| تعداد نشریات | 43 |
| تعداد شمارهها | 1,851 |
| تعداد مقالات | 14,975 |
| تعداد مشاهده مقاله | 41,675,668 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 16,296,628 |
Investigation of the flora, life forms and chorotypes of the plants in the Meymand Protected Area, Kohkilouyeh va Boyer Ahmad provice, Iran | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Taxonomy and Biosystematics | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| مقاله 7، دوره 6، شماره 19، بهمن 2014، صفحه 67-84 اصل مقاله (851.04 K) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| نویسندگان | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ali-Asghar Naghipour Borj1؛ Mostafa Nowroozi2؛ Hossein Bashari* 1 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1Department of Range and Watershed Management, Faculty of Natural Resources, Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2Isfahan Agricultural Research and Natural Resources Center, Isfahan, Iran | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| چکیده | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Floristic studies have great importance as it represent the existence and the status of all plant species in an area. This study aimed to investigate the flora of Meymand Protected Area, located in central Zagros and in Kohkilouyeh va Boyer Ahmad provice with an elevation range of 1806 to 2730 meters from sea level. Plant families, genera and species were identified using taxonomic methods and available resources. According to the results, the flora of this area included 279 plant species belonging to 198 genera from 48 families. The richest families were Asteraceae with 50 species (17.9%), Poaceae, Lamiaceae with each 23 species (8.2%) and Fabaceae with 22 species (7.8%). The dominance of hemicryptophytes and therophytes (totally, 82%) life forms in the flora, were the characteristics of mountainous regions in central part of Iran. The high proportion of hemicryptophytes plants in the flora also indicated the dominance of a cold and montinious climates in the study area. The chorotypes of plants species showed that 57 percent (160 species) of the plant species belonged to Irano-Touranian zone but other remaining species (119 speciecs) grew in other geobotanical zones too. There were 5 vulnerable, 24 lower risks and 1 data deficient species in this protected area. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| کلیدواژهها | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Chorotype؛ Life Form؛ Flora؛ Meymand Protected Area؛ Iran | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| اصل مقاله | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
مقدمه شناسایی و معرفی رُستنیهای یک منطقه به طور ویژه و محلی اهمیت ویژهای دارد که از آن جمله میتوان امکان دسترسی به گونههای گیاهی خاص در محل و زمان معین، تعیین پتانسیل و قابلیتهای رویشی منطقه، امکان افزایش تراکم گونههای منطقه، شناسایی گونههای مقاوم، مهاجم و گونههای در حال انقراض، کمک به تعیین پوشش گیاهی کشور، امکان دستیابی به گونه یا گونههای جدید گیاهی و شناسایی عوامل مخرب رُستنیهای منطقه را نام برد (Naghipour Borj et al., 2011). برای شناخت دقیق و علمی گیاهان از دانش ردهبندی استفاده میشود. در همین راستا، با توجه به تأثیر تشکیل گونههای جدید، گونههای مهاجم و مهاجر در فلور هر منطقه و احساس وظیفه و مسؤولیتی که در حفظ و نگهداری گونههای گیاهی وجود دارد، بررسی فلوریستیک هر منطقه از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا همانند شناسنامهای برای هر منطقه است که وجود گیاهان و وضعیت آن را نشان میدهد (Tavakkoli and Mozaffarian, 2005). جنگلهای زاگرس