| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شمارهها | 1,877 |
| تعداد مقالات | 15,278 |
| تعداد مشاهده مقاله | 43,731,910 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 17,564,256 |
بررسی جایگاه اقتصادی عتبات عالیات در روابط ایران و عثمانی در دوره صفوی | ||
| پژوهش های تاریخی | ||
| مقاله 3، دوره 8، شماره 3 - شماره پیاپی 31، آبان 1395، صفحه 25-40 اصل مقاله (468.51 K) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/jhr.2016.20895 | ||
| نویسندگان | ||
| هادی بیاتی* 1؛ محمدحسن رازنهان1؛ رضا دهقانی2 | ||
| 1دانشگاه خوارزمی | ||
| 2دانشگاه تبریز | ||
| چکیده | ||
| در این پژوهش تلاش شده است جایگاه اقتصادی عتبات عالیات میان دو دولت صفویه و عثمانی بررسی شده و بازتاب آن در روابط سیاسی دو کشور ایران و عثمانی ارزیابی شود. در این مقوله درباره سه رکن اساسی بحث شده است: 1. زیارت عتبات (زوار)؛ 2. موقوفات؛ 3. دفن اموات. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که در این دوران تسلط بر منطقه عراق، به ویژه عتبات عالیات و دستیابی به منافع اقتصادی آن، از جمله مباحث مهم برای دو دولت صفویه و عثمانی بود. چنانکه ورود زائران ایرانی به اماکن مقدس عراق با رونق بازار، ایجاد کسب و کار، گسترش تجارت، رونق کاروانسراها و راهداریها و رفع بیکاری همراه بود. در این وضعیت، ورود انبوه زوار نوعی «صادرات نامرئی» برای عراق بود که میتوانست در رفع مشکلات اقتصادی مردم عراق کمک کند. در این میان، موقوفات و نذور سلاطین صفوی و عثمانی و زوار شیعه در عتبات عالیات، بر اهمیت اقتصادی این منطقه میافزود و رونق اقتصادی منطقه را موجب میشد. درآمد اقتصادی دیگری که این منطقه برای دو دولت عثمانی و صفوی داشت، دریافت وجوه متعدد برای کفن و دفن اموات و قیمت هنگفت زمین در آنجا بود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| عتبات عالیات؛ صفویان؛ عثمانیان؛ زوار؛ شاه عباس اول | ||
| مراجع | ||
|
. ابنالقولویه القمی، ابیالقاسم جعفر بن محمد بن جعفر، (۱۳۸۴)، کامل الزیارات، ترجمه سیدمحمدجواد ذهنی، تهران: پیام حق. 1384. . احمدی، نزهت، (۱۳۹۰)، در باب اوقاف صفوی، تهران: کتابخانه موزه و مرکز اسناد مجلس شواری اسلامی. . اعتمادالسلطنه، (۱۳۶۴)، مرآةالبلدان، به کوشش عبدالحسین نوایی و میرهاشم محدث، تهران: دانشگاه تهران. . برن، رهر، (۱۳۵۷)، نظام ایالات دوره صفویه، ترجمه کیکاووس جهانداری، تهران: کتاب. . بیانی، خانبابا، (۱۳۵۳)، تاریخ نظامی ایران دوره صفویه، تهران: ارتشتاران. . ترکمان، اسکندربیک، (۱۳۵۰)، تاریخ عالمآرای عباسی، تصحیح ایرج افشار، 3ج، تهران: گلشن. . -------------، (۱۳۷۱)، تاریخ عالمآرای عباسی، تصحیح محمداسماعیل رضوانی، تهران: دنیای کتاب. . جعفریان، رسول، (۱۳۷۳)، میراث اسلامی ایران، ج3، قم: کتابخانه آیتالله مرعشی