتراک‌گذاری غیرمشارکتی بر قصد بازدید مجدد گردشگران ورزشی ماجراجویانه مقصد دوپلان تأثیر معناداری دارد (H5). در تبیین رفتار گردشگران، بسیاری از متغیرهای اطلاعاتی و ارتباطی نه‌تنها به‌صورت مستقیم، بلکه ازطریق متغیرهای ادراکی و شناختی بر پیامدهای رفتاری اثر می‌گذارند. ریسک ادراک‌شده از مهم‌ترین این متغیرهاست که می‌تواند سازوکار انتقال اثر اطلاعات و تجربه‌های دریافتی از رسانه‌های اجتماعی به قصد بازدید مجدد را توضیح دهد. به بیان دیگر، زمانی که گردشگران به اشتراک‌گذاری‌های موجود در رسانه‌های اجتماعی اهمیت می‌دهند، چه ازطریق مشارکت فعال و چه ازطریق مشاهده و دریافت منفعلانه محتوا، برداشت آن‌ها از میزان ریسک مقصد تغییر می‌کند و این تغییر در نهایت بر قصد بازدید مجدد آن‌ها اثر می‌گذارد. شواهد تجربی نیز از این استدلال حمایت می‌کنند. مصطفوی و همکاران (1394) نیز نشان دادند که فاصلۀ اجتماعی ادراک‌شده ازطریق رضایتمندی و ریسک ادراک‌شده بر نیات رفتاری گردشگران ازجمله تمایل به بازگشت مجدد مؤثر است. زارع و همکاران (1395) با تأکید بر نقش متغیرهای ادراکی در تبیین تمایل به بازدید مجدد نشان دادند که ریسک‌های ادراک‌شده می‌توانند ازطریق سازوکارهای میانجی بر نیات رفتاری اثرگذار باشند. همچنین، نتایج پژوهش‌های مرتبط با رسانه‌های اجتماعی نشان داده است که اطلاعات به‌دست‌آمده از این فضا می‌تواند نگرش، آگاهی، اطمینان و ارزیابی ذهنی گردشگران را دربارۀ مقصد تغییر دهد و ازاین‌طریق رفتار آینده آن‌ها را شکل دهد؛ بنابراین، ازآنجاکه اهمیت به‌اشتراک‌گذاری در رسانه‌های اجتماعی می‌تواند بر ریسک ادراک‌شده اثر بگذارد و ریسک ادراک‌شده نیز به‌نوبۀ خود بر قصد بازدید مجدد مؤثر است، انتظار می‌رود این متغیر در رابطۀ میان اهمیت اشتراک‌گذاری و قصد بازدید مجدد، نقش میانجی داشته باشد. براین‌اساس، فرضیه‌های زیر مطرح می‌شوند: 6- اهمیت به‌اشتراک‌گذاری مشارکتی بر قصد بازدید مجدد گردشگران ورزشی ماجراجویانه مقصد دوپلان با نقش میانجی ریسک ادراک‌شده تأثیر معناداری دارد (H6). 7- اهمیت به‌اشتراک‌گذاری غیرمشارکتی بر قصد بازدید مجدد گردشگران ورزشی ماجراجویانه مقصد دوپلان با نقش میانجی ریسک ادراک‌شده تأثیر معناداری دارد (H7). به‌طورکلی، مرور پژوهش‌ها نشان می‌دهد که ریسک‌های ادراک‌شده نقش مهمی در تصمیم‌گیری و تمایل گردشگران به مقصدی خاص دارند و براساس تحقیقات، این‌گونه استدلال می‌شود که رسانه‌های اجتماعی می‌توانند ازطریق آگاهی‌بخشی و کاستن از نگرانی‌ها، ریسک‌های ادراک‌شده را کاهش و تمایل به بازدید از مقاصد را افزایش دهند. بر همین اساس، پژوهش حاضر با بررسی چارچوب نظری ارائه‌شده در شکل ۱، تأثیر اشتراک‌گذاری محتوای مرتبط با مقاصد گردشگری ماجراجویانه را بر ریسک ادراک‌شده و قصد بازدید گردشگران تحلیل می‌کند و اطلاعات جدیدی برای مدیران مقاصد گردشگری و پژوهشگران دانشگاهی فراهم می‌آورد.
شکل 1: چارچوب نظری پژوهش (منبع: یافته‌های پژوهش) Figure 1- Theoretical framework of the research
4- روش پژوهش پژوهش حاضر ازنظر هدف، کاربردی و ازنظر بازۀ زمانی، مقطعی است. همچنین، ازلحاظ طرح پژوهش، در زمرۀ مطالعات توصیفی-همبستگی قرار می‌گیرد و داده‌های آن نیز به‌صورت میدانی گردآوری شده‌اند. جامعۀ آماری پژوهش شامل گردشگران رشتههای ورزشی ماجراجویانه است که در بهار 1403 از مقصد دوپلان در استان چهارمحال و بختیاری بازدید کرده‌اند. این مقصد به‌دلیل تنوع فعالیت‌های ماجراجویانه و تعداد زیاد گردشگران، به‌عنوان مورد مطالعه انتخاب شد. معیارهای ورود به نمونۀ پژوهش عبارت بودند از: اقامت حداقل ۲۴ ساعت در منطقه و مشارکت در فعالیت‌های ماجراجویانۀ آن. براین‌اساس، 300 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و نمونه‌هایی که این معیارها را نداشتند از تحلیل حذف شدند (17 نمونه). ابزار پژوهش شامل پنج بخش زیر بود: 1) برگۀ اطلاعات جمعیت‌شناختی شامل سن، جنسیت، مدت اقامت، نوع فعالیت گردشگری ماجراجویانه و مبدأ سفر؛ 2) پرسش‌نامۀ اهمیت به‌اشتراک‌گذاری مشارکتی در رسانه‌های اجتماعی شامل هفت گویه؛ 3) پرسش‌نامۀ اهمیت به‌اشتراک‌گذاری غیرمشارکتی در رسانه‌های اجتماعی ددی‌اوغلو و همکاران ( Dedeoğlu et al., 2020) شامل چهار گویه؛ 4) پرسش‌نامۀ تعدیل‌شدۀ قصد بازدید مجدد میوناوار و همکاران (Munawar et al., 2021) با سه گویه (گویۀ ‘تجربیات شخصی خود را با افرادی که می‌شناسم به اشتراک خواهم گذاشت’ به‌دلیل هم‌پوشانی با سازۀ اشتراک‌گذاری از تحلیل حذف شد)؛ 5) پرسش‌نامۀ پنج‌سؤالی ریسک ادراک‌شده متعلق به جاکوبی و کاپلان (Jacoby & Kaplan, 1972) که در سال 2023 سوندراجان و همکاران (Soundararajan et al., 2023) آن را برای گردشگری ماجراجویانه تطبیق داده‌اند. به همین دلیل، در پژوهش حاضر نیز از آن استفاده شد. تمامی پرسش‌نامه‌ها، به‌استثنای برگۀ اطلاعات