طی سالیان متمادی به شدت تخریب شده و هم اکنون نیز تحت تأثیر تهدیدهای فراوان قرار دارند که این تهدیدها روی پوشش گیاهی منطقه تأثیرگذار هستند. منطقه حفاظت شده میمند از مهمترین مناطق زاگرس است که همچون سایر مناطق جنگلهای زاگرس در معرض تهدید قرار دارد. جنگلهای زاگرس مرکزی دارای تنوع گونهای بالایی است به طوری که 64 درصد تیرهها، 51 درصد جنسها و 31 درصد گونههای کشور را در خود جای داده است (Jafari, 2010). مطالعه فلور مناطق مختلف ایران سابقهای نسبتاً طولانی دارد و تاکنون پوشش گیاهی مناطق متعددی از کشور ایران توسط پژوهشگران مختلف با روش فلوریستیک بررسی شده است که از جمله میتوان به مطالعات Rechinger (1963-2005)، Rechinger و Wendelbo (1976)، Léonard (1981-1987)، Assadi و Runemark (1983)، Ghahreman و همکاران (2006) و Yousofi و همکاران (2011) اشاره کرد. از جمله بررسیهای انجام شده در استان کهکیلویه و بویر احمد میتوان به تحقیق Zamani و همکاران (2011) اشاره نمود که با بررسی فلور منطقه تنگکره یاسوج با مساحتی حدود 610 هکتار واقع در منطقه حفاظت شده دنا، 84 جنس و 140 گونه شناسایی نمودند. همچنین، Aghaee (2011)، منطقه وزگ با مساحت حدود 308 هکتار در اطراف شهر یاسوج را بررسی و 122 گونه متعلق به 102 جنس و 32 تیره را شناسایی نمود. با توجه به اهمیت شناخت وضعیت موجود پوشش گیاهی مناطق حفاظت شده، مطالعه پوشش گیاهی منطقه حفاظت شده میمند در سال 1391 به منظور معرفی فهرست فلوریستیک، همراه با نام فارسی، شکل زیستی و پراکنش جغرافیایی گیاهان منطقه حفاظتشده میمند انجام گرفت.
روش تحقیق ویژگیهای منطقه مطالعه شده: منطقه مطالعه شده بخشی از منطقه حفاظت شده دنا به نام میمند با مساحت حدود 3200 هکتار است که در محدوده ΄08 o31 تا بلندترین ارتفاع منطقه حفاظت شده میمند در ارتفاع 2730 متر و پستترین نقطه آن 1806 متر از سطح دریا واقع شده است. اقلیم منطقه بر اساس روش آمبرژه، نیمهمرطوب سرد است. میانگین بارندگی سالیانه منطقه 694 میلیمتر است که همانند کلیه مناطق خشک و نیمهخشک دارای پراکنش مناسبی است و بیشترین بارش در فصل زمستان اتفاق میافتد. متوسط درجه حرارت سالیانه این منطقه 2/15 درجه سانتیگراد است. منحنی آمبروترمیک منطقه نشان دهنده دوره خشک نسبتاً طولانی از اواسط اردیبهشت تا اواسط مهر ماه است (شکل 2).
شکل 1- موقعیت منطقه حفاظت شده میمند در استان کهکیلویه و بویراحمد
شکل 2- نمودار آمبروترمیک منطقه حفاظت شده میمند
روش کار: مطالعه فلور منطقه با روش پیمایش صحرایی انجام شد. در این روش با مراجعه مستقیم به نواحی مختلف منطقه مورد بررسی جمعآوری نمونههای گیاهی انجام شد. جمعآوری نمونهها از اسفند 1390 تا اوایل آبان ماه 1391 انجام شد و در این فاصله زمانی، با مراجعه مکرر به منطقه، نسبت به جمعآوری گیاهان اقدام گردید. نمونهها پس از جمعآوری، پرس و خشک شدن به هرباریوم مرکز تحقیقات جهاد کشاورزی استان اصفهان منتقل شدند. شناسایی نمونهها بر اساس روشهای رایج و با استفاده از کلیدهای شناسایی از جمله فلورهای ایرانیکا (Rechinger, 1963-2005)، ترکیه (Davis, 1965-1988)، عراق (Townsend, 1966-1985)، رُستنیهای ایران (Mobayen, 1980-1996)، ایران (Assadi, 1988-2010)، ردهبندی گیاهی (Mozaffarian, 2004) و گونهای ایران (Maassoumi, 2005) به طور دقیق انجام شد. شکل زیستی گیاهان با استفاده از سیستم Raunkiaer (1934) مشخص شد و شکل زیستی در این سیستم بر مبنای موقعیت جوانههای احیا کننده که در سال بعد بخشهای مختلف گیاه را به وجود میآورند تعیین و به 6 دسته فانروفیتها، کامهفیتها، همیکریپتوفیتها، کریپتوفیتها، تروفیتها و اپیفیتها تقسیم میگردد (Raunkiaer, 1934). پس از تهیه فهرست فلوریستیک منطقه، این فهرست با وضعیت حفاظتی گونههای گیاهی ایران مقایسه گردید و گونهها بر اساس وضعیت حفاظتی خود طبقهبندی شدند (Jalili and Jamzad, 1999). علاوه بر این، پراکنش جغرافیایی گونههای گیاهی به تبعیت از Zohary (1963 و 1973) و Takhtajan (1986) تعیین گردید. فهرست اسامی علمی و فارسی کلیه گونههای گیاهی منطقه و همچنین شکلهای زیستی، پراکنش جغرافیایی و وضعیت حفاظتی آنها به تفصیل در پیوست 1 آمده است.