نجفی. . -----------، (۱۳۷۹)، صفویه در عرصه دین و فرهنگ و سیاست، قم: پژوهشکده حوزه و دانشگاه. . الحسینیالقمی، احمد بن شرفالدین الحسین، (۱۳۵۹)، خلاصةالتواریخ، تصحیح احسان اشراقی، تهران: دانشگاه تهران. . دوری، عبدالعزیز، (۱۳۷۵)، بغداد چند مقاله در تاریخ و جغرافیای تاریخی، ترجمه اسماعیل دولتشاهی، تهران: آزاد. . ریاحی، محمدامین، (۱۳۶۸)، سفارتنامههای ایران، تهران: توس. . سیوری، راجر، (۱۳۷۴)، ایران عصر صفوی، ترجمه کامبیز عزیزیان، تهران: مرکز. . شاملو، ولیقلیخان، (۱۳۷۱)، قصصالخاقانی، تصحیح و پاورقی سیدحسن سادات ناصری، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. . شاو، استنفورد جی، (۱۳۷۰)، امپراتوری عثمانی و ترکیه جدید، ترجمه محمود رمضانزاده، مشهد: آستان قدس رضوی. . العزاوی، عباس، (۱۹۳۹)، تاریخ العراق بین احتلالین، 7ج، بغداد: مطبعه الفضیحه الاهلیه. . غفاری قزوینی، قاضی احمد، (۱۳۴۳)، تاریخ جهانآرا، تهران: حافظ. . فلسفی، نصرالله، (۱۳۵۳)، تاریخ زندگانی شاه عباس اول، تهران: دانشگاه تهران. . قایا، دیلک، (۲۰۰۸)، کربلاء فی الارشیف العثمانی (1840- 1876)، ترجمه عنالتزکیه و حازم سعید منتصر و مصطفی زهران، بیروت: الدار العربیه للموسوعات. . لانگریک، استیون همزلی، (۱۳۷۸)، تاریخ سیاسی و اجتماعی و اقتصادی عراق 1950- 1900، ترجمه اسدالله توکلی و محمدرضا مصباحی، مشهد: آستان مقدس رضوی. لباف، زهیر، (۱۳۵۴)، عراق و روابط آن با ایران، تهران: علمی. . متی، رودلف، (۱۳۸۷)، اقتصاد و سیاست خارجی ایران عصر صفوی، ترجمه حسن زندیه، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. . مشکوهالسلطان، علیاکبر، (۱۳۷۶)، مشکوهالمسافرین، تهران: میراث اسلامی ایران. . منجم، ملاجلال، (۱۳۶۶)، تاریخ عباسی یا روزنامه ملاجلال، به کوشش سیفالله وحیدنیا، تهران: وحید. . نصرآبادی، محمدطاهر، (۱۳۷۸)، تذکره نصرآبادی، به کوشش محسن ناجی نصرآبادی، تهران: اساطیر. . نفیسی، فهدعبدالله، (۱۳۶۴)، نهضت شیعیان در انقلاب اسلامی عراق، ترجمه کاظم چایچیان، تهران: امیرکبیر. . نوایی، عبدالحسین، (۱۳۶۳)، اسناد و مکاتبات ایران از سال 1105- 1135 همراه با یادداشتهای تفصیلی، تهران: مطالعات و تحقیقات فرهنگی. واله اصفهانی، محمدیوسف، (۱۳۷۲)، خلدبرین، تصحیح میرهاشم محدث، تهران: ادبی و تاریخی موقوفات. . وردی، علی، (۱۳۶۹)، لمحاتالاجتماع من تاریخ العراق، بغداد: مطبعهالارشاد. . ورسی، محقق، (۱۳۷۵)، نجف اشرف در ادوار زمان، مشهد: محب. . هدایت، رضاقلیخان، (۱۳۸۰)، روضهالصفا، تصحیح جمشید کیانفر، تهران: اساطیر. . هدایتی، علیاصغر، (۱۳۴۶)، اقتصاد جمعیت؛ تحقیق در افزایش جمعیت و توسعه اقتصادی ایران، تهران، دانشگاه تهران. . یوسف جمالی، محمدکریم، (۱۳۸۵)، تاریخ تحولات ایران عصر صفوی؛ از شیخ صفی تا شاه عباس، اصفهان: دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجفآباد.