جمعیت‌شناختی، براساس مقیاس پنج‌درجه‌ای لیکرت تنظیم شدند و هیچ‌یک از گویه‌های آن‌ها نیازمند نمره‌گذاری معکوس نبودند (پیوست مقاله). اعتبار صوری و محتوایی پرسش‌نامه‌ها را 8 نفر از متخصصان مدیریت ورزشی و گردشگری تأیید کردند. پایایی پرسش‌نامه‌ها ازطریق مطالعۀ راهنما روی 30 نفر از جامعۀ آماری با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ تأیید شد. این مقدار برای پرسش‌نامۀ اهمیت به‌اشتراک‌گذاری مشارکتی برابر 89/0، اهمیت به‌اشتراک‌گذاری غیرمشارکتی 85/0، قصد بازدید مجدد 91/0 و ریسک ادراک‌شده 70/0 به دست آمد. پس‌از تأیید و نهایی شدن پرسش‌نامه‌ها، 200 پرسش‌نامه به‌صورت حضوری و 100 پرسش‌نامه به‌صورت آنلاین ازطریق ارسال لینک در صفحات مجازی مرتبط با منطقۀ دوپلان، جمعآوری شد. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، از دو دسته روش آمار توصیفی و استنباطی استفاده شد. توصیف آماری ویژگی‌های نمونه با استفاده از فراوانی، درصد و انحراف استاندارد و نیز با کمک نرم‌افزار SPSS22 انجام شد. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها در بخش استنباطی نیز از روش تحلیل مسیر با بهکارگیری مدل‌سازی معادلات ساختاری و رویکرد حداقل مربعات جزئی در نرم‌افزارSmartPLS3 بهره گرفته شد. این روش به‌دلیل امکان تحلیل هم‌زمان چند متغیر و بررسی آثار مستقیم و غیرمستقیم، برای پژوهش حاضر مناسب تشخیص داده شد.
5- یافته‌ها با بررسی ویژگی‌های جمعیت‌شناختی پاسخ‌دهندگان مشخص شد که بیشترین فراوانی به ردۀ سنی 21 تا 30 سال مربوط بود. استان‌های اصفهان، تهران و چهارمحال و بختیاری بیشترین تعداد نمونه‌ها را داشتند. پیاده‌روی کوهستان محبوب‌ترین و راپ سویینگ کم‌طرفدارترین فعالیت ماجراجویانه بود. حدود 28درصد از گردشگران (84 نفر) فقط در یک فعالیت ماجراجویانه شرکت کرده بودند؛ درحالی‌که تقریباً 72درصد (213 نفر) در دو یا چند فعالیت حضور داشتند. بیشتر گردشگران (109 نفر) حدود 48 ساعت در منطقه اقامت داشته‌اند (جدول 1).
جدول 1: مشخصات نمونه پژوهش Table 1- Research sample characteristics
(منبع: یافته‌های پژوهش)
در ادامه، پیش‌فرض خطی نبودن متغیرهای مستقل برای استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری بررسی شد. همان‌طور که در جدول 2 مشاهده می‌شود مقدار عامل تورم واریانس برای تمامی متغیرهای مستقل، کمتر از ۵ است که نشان از میزان پایین هم‌خطی بین آن‌ها دارد.
جدول 2: شاخص‌های هم‌خطی چندگانه در متغیرهای پیش‌بینی‌کننده Table 2: Multiple collinearity indices in predictor variables (VIF)
(منبع: یافته‌های پژوهش) در ادامه، یافته‌های استنباطی پژوهش در دو بخش برازش مدل بیرونی و برازش مدل درونی ارائه می‌شود. 1-5- شاخص‌های مدل بیرونی برای ارزیابی برازش مدل بیرونی، پایایی، روایی هم‌گرا و روایی واگرا بررسی شدند. پایایی مدل با استفاده از بارهای عاملی، پایایی ترکیبی و ضریب آلفای کرونباخ ارزیابی شد. روایی هم‌گرا با میانگین واریانس استخراج‌شده و روایی واگرا نیز با شاخص فورنل و لارکر سنجیده شد. ضریب بارهای عاملی، به‌عنوان نخستین شاخص برای بررسی فرضیه‌ها، حداقل مقدار پذیرفتنی 4/0 را دارد (رجبی و همکاران، 1401). جدول 3 شامل نتایج پایایی و روایی هم‌گرا است. روایی هم‌گرا زمانی محقق می‌شود که مقدار میانگین واریانس استخراج‌شده بزرگ‌تر از 5/0 باشد. همچنین برای تأیید مدل بیرونی، مقدار آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی متغیرها باید بیشتر از 7/0 باشد که در این پژوهش نیز این مقادیر رعایت شده‌اند.
جدول 3: نتایج ضرایب آلفای کرونباخ، پایایی ترکیبی و میانگین واریانس مستخرج Table 3: Results of Cronbach's alpha coefficients, composite reliability, and average variance extracted
شاخص فورنل و لارکر برای ارزیابی روایی واگرا براساس جذر مقادیر AVE محاسبه می‌شود که رابطۀ یک سازه را با شاخص‌های خود در مقایسه با سایر سازه‌ها نشان می‌دهد و در جدول 4 آمده است. برای تأیید روایی واگرا، مقادیر نمایش داده‌شده در قطر جدول باید از سایر مقادیر در هر سطر و ستون بیشتر باشند. براساس این جدول، روایی واگرای مدل نیز تأیید می‌شود. جدول 4: ماتریس سنجش روایی واگرا (فورنل و لارکر) Table 4: Divergent validity assessment matrix (Fornell and Larker)
(منبع: یافته‌های پژوهش) به‌منظور ارزیابی روایی واگرا، از شاخصHTMT (نسبت هتروتریت-مونوتریت) نیز استفاده شد. نتایج جدول 5 نشان می‌دهد که تمامی مقادیرHTMT کمتر از 90/0 بوده‌اند؛ بنابراین روایی واگرای مدل بیرونی تأیید می‌شود. جدول 5: شاخص HTMT Table 5: Heterotrait Monotrait Ratio
(منبع: یافته‌های پژوهش)
2-5- ارزیابی معیارهای مدل درونی در پژوهش حاضر، برای بررسی برازش مدل درونی پژوهش از شاخص‌های ضرایب مسیر، R2، Q2 و اندازۀ تأثیر استفاده شد.