نتایج فلور منطقه حفاظت شده میمند نشان داد که در این منطقه 48 تیره، 198 جنس و 279 گونه گیاهی وجود دارد. تیرههای کاسنی (Asteraceae) با50 گونه (9/17 درصد)، گندمیان (Poaceae) و نعناع (Lamiaceae) هر یک با 23 گونه (2/8 درصد) و باقلاییان (Fabaceae) با 22 گونه (8/7 درصد) به ترتیب بیشترین گونهها را دارند (شکل 3). همچنین از مهمترین جنسها میتوان به جنس گون (Astragalus L.) با 14 گونه و جنس گل گندم (Centaurea L.) با 6 گونه اشاره نمود. فهرست اسامی علمی و فارسی کلیه گونههای گیاهی منطقه و همچنین شکلهای زیستی و پراکنش جغرافیایی آنها در پیوست 1 آمده است. طبقهبندی شکلهای زیستی نشان داد که 48 درصد گونههای گیاهی منطقه همیکریپتوفیتها، 34 درصد تروفیتها، 7 درصد کامهفیتها، 6 درصد فانروفیتها و 5 درصد را ژئوفیتها تشکیل میدهند (شکل 4). از نظر پراکندگی جغرافیایی 57 درصد (160 گونه) عنصر ایرانی-تورانی، 4/11 درصد عنصر ایرانی-تورانی/ مدیترانهای، 8/7 درصد عنصر ایرانی-تورانی/ اروپا-سیبری، 5/7 درصد عنصر ایرانی-تورانی/ صحرا-سندی، 1/7 درصد عنصر جهانوطن، 8/6 درصد عنصر ایرانی-تورانی/ مدیترانهای/ اروپا-سیبری، 5/2 درصد عنصر ایرانی-تورانی/ مدیترانهای/ صحرا-سندی است (شکل 5). وضعیت حفاظتی گونههای گیاهی منطقه نشان داد که هیچ کدام از آنها در گروه گیاهان در معرض انقراض قرار ندارند، اما حدود 5 گونه (7/1 درصد) در گروه گیاهان آسیبپذیر، 24 گونه (6/8 درصد) در گروه گیاهان با تهدید کمتر (نسبتاً آسیبپذیر) و 1 گونه (3/0 درصد) در گروه گیاهانی قرار دارند که اطلاعات کافی از شرایط آنها در دسترس نیست (پیوست 1).