ب. سفرنامه . تاورنیه، ژان باتیست، (۱۳۶۶)، سفرنامه، ترجمه ابوتراب نوری، چ۲، اصفهان: تأیید. . دلاواله، پیترو، (۱۳۴۸)، سفرنامه، ترجمه شعاعالدین شفا، ج1، تهران: کتاب. . سانسون، (۱۳۷۴)، سفرنامه، ترجمه تقی تفضلی، تهران: ابنسینا. . شاردن، ژان، (۱۳۴۵)، سفرنامه، ترجمه محمد عباسی، تهران: امیرکبیر. . شرلی، آنتونی، (۱۳۶۲)، سفرنامه برادران شرلی، ترجمه آوانس، تهران: نگاه. . فخرالملک، ابوالحسنخان، (۱۳۷۲)، سفرنامه، تصحیح محمدرضا عباسی، تهران: سازمان ملی اسناد ایران. . کمپفر، انگلبرت، (۱۳۶۰)، سفرنامه، ترجمه کیکاووس جهانداری، تهران: خوارزمی. . ناصرالدین شاه، (۱۳۷۲)، شهریار جادهها، تهران: سازمان اسناد ملی ایران.
ج. مقاله . انصاری قمی، محمدرضا، (۱۳۷۳)، «موقوفات ایرانیان در عراق»، میراث جاویدان، س2، ش5، ص74 تا 82. . آتش، صبری، (2010)، «نعش کشی به عتبات؛ رقابت ایران و عثمانی در عراق سده 19 میلادی»، ترجمه نازلی کامواری، ایراننامه، س26، ش۱، 2، ص512 تا 532. . درینگیل، سلیم، (۱۳۸۴)، «مبارزه با تشیع در عراق در دوران عبدالحمید دوم»، نامه تاریخ پژوهان، ترجمه نصرالله صالحی، س1، ش2، ص21 تا 35. . رحمانیان، داریوش و ثریا شهسواری، (پاییز۱۳۹۱)، «جایگاه عتبات عالیات در مناسبات ایران و عثمانی عصر قاجار مطالعه موردی: زوار و حمل جنازه»، مطالعات تاریخ فرهنگی، س۴، ش13، ص1 تا 20. . -----------------------، (بهار۱۳۹۱)، «مسئله اتباع ایرانی در عتبات عالیات بعد از معاهده ارزروم دوم و بازتاب آن در مناسبات ایران و عثمانی»، مطالعات تاریخ فرهنگی، س3، ش11، ص۳۳ تا 52. . قائدان، اصغر و دیگران، (تابستان1392)، «جایگاه حج در مناسبات اقتصادی ایران و عثمانی در عصر قاجار»، مطالعات تاریخ اسلام، س5، ش17، ص118 تا 142. . کاظمی، مریم، (۱۳۸۹)، «نجف در عصر شاه عباس اول»، نامه تاریخ پژوهان، س۶، ش۲۱، ص21 تا 32. . لیتواک، میر، (1384)، «بررسی جمعیت شناختی علمای نجف و کربلا در خلال سالهای 1205- 1232 ه.ق»، فصلنامه شیعهشناسی، ترجمه نصرالله صالحی، س3، ش10، ص137 تا 185.
د. کتاب های لاتین و استانبولی - Burrell, R. M, (1988), The 1904 Epidemic Of Cholera In Persia: Some Aspects Of Qajar Society, Bulletin of the School of Oriental and African Studies.
- Catinsaya, Gohkan, (2006), Ottoman Administration Of Iraq 1890- 1908, New York, Routledge.
- Floor, Willem, Patrick Clawson, (2000), Safavid Irans Search For Silver And Gold, International Journal Of Middle East Studies 32.
- Kılıç, Remzi, (2003), Osmanlılar Ile Safevîler Arasında Nasuh Paşa (1612) Ve Serav (1618) Antlaşmaları, Niğde Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Ve Bilim Dergisi, S. 2, Niğde.
- Pamuk, Sevket, (1999), Osmanli Imparatorlugunda Paranin Tarihi, Istanbul, Tarih Vakfi Yurt Yayinlari.
Sahillioglu, Halil, Darphane, Dia, S.8, (1993), Istanbul, Buyuksehir Belediyesi Kultur, A.S. Yayinlar.
-Sureyya, Faruki, (1995), Hacilar Ve Sultanlar, Tarih Vakfi Yayinlari, Istanbul.
Umit, Koc, (2009), 17 yy Dan Gunumuze Degisen Gumus Arzu Ve Yansimalari Uzerine Degerlendirme, Firat Universitesi Fen- Edebiyat Fakultesi Dergisi.
- Yitzhak, Nakhash, (2003), The Shiism Of Iraq, Princeton, N.J. Princeton University Press | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,616 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,384 |
||