شکل 2: ضرایب مسیر و برازش مدل ساختاری در حالت استاندارد و معناداری (منبع: یافته‌های پژوهش) Figure 2- Path coefficients and structural model fit in standard and significant mode در شکل 2 ضرایب مسیر مدل اجراشده نشان داده شده است. ضرایب Z باید از 96/1 بیشتر باشد تا معناداری روابط میان متغیرها در سطح اطمینان 95درصد تأیید شود. براین‌اساس و با توجه به شکل 2، تمامی روابط معنادارند. شاخص R2 برای برازش مدل ساختاری، مقادیر 19/0، 33/0 و 67/0 را به‌ترتیب برای پیش‌بینی ضعیف، متوسط و قوی معرفی می‌کند. در این پژوهش، مقدار R2 برای ریسک ادراک‌شده سطح پیش‌بینی ضعیف و قصد بازدید مجدد در سطح پیش‌بینی متوسط قرار دارد. همچنین، شاخص Q2 مقادیر 02/0، 15/0 و 35/0 را برای پیش‌بینی ضعیف، متوسط و قوی به کار می‌برد که در این مدل برای ریسک ادراک‌شده، متوسط و برای قصد بازدید مجدد، قوی است. پس‌از ارزیابی مدل ساختاری، فرضیه‌های پژوهش با توجه به ضرایب معنادار بزرگ‌تر از 96/1، تأیید می‌شوند. بدین‌ترتیب، اهمیت به‌اشتراک‌گذاری در رسانه‌های اجتماعی و ریسک ادراک‌شده تأثیر معناداری بر قصد بازدید مجدد گردشگران دارند، برای بررسی نقش میانجی ریسک ادراک‌شده از آزمون بوت‌استرپینگ (Bootstrapping) استفاده شد. نتایج نشان داد که اهمیت به‌اشتراک‌گذاری در رسانه‌های اجتماعی با میانجیگری ریسک ادراک‌شده تأثیر معناداری بر قصد بازدید مجدد دارد. جدول 6: بررسی فرضیه‌های پژوهش براساس ضرایب مسیر و معناداری Table 6: Examination of research hypotheses based on path coefficients and significance
(منبع: یافته‌های پژوهش) برای ارزیابی برازش کلی مدل از شاخص SRMR استفاده شد. مقدار این شاخص در جدول 7 برابر با 05/0 به دست آمد که کمتر از مقدار آستانۀ 80/0 است؛ بنابراین برازش کلی مدل پژوهش پذیرفتنی ارزیابی می‌شود. جدول 7: بررسی فرضیه‌های پژوهش براساس ضرایب مسیر و معناداری Table 7: Examination of research hypotheses based on path coefficients
(منبع: یافته‌های پژوهش) 6- بحث و نتیجه‌گیری با پیشرفت فناوری‌های ارتباطی و گسترش شبکه‌های اجتماعی، این رسانه‌ها به عاملی اثرگذار بر انتخاب مقاصد گردشگری تبدیل شده‌اند؛ پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش اشتراک‌گذاری رسانه‌های اجتماعی بر قصد بازدید مجدد مقاصد ماجراجویانه و نقش میانجی ریسک ادراک‌شدۀ گردشگران انجام شده است. نتایج پژوهش نشان داد که اهمیت به‌اشتراک‌گذاری مشارکتی و غیرمشارکتی رسانه‌های اجتماعی تأثیر منفی و معناداری بر ریسک ادراک‌شده دارد. این یافته‌ها با نتایج پژوهش‌های چافیدون و همکاران (Chafidon et al., 2022)، حدادیان و بیلندی (1403)، مصطفوی و همکاران (1394)، زارع و همکاران (1395)، و اعظم و همکاران (Azam et al., 2019) همسو هستند. رسانه‌های اجتماعی نقش چشمگیری در کاهش ریسک ادراک‌شده گردشگران دارند. به‌ویژه، اشتراک‌گذاری تجربیات مثبت و اطلاعات مفید توسط گردشگران در کارافزارهای اجتماعی می‌تواند نااطمینانی و نگرانی‌های مرتبط با ریسک‌های مالی، فیزیکی و اجتماعی را کاهش دهد. این مسئله به‌طور مستقیم بر تمایل گردشگران به بازدید مجدد از مقاصد ماجراجویانه تأثیر می‌گذارد و آن‌ها را به تصمیم‌گیری مثبت برای بازدید از مقصد ترغیب می‌کند. علاوه‌بر این، رسانه‌های اجتماعی می‌توانند با تقویت آگاهی، ایجاد تصویر مثبت از مقصد و کاهش ریسک ادراک‌شده، به‌عنوان ابزاری مؤثر در راهبرد‌های بازاریابی گردشگری باعث جذب و نگهداری گردشگران شوند. توجه به این نوع محتوا، به‌ویژه در کارافزارهایی مانند اینستاگرام و وب‌سایت‌های مختلف موجب می‌شود که گردشگران درک دقیق‌تری از شرایط واقعی مقصد، کیفیت فعالیت‌ها و سطح ایمنی آن به دست آورند و در نتیجه، ریسک کمتری را ادراک کنند. ناایمن بودن مقصد، احتمال بروز مشکلات تجهیزاتی، خطر بیماری و آسیب‌های جسمی، برآورده نشدن انتظارات و متناسب نبودن فعالیت‌ها با شخصیت و وجهۀ فردی موضوعاتی است که معمولاً ادراک ریسک گردشگران را بیشتر می‌کند. براساس نتایج پژوهش حاضر، مواجهه با تجربیات واقعی دیگر گردشگران، به‌ویژه ازطریق محتوای بصری، مانند عکس‌ها و ویدئوها، نقش مؤثری در کاهش این نگرانی‌ها دارد و باعث شکل‌گیری تصویر واقع‌بینانه‌ای از مقصد می‌شود؛ البته، اگرچه نتایج نشان داد که هر دو نوع اهمیت به‌اشتراک‌گذاری مشارکتی و غیرمشارکتی موجب کاهش ریسک ادراک‌شده می‌شوند، شدت اثر اشتراک‌گذاری مشارکتی بیشتر است. اهمیت به‌اشتراک‌گذاری مشارکتی با درگیر کردن فعال گردشگران در فرایند جست‌وجو و ارزیابی اطلاعات، موجب پردازش عمیق‌تر پیام‌ها و افزایش اعتماد به اطلاعات دریافتی می‌شود؛ درحالی‌که اشتراک‌گذاری غیرمشارکتی، به‌دلیل ماهیت منفعلانه، از اثرگذاری ضعیف‌تری برخوردار است؛ البته بخشی از این موضوع می‌تواند به نوع فعالیت گردشگری مرتبط باشد. به عبارتی، در ورزش‌های ماجراجویانه، به‌دلیل وجود آسیب جسمی، دیدن غیرفعال محتوا در رسانه‌های اجتماعی (اشتراک‌گذاری غیرمشارکتی) نمی‌تواند ریسک ادراک‌شده گردشگر را به‌صورت جدی کاهش دهد؛ اما زمانی که گردشگر وارد تعامل می‌شود، از تجربیات دیگران سؤال می‌پرسد و پاسخ فعال می‌گیرد (اشتراک‌گذاری مشارکتی)، این تعامل اجتماعی مجازی می‌تواند ترس از آسیب بدنی را در ذهن او کاهش دهد. به‌علاوه، معمولاً افراد، بیشتر تمایل دارند که در صفحات شخصی خود تجربیات مثبت را به اشتراک بگذارند، طبیعی است که توصیه‌ها یا محتوای ارائه‌شده‌ای که شامل هم تجربیات مثبت و هم منفی گردشگران است، اعتماد بیشتری ایجاد کند. بدین‌ترتیب، به نظر می‌رسد که اشتراک‌گذاری مشارکتی ازطریق تعامل فعال، تبادل تجربیات و ایجاد احساس اطمینان، ظرفیت بیشتری برای کاهش ریسک‌های ادراک‌شده از مقصد دارد. در مقابل، اشتراک‌گذاری غیرمشارکتی به افزایش شناخت و آگاهی اولیه کمک می‌کند؛ اما ممکن است به‌تنهایی برای رفع نگرانی‌ها و نااطمینانی از مقصد کافی نباشد. این یافته بر اهمیت نقش تعامل کاربران در رسانه‌های اجتماعی به‌عنوان سازوکاری کلیدی در کاهش ریسک ادراک‌شده و تقویت تصمیم‌گیری گردشگران تأکید دارد؛ بااین‌حال، مقدار ضریب تعیین به‌دست‌آمده برای متغیر ریسک ادراک‌شده (19/0) نشان می‌دهد که متغیرهای واردشده در مدل، فقط بخش محدودی از تغییرات این سازه را تبیین می‌کنند. این موضوع نشان می‌دهد که ریسک ادراک‌شده گردشگران علاوه‌بر اهمیت به‌اشتراک‌گذاری در رسانه‌های اجتماعی، تحت‌تأثیر عوامل دیگری نیز قرار دارد که در این پژوهش بررسی نشده است؛ برای مثال، ویژگی‌های فردی گردشگران مانند میزان تجربه در فعالیت‌های ماجراجویانه، ویژگی‌های شخصیتی، میزان ریسک‌پذیری، اعتماد به مقصد، تصویر ذهنی از مقصد، کیفیت زیرساخت‌ها و استانداردهای ایمنی و همچنین اطلاعات رسمی ارائه‌شده توسط نهادهای گردشگری می‌توانند در شکل‌گیری ادراک ریسک نقش داشته باشند. ازآنجاکه گردشگری ماجراجویانه به‌طور ذاتی با میزانی از خطر و عدم قطعیت همراه است، طبیعی است که ادراک ریسک گردشگران فقط با مشاهده یا تعامل در رسانه‌های اجتماعی تعیین نشود و عوامل محیطی و فردی گوناگونی در آن دخیل باشند؛ بنابراین، مقدار نسبتاً پایین ضریب تعیین در این پژوهش را می‌توان ناشی از چندبعدی بودن متغیر ریسک ادراک‌شده و تأثیر متغیرهای گوناگون دیگر دانست که بررسی آن‌ها می‌تواند در پژوهش‌های آینده مورد توجه قرار گیرد. یکی دیگر از یافته‌های پژوهش نشان داد که ریسک ادراک‌شده تأثیری منفی و معنادار بر قصد بازدید مجدد دارد. این یافته با نتایج مصطفوی و همکاران (1394)، زارع و همکاران (1395)، نارمنجی و همکاران (1399)، وی و همکاران (Wei et al., 2024)، پای و همکاران (Pai et al., 2024)، زاید (Zaid, 2023)، اعظم و همکاران (Azam et al., 2019) و نیز جاتیاناندا و همکاران (Jatiyananda et al., 2021) همسو است. بیشتر پژوهش‌ها نشان می‌دهند که رسانه‌های اجتماعی می‌توانند به‌طور مؤثر ریسک‌های ادراک‌شده مالی، اجتماعی و فیزیکی را کاهش و تمایل به بازدید از مقاصد گردشگری را افزایش دهند و به‌طور کلی نشان می‌دهند که رسانه‌های اجتماعی می‌توانند ازطریق کاهش نگرانی و آگاهی‌بخشی، ریسک ادراک‌شده را کاهش دهند. هنگامی که گردشگران، میزان ایمنی مقصد مدنظر را مطلوب ارزیابی کنند، فعالیت‌ها بدون خطر جدی انجام شود و انتظارات آن‌ها از سفر برآورده شود، احتمال تمایل به سفر دوباره در آینده نزدیک و علاقه به انتخاب مجدد همان مقصد به‌طور معناداری افزایش می‌یابد. در این راستا، رسانه‌های اجتماعی نقش مهمی در تعدیل رابطه بین ریسک ادراک‌شده و قصد بازدید مجدد ایفا می‌کنند. بررسی اطلاعات واقعی، شفاف و مبتنی‌بر تجربۀ کاربران در رسانه‌های اجتماعی می‌تواند نگرانی‌های مرتبط با ایمنی، سلامت و کیفیت تجربۀ گردشگری را کاهش دهد و موجب شکل‌گیری ادراک مثبت‌تری از مقصد شود. کاهش ریسک ادراک‌شده ازطریق افزایش آگاهی و دسترسی به تجربیات واقعی دیگر گردشگران، سازوکاری کلیدی برای تقویت قصد بازدید مجدد و وفاداری به مقصد به شمار می‌رود. درمجموع، یافته‌های پژوهش حاضر نشان می‌دهد که مدیریت مؤثر ریسک ادراک‌شده، نه‌تنها برای جذب گردشگران جدید، بلکه برای حفظ گردشگران فعلی و افزایش میزان بازدید مجدد اهمیت اساسی دارد. نتایج پژوهش نشان داد که اهمیت به‌اشتراک‌گذاری مشارکتی و غیرمشارکتی رسانه‌های اجتماعی تأثیر معناداری بر قصد بازدید مجدد از مقاصد ماجراجویانه دارد. باوجود توجه کمتر به اشتراک‌گذاری کاربران در رسانه‌های اجتماعی پژوهش‌هایی مانند سیف‌اللهی انار (1402)، جاتیاناندا و همکاران (Jatiyananda et al., 2021)، جبارزاده و همکاران (2020) و هاریگان و همکاران (Harrigan et al., 2017) به تأثیر مثبت این پدیده بر قصد بازدید از مقاصد گردشگری اشاره کرده‌اند. تعاملات بیشتر در شبکه‌های اجتماعی و به‌اشتراک‌گذاری تصاویر، ویدئوها و دیدگاه‌های مثبت دربارۀ یک مقصد، موجب افزایش تمایل افراد برای بازدید از آن مقصد می‌شود. در واقع، زمانی که گردشگران تجربیات مثبت خود را در رسانه‌های اجتماعی منتشر می‌کنند، دیگران به بازدید از مقصد ترغیب می‌شوند. این فرایند موجب مقایسۀ ذهنی افراد با خدمات و تجارب موجود در مقصد شده و در نتیجه اعتماد به وعده‌ها و خدمات مقصد افزایش می‌یابد؛ به‌این‌ترتیب، افراد با اطمینان بیشتری تصمیم به بازدید از مقصد می‌گیرند. گردشگران در فرایند تصمیم‌گیری خود توجه ویژه‌ای به توصیه‌ها، اطلاعات، بازخوردها و امتیازدهی کاربران در صفحات رسانه‌های اجتماعی و وب‌سایت‌های مرتبط با مقصد گردشگری دارند. علاوه‌بر این، نتایج نشان می‌دهد که تجربیات شخصی گردشگران، دیدگاه‌های منتشرشده در صفحات اجتماعی افراد و محتوای بصری شامل عکس‌ها و ویدیوهای مربوط به تعطیلات سایر کاربران، نقش مهمی در شکل‌گیری قصد بازدید مجدد ایفا می‌کند. این نوع محتوای مبتنی‌بر تجربۀ واقعی، با ایجاد تصویر ذهنی ملموس و مقایسه‌پذیر از مقصد، فرایند مقایسۀ ذهنی گردشگران با سایر گزینه‌های موجود را تسهیل کرده و موجب افزایش اعتماد به وعده‌ها و خدمات مقصد می‌شود؛ در نتیجه، گردشگران با اطمینان بیشتری تصمیم به انتخاب و بازدید از مقصد می‌گیرند. درمجموع، یافته‌های پژوهش حاضر نشان می‌دهد که اهمیت به‌اشتراک‌گذاری مشارکتی و غیرمشارکتی در رسانه‌های اجتماعی، به‌عنوان فرایندی تأثیرگذار بر رفتار گردشگران، نقش مهمی در تحریک و تقویت قصد بازدید مجدد از مقاصد گردشگری ماجراجویانه ایفا می‌کند. یافته‌های دیگری از پژوهش نشان می‌دهد که اهمیت به‌اشتراک‌گذاری رسانه‌های اجتماعی (اهمیت به‌اشتراک‌گذاری مشارکتی و غیرمشارکتی) به‌واسطۀ ریسک ادراک‌شده بر قصد بازدید مجدد از مقصد ماجراجویانه دوپلان تأثیر معناداری دارد. این یافته با نتایج پژوهش سیف‌اللهی انار (1402)، نارمنجی و همکاران (1399)، اعظم و همکاران (Azam et al., 2019)، جاتیاناندا و همکاران (Jatiyananda et al., 2021) همسو هستند. سیف‌اللهی انار (1402) در پژوهش خود نشان داد که رسانه‌های اجتماعی می‌توانند درگیری برند را تقویت کرده و ازاین‌طریق بر ریسک ادراک‌شده تأثیر بگذارند. همچنین، جاتیاناندا و همکاران بیان کردند که رسانه‌های اجتماعی می‌توانند به کاهش نگرانی‌ها و ریسک‌ها کمک کرده و آگاهی از مقصد را افزایش دهند (Jatiyananda et al., 2021). به‌طور کلی، بیشتر پژوهش‌ها نشان می‌دهند که رسانه‌های اجتماعی می‌توانند به‌طور مؤثر ریسک‌های ادراک‌شده، مانند ریسک‌های مالی، اجتماعی و فیزیکی را کاهش دهند و تمایل به بازدید مجدد از مقاصد گردشگری را افزایش دهند. گردشگران زمانی که به توصیه‌ها، دیدگاه‌ها، امتیازدهی‌ها، تجربیات شخصی و محتوای بصری کاربران در رسانه‌های اجتماعی اهمیت بیشتری می‌دهند، میزان مطمئن نبودن و نگرانی آن‌ها به مقصد کاهش می‌یابد. ازسوی‌دیگر، نگرانی گردشگران بیشتر معطوف به ایمنی مقصد و احتمال بروز مشکلات پیرامون برآورده نشدن انتظارات و تناسب فعالیت‌های مقصد با شخصیت و وجهۀ اجتماعی آن‌ها است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که محتوای تولیدشده توسط کاربران، به‌ویژه تجربیات واقعی، عکس‌ها و ویدیوها، می‌تواند این نگرانی‌ها را تعدیل کرده و تصویر شفاف‌تری از مقصد ارائه دهد. در نهایت، با کاهش ریسک ادراک‌شده، قصد بازدید مجدد گردشگران تقویت می‌شود؛ به‌طوری که پاسخ‌دهندگان تمایل بیشتری برای سفر مجدد، علاقه به بازدید درصورت فراهم شدن فرصت و قصد سفر در آینده نزدیک به مقصد مورد مطالعه نشان داده‌اند. به‌طور کلی، نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که اشتراک‌گذاری محتوا در رسانه‌های اجتماعی به‌طور مؤثر بر قصد بازدید مجدد از مقصدهای گردشگری ماجراجویانه تأثیر دارد و ازطریق کاهش ریسک‌های ادراک‌شده، تمایل گردشگران به بازدید مجدد را افزایش می‌دهد و با تقویت آگاهی و کاهش نگرانی‌های مرتبط با ریسک‌های مالی، اجتماعی و فیزیکی می‌تواند به جذب و وفاداری گردشگران کمک کند.
6-1. محدودیت‌ها باوجود تلاش برای دستیابی به نتایج معتبر، این پژوهش با برخی محدودیت‌ها همراه بوده است. داده‌ها به‌صورت مقطعی و ازطریق پرسش‌نامه گردآوری شده‌اند و تحلیل‌ها در بازۀ زمانی محدود انجام گرفته است؛ بنابراین، امکان بررسی تغییرات نگرش‌ها و رفتارهای گردشگران در طول زمان فراهم نبوده است؛ ازاین‌رو، پیشنهاد می‌شود در پژوهش‌های آینده از طرح‌های طولی استفاده شود تا پویایی رفتار گردشگران در مواجهه با رسانه‌های اجتماعی و ریسک ادراک‌شده به‌طور دقیق‌تری بررسی شود. همچنین، این مطالعه فقط بر داده‌های کمّی تکیه داشته و از روش‌های کیفی نظیر مصاحبه‌های عمیق یا مشاهدۀ مستقیم استفاده نشده است. بهره‌گیری از رویکردهای کیفی یا روش‌های ترکیبی می‌تواند به درک عمیق‌تر انگیزه‌ها، ادراکات و تجربیات ذهنی گردشگران کمک کرده و غنای بیشتری به نتایج پژوهش‌های آینده ببخشد. ازسوی‌دیگر، به‌دلیل دسترسی محدود به جامعۀ آماری پژوهش، امکان نمونه‌گیری تصادفی فراهم نبود که این موضوع تعمیم نتایج را محدود می‌کند.
6-2. پیشنهادهای پژوهشی با توجه به نتایج به‌دست‌آمده، پیشنهاد می‌شود پژوهش‌های آینده به بررسی ابعاد مختلف محتوای منتشرشده در رسانه‌های اجتماعی بپردازند. عواملی نظیر نوع محتوا، سطح کیفیت ادراک‌شده، میزان تعامل کاربران و تفاوت‌های ساختاری کارافزارهای گوناگون. همچنین، پیشنهاد می‌شود پژوهش‌های آینده به بررسی راهکارهای افزایش میزان مشارکت کاربران در رسانه‌های اجتماعی بپردازند. پیوست (پرسش‌نامه‌ها) لطفاً با انتخاب یکی از گزینه‌ها (کاملاً مخالفم تا کاملاً موافقم) نظر خود را درباره هر گویه بیان کنید.
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| مراجع | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
جبارزاده، یونس، حسینی، سید صمد، نیکخواه، یونس، شکری، سوره، و صبری، پیمان (1400). تأثیر خو گرفتن به رسانه‌های اجتماعی در جلب اعتماد به بازدید و بازدید از گردشگران و بررسی شدت ارتباط آن در صنعت گردشگری تبریز. تحقیق و توسعه، 9(4)، 153–168. https://www.itsairanj.ir/article_128345.html حدادیان، علیرضا، و بیلندی، محمد حسن (1403). بررسی اثر کیفیت اطلاعات درک شده و ریسک درک‌شده بر قصد خرید واحدهای ساختمانی مسکونی با در نظر گرفتن نقش واسط تبلیغات دهان‌به‌دهان الکترونیکی در رسانه‌های اجتماعی. مطالعات رفتار مصرف‌کننده 11(3)، 159-179. https://cbs.uok.ac.ir/article_63360.html راشدی، علی، و موسوی کاشی، زهره (1399). بررسی تأثیر رسانه‌های سازمانی و اجتماعی بر پیشگیری از کرونا با میانجیگری ادراک ریسک فردی و نقش تعدیلگر جنسیت. جستارهای سیاسی معاصر، 11(4)، 191-220. https://doi.org/10.30465/cps.2021.35698.2762 رجبی، مجتبی، رسولی‌منش، سید مصطفی، اندام، رضا، و عبدالله نژاد، فائزه (1401). مرور نظامند پی ال اس در مدیریت ورزشی. مدیریت منابع انسانی در ورزش، 10(1)، 167-192. https://doi.org/10.22044/shm.2023.12856.2541 رنجبریان، بهرام، غفاری، محمد، و تسلیمی بابلی، امین (1397). تبیین تأثیر ریسک‌های ادراک‌شده گردشگر بر تمایل به بازدید مجدد از مقصد گردشگری با نقش میانجیگری تصویر ذهنی مقصد گردشگری. فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری، 14(46)، 137-164. https://doi.org/10.22054/tms.2019.10430 زارع، رحیم، پورسعید، محمدمهدی، و سلطانی‌نژاد، نیما (1395). بررسی نقش میانجی تصویر مقصد بر رابطه میان ریسک ادراک‌شده و تمایل به بازدید مجدد: مورد مطالعه ارگ بم پس از فاجعه زلزله. فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری، 12(37)، 47-70. https://doi.org/10.22054/tms.2017.17170.1481 سیف‌الهی انار، ناصر (1402). گزارش شده از کوید 19 و رسانه‌های اجتماعی بر قصد بازدید با نقش میانجی درگیری در صنعت گردشگری استان مازندران. مطالعات جغرافیایی نواحی ساحلی، 4(3)، 1-18. https://doi.org/10.22124/gscaj.2023.22560.1179 سیف‌اللهی، ناصر، و اسکندری، نادر (1400). رسانه‌های اجتماعی و قصد خرید مصرف‌کننده رسانه‌گری تصویر و برند. مطالعات رفتار مصرف کننده، 12(8)، 199-220. https://doi.org/10.34785/J018.2021.772 عیوضی‌نژاد، سلمان، بلورپارسا، محمدرضا، و اکبری، محسن (1400). بهبود جایگاه ذهنی برند با استفاده از توسعه شخصیت برند: پژوهشی آمیخته. فصلنامه علمی پژوهشی مدیریت برند، 7(1)، 47-82. https://doi.org/10.22051/bmr.2021.29455.1903 مصطفوی، مائده‌السادات، رنجبریان، بهرام، و قربانی، حسن (1394). تحلیل تأثیر فاصلۀ اجتماعی ادراک‌شده بر نیات رفتاری گردشگران بین‌المللی سفرکرده به جزیره آزاد کیش با تأکید بر ریسک ادراک‌شده و رضایتمندی. پژوهش‌های راهبردی مسائل اجتماعی ایران، 5(3)، 51-66. https://doi.org/10.22108/ssoss.2016.20961 نارمنجی، سید مهدی، نوکاریزی، محسن، ریاحی‌نیا، نصرت، و زره‌ساز، محمد (1399). بررسی رفتار اشتراک‌گذاری اطلاعات دانشجویان در شبکه‌های اجتماعی مجازی اینستاگرام، تلگرام و واتساپ. علوم و فنون مدیریت اطلاعات، 21(6)، 50-77. https://stim.qom.ac.ir/article_1739.html Ali, F., Ali, L., Gao, Z., Terrah, A., & Turktarhan, G. (2024). Determinants of user's intentions to book hotels: a comparison of websites and mobile apps. Aslib Journal of Information Management, 76(1), 16-41. https://doi.org/10.1108/AJIM-05-2022-0239 Ayeh, J. K., Au, N., & Law, R. (2013). “Do we believe in TripAdvisor?” Examining credibility perceptions and online travelers’ attitude toward using user-generated content. Journal of Travel Research, 52(4), 437–452. https://doi.org/10.1177/0047287512475217 Azam, N. R. A. N., Rashid, B., & Zainol, N. A. (2019). The influence of environmental awareness and customer perceived value on tourist revisit intention: A study on green resorts in Malaysia. Revista Turismo Estudos e Práticas-RTEP/UERN, 8, 132–163. https://geplat.com/rtep/index.php/tourism/article/view/181 Beritelli, P., & Laesser, C. (2018). Destination logo recognition and implications for intentional destination branding by DMOs: A case for saving money. Journal of Destination Marketing & Management, 8, 1–13. https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2016.08.010 Breivik, G. (2010). Trends in adventure sports in a post-modern society. Sport in Society, 13(2), 260–273. https://doi.org/10.1080/17430430903522970 Brodie, R. J., Ilic, A., Juric, B., & Hollebeek, L. (2013). Consumer engagement in a virtual brand community: An exploratory analysis. Journal of Business Research, 66(1), 105-114. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2011.07.029 Buckley, R. (2007). Adventure tourism products: Price, duration, size, skill, remoteness. Tourism Management, 28(6), 1428–1433. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2006.12.003 Chafidon, M. A. A. Z., Margono, M., & Sunaryo, S. (2022). Social media marketing on purchase intention through mediated variables of perceived value and perceived risk. Interdisciplinary Social Studies, 1(9), 1182-1195. https://doi.org/10.55324/iss.v1i9.228 Chang, S. (2009). Australians’ Holiday Decisions in China: A study combining novelty‐seeking and risk‐perception behaviors: The impact of novelty seeking and risk perception on Australian tourists' decision to travel to China. Journal of China Tourism Research, 5(4), 364–387. https://www.cabidigitallibrary.org/doi/full/10.5555/20103071363 Chen, J. & Wang, Y. (2021). Social media use for health purposes: Systematic review. Journal of Medical Internet Research, 23(5), e17917. Cho, H., Joo, D., & Chi, C. G. (2019). Examining nostalgia in sport tourism: The case of US college football fans. Tourism Management Perspectives, 29, 97–104. https://www.cabidigitallibrary.org/doi/full/10.5555/20193208570 Cui, F., Liu, Y., Chang, Y., Duan, J., & Li, J. (2016). An overview of tourism risk perception. Natural Hazards, 82(1), 643-658. https://doi.org/10.1007/s11069-016-2208-1 Dedeoğlu, B. B., Van Niekerk, M., Küçükergin, K. G., De Martino, M. & Okumuş, F. (2020). Effect of social media sharing on destination brand awareness and destination quality. Journal of Vacation Marketing, 26(1), 33–56. https://doi.org/10.1177/1356766719858644 Dessart, L., Veloutsou, C., & Morgan-Thomas, A. (2016). Capturing consumer engagement: duality, dimensionality and measurement. Journal of Marketing Management, 32(5-6), 399-426. https://doi.org/10.1080/0267257X.2015.1130738 Estrada, M. A. R., Park, D., Kim, J. S., & Khan, A. (2015). The economic impact of terrorism: a new model and its application to Pakistan. Journal of Policy Modeling, 37(6), 1065–1080. https://doi.org/10.1016/j.jpolmod.2015.08.004 Eyvazinejad, S., Bolorparsa, M. R., & Akbari, M. (2020). Improving the brand’s mental position using brand personality development: mixed research. Journal of Brand Management, 7(1), 47-82. https://doi.org/10.22051/bmr.2021.29455.1903 [In Persian] Filieri, R., Alguezaui, S., & McLeay, F. (2015). Why do travelers trust TripAdvisor? Antecedents of trust towards consumer-generated media and its influence on recommendation adoption and word of mouth. Tourism Management, 51, 174-185. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2015.05.007 Haddadian, A., & Bilandi, M. H. (2024). Investigating the effect of information quality on the purchase of residential units, considering the mediating role of electronic word-of-mouth on social media. Consumer Behavior Studies, 11(3), 159-179. https://cbs.uok.ac.ir/article_63360.html [In Persian] Harrigan, P., Evers, U., Miles, M., & Daly, T. (2017). Customer engagement with tourism social media brands. Tourism Management, 59, 597–609. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2016.09.015 Jatiyananda, C., Nurittamont, W. & Phayaphrom, B. (2021). Understanding the social media marketing activities influence on revisit intention in beauty clinics: The case study in Bangkok, Thailand. PSAKU International Journal of Interdisciplinary Research, Forthcoming, Asian Administration & Management Review, 4(2). https://ssrn.com/abstract=4028928 Junaedi, S., & Harjanto, J. (2020). Examining the effect of destination awareness, destination image, tourist motivation, and word of mouth on tourists’ intention to revisit. In Advanced issues in the economics of emerging markets (pp. 27–38). Emerald Publishing Limited. https://doi.org/10.1108/S1571-038620200000027003 Jabarzadeh, Y., Hosseini, S. S., Nikkhah, Y., Shokri, S., & Sabri, P. (2020). The impact of social media on the interaction of trust in the media and the intention to visit tourists and examine the intensity of its relationship in the Tabriz tourism industry. Tourism and Development, 9(4), 153-168. https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/1831811 [In Persian] Kim, D. K. D., & Madison, T. P. (2020). Public risk perception attitude and information-seeking efficacy on floods: A formative study for disaster preparation campaigns and policies. International Journal of Disaster Risk Science, 11, 592–601. https://doi.org/10.1007/s13753-020-00307-5 Kim, M. J., Lee, C.-K. & Jung, T. (2020). Exploring consumer behavior in virtual reality tourism using an extended stimulus-organism-response model. Journal of Travel Research, 59(1), 69–89. https://doi.org/10.1177/0047287518818915 Leung, D., Law, R., Van Hoof, H. & Buhalis, D. (2013). Social media in tourism and hospitality: A literature review. Journal of Travel & Tourism Marketing, 30(1–2), 3–22. https://doi.org/10.1080/10548408.2013.750919 López-Rabadán, P. (2021). Framing studies evolution in the social media era. Digital advancement and reorientation of the research agenda. Social Sciences, 11(1), 9. https://doi.org/10.3390/socsci11010009 Mostsfsvi, M. S., Ranjbariyan, B., & Ghorbani, H. (2016). An analysis of perceived social distance effect on behavioral intention of inbound tourists to Kish Island, considering perceived risk and satisfaction. Strategic Research on Social Problems, 5(3), 51-66. https://ssoss.ui.ac.ir/article_20961.html [In Persian] Munawar, F., Munawar, R., & Tarmidi, D. (2021). The impact of perceived coolness, destination uniqueness and tourist experience on revisit intention: A geographical study on cultural tourism in Indonesia. Rigeo, 11(1), 400–411. https://www.researchgate.net/profile/Didi-Tarmidi-2/publication/356665389 Narmanji, S. M., Nokarzi, M., Riahinia, N., & Zerehsaz, M. (2021). Investigating the behavior of student sharing on virtual social networks, Instagram, Telegram, and WhatsApp. Information Management Science and Technology, 21(6). https://doi.org/10.22108/ssoss.2016.20961 [In Persian] Nonnecke, B., & Preece, J. (2000, April). Lurker demographics: Counting the silent. In Proceedings of the SIGCHI conference on Human factors in computing systems (pp. 73-80). https://doi.org/10.1145/332040.332409 Pai, C. K., Chen, H., & Wang, Y. (2024). The moderating effect of safety image on Guests' perceived risk and revisit intentions in luxury hotels. International Journal of Tourism Research, 26(1), e2614. https://doi.org/10.1002/jtr.2614 Pappas, N. (2016). Marketing strategies, perceived risks, and consumer trust in online buying behaviour. Journal of Retailing and Consumer Services, 29, 92–103. https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2015.11.007 Prayag, G., & Ryan, C. (2012). Antecedents of tourists’ loyalty to Mauritius: The role and influence of destination image, place attachment, personal involvement, and satisfaction. Journal of Travel Research, 51(3), 342–356. https://doi.org/10.1177/0047287511410321 Rajabi, M., Rasouli Manesh, S. M., Andam, M., & Abdullahnejad, F. (2023). Systematic PLS in sports management. Human Resource Management in Sport, 10(1), 167-192. https://doi.org/10.22044/shm.2023.12856.2541 [In Persian] Ranjbarian, B., Ghaffari, M., & Taslimi Baboli, A. (2019). Explaining the effect of perceived tourist risks on the desire to visit the tourist destination again with the role of mediating the mental image of the tourist destination. Journal of Tourism Management Studies, 14(46), 137-164. https://doi.org/10.22054/tms.2019.10430 [In Persian] Rashedi, A., & Mousavi-Kashi, Z. (2020). Investigating the effect of organizational and social media on corona prevention through the mediation of individual risk perception and the moderating role of gender. Contemporary Political Essays, 11(4), 191-220. https://doi.org/10.30465/cps.2021.35698.2762 [In Persian] Raza, M. A., Ul-Hadi, N., Khan, M., & Mujtaba, B. G. (2020). Empirical evidence of organizational justice and incivility in the tourism industry: Assessing the moderating role of Islamic work ethics and trust in leader. Journal of Transnational Management, 25(4), 274–299. https://doi.org/10.1080/15475778.2020.1854025 Saifollahi anar, N. (2023). The effect of perceived risk from COVID-19 and social media on the intention of re-visiting with the mediating role of brand engagement in the tourism industry of Mazandaran province. Geographical Studies of Coastal Areas, 4(3), 1-18. https://doi.org/10.22124/gscaj.2023.22560.1179 [In Persian] Saifollahi, N., & Eskandari, N. (2021). Social media marketing and consumer buying intent; image mediation and brand awareness. Consumer Behavior Studies Journal, 8(3), 199-220. https://doi.org/10.34785/J018.2021.772 [In Persian] Shoukat, M. H., & Ramkissoon, H. (2022). Customer delight, engagement, experience, value co-creation, place identity, and revisit intention: A new conceptual framework. Journal of Hospitality Marketing & Management, 31(6), 757–775. https://doi.org/10.1080/19368623.2022.2062692 Sohn, H. K., Lee, T. J., & Yoon, Y. S. (2016). Relationship between perceived risk, evaluation, satisfaction, and behavioral intention: A case of local-festival visitors. Journal of Travel & Tourism Marketing, 33(1), 28-45. doi.org/10.1080/10548408.2015.1024912 Soundararajan, S., Singh, U., & Gera, M. (2023). Adventure tourism: Behavioural drivers to visit and spread word of mouth with perceived risk as moderator. Global Business Review. https://doi.org/10.1177/09721509231202000 Sun, N., Rau, P. P. L., & Ma, L. (2014). Understanding lurkers in online communities: A literature review. Computers in Human Behavior, 38, 110-117. https://doi.org/10.1016/j.chb.2014.05.022 Tasci, A. D. A., Hahm, J. (Jeannie) & Breiter-Terry, D. (2018). Consumer-based brand equity of a destination for sport tourists versus non-sport tourists. Journal of Vacation Marketing, 24(1), 62–78. https://doi.org/10.1177/1356766716679485. Verduyn, P., Ybarra, O., Résibois, M., Jonides, J., & Kross, E. (2017). Do social network sites enhance or undermine subjective well‐being? A critical review. Social Issues and Policy Review, 11(1), 274-302. https://doi.org/10.1111/sipr.12033 Wang, J., Liu-Lastres, B., Ritchie, B. W. & Pan, D.-Z. (2019). Risk reduction and adventure tourism safety: An extension of the risk perception attitude framework (RPAF). Tourism Management, 74, 247–257. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2019.03.012 Wei, J., Zhou, L., & Li, L. (2024). A study on the impact of tourism destination image and local attachment on the revisit intention: The moderating effect of perceived risk. Plos one, 19(1), e0296524. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0296524 Yuliviona, R., Zakuan, N., Jadmiko, P., Azliyanti, E., Kamener, D., & Wati, L. (2025). Enhancing tourist experience to strengthen revisit intention in adventure and sustainable tourism. Polish Journal of Sport and Tourism, 32(1), 31-38. https://reference-global.com/article/10.2478/pjst-2025-0006 Zaid, S. (2023). Adventure tourism risk, environmental image, and revisit intention: an empirical study of underwater cave diving tourism in Buton island, Indonesia. Tourism and Hospitality Management, 29(1), 15-24. https://doi.org/10.20867/thm.29.1.2 Zare, R., Poursaeed, M. M., & Soltaninejad, N. (2017). Investigating the mediating role of the destination image on the relationship between perceived risk and the desire to re-visit: The case of the Bam citadel after the earthquake disaster. Journal of Tourism Management Studies, 12(37), 47-70. https://doi.org/10.22054/tms.2017.17170.1481 [In Persian] Zhong, J. (2024). A study of the effect of tourist experience quality on loyalty and revisit intention in tourist destinations. Applied Mathematics and Nonlinear Sciences, 9(1). | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 120 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 33 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