شکل3- فراوانی گونههای گیاهی در هر تیره در منطقه حفاظت شده میمند
بحث در پژوهش حاضر، فلور منطقه حفاظت شده میمند برای نخستین بار بررسی و 279 گونه گیاهی، 198 جنس و 48 تیره شناسایی شد. حضور 279 گونه گیاهی در عرصه 3200 هکتار نشان از تنوع گونهای بالا در این منطقه دارد که علت آن را میتوان در موقعیت جغرافیایی و قرق بلندمدت منطقه جستجو کرد. زیرا قسمتی از منطقه در حد فوقانی جنگلهای زاگرس و در منطقه اکوتون جنگل و مرتع قرار دارد. همچنین، این منطقه در حدود 22 سال (از سال 1369) از چرای دام محفوظ بوده است (Nowroozi, 2012). با توجه به نتایج، گیاهان تیرههای Astraceae، Poaceae، Fabaceae و Lamiaceae نسبت به سایر تیرهها سهم بیشتری از فلور منطقه را تشکیل میدهند. فراوانی گیاهان Astraceae ممکن است به علت تخریب در برخی نواحی منطقه باشد. تجربه نشان داده است هنگامی که درصد تخریب پوشش گیاهی در منطقهای بیشتر شود، اعضای برخی تیرههای گیاهی نظیر Astraceae حضور بیشتری در فلور منطقه پیدا میکند (Naghipour Borj et al., 2011). Aghaee (2011) و Zamani و همکاران (2011) نیز در مطالعه فلور نواحی مشابه در استان کهکیلویه و بویراحمد تیره Astraceae را به عنوان بزرگترین تیره منطقه معرفی کردند. جنس گون (Astragalus sp.) با 14 گونه، بزرگترین جنس منطقه است که علت آن سازش بالای این گونه با مناطق کوهستانی است (Darvishnia et al., 2012). بررسی شکل زیستی گیاهان منطقه گویای وجود تنوع نسبتاً خوب در اشکال زیستی آن است که به دلیل سازگاری گیاهان منطقه به شرایط اقلیمی و خاکی است (Mobayen, 1981). نتایج حاصل از طبقهبندی شکل زیستی نشان دهنده این است که گیاهان همیکریپتوفیت، فراوانترین شکل زیستی منطقه هستند و سایر شکلهای زیستی (به ترتیب تروفیتها، کامهفیتها، فانروفیتها، ژئوفیتها) درصد کمتری از گیاهان منطقه را تشکیل میدهند. بر اساس نظر Archibald (1995) فراوانی گیاهان همیکریپتوفیت در یک منطقه نشان دهنده اقلیم سرد و کوهستانی در آن است، با توجه به این که اقلیم منطقه نیز با استفاده از روش آمبرژه نیمهمرطوب سرد است، فراوانی گیاهان همیکریپتوفیت تحت تأثیر این اقلیم است. همچنین، درصد نسبتاً بالای گونههای تروفیت (37 درصد) نشاندهنده اتمام دوره رویش از بذر تا بذر این گیاهان طی مدتی کوتاه و در زمان برخورداری منطقه از شرایط بارندگی و رطوبت بیشتر (ماههای فروردین تا خرداد) است. در سایر ماههای سال حضور این گونهها کم است و گاهی فقط بقایای آنها دیده میشود. نتایج پژوهش حاضر با گزارش Yousofi و همکاران (2011) از منطقه چادگان و Zamani و همکاران (2011) از منطقه تنگکره یاسوج مطابقت دارد. پراکنش جغرافیایی مجموعه گونههای گیاهی یک منطقه بازتاب تأثیرپذیری آن از ناحیه یا نواحی رویشی مختلف است (Djavanshir, 1976). با توجه به این که حدود 69 درصد گونههای منطقه مربوط به عناصر رویشی ایرانی-تورانی هستند، میتوان نتیجه گرفت که این منطقه به ناحیه ایرانی-تورانی تعلق دارد. درصد پایین عناصر سایر نواحی رویشی در این منطقه به علت دوری آن از نواحی رویشی دیگر است. از سوی دیگر، غلبه گونههای انحصاری ناحیه رویشی ایرانی-تورانی بیانگر افزایش سریع دامنههای ارتفاعی منطقه است Asri and Mehrnia, 2002)؛ Sokhanvar et al., 2013). پژوهشگران در تشخیص و معرفی گونههای نادر ایران از معیارهایی نظیر: طول عمر، شکل زیستی، انتشار جغرافیایی و بهرهبرداری گیاه توسط انسان استفاده نمودهاند. Jalili و Jamzad (1999) معتقدند که مشکلات و محدودیتهای مهمی بر سر راه تعیین دقیق وضعیت گونههای نادر ایران طبق اصول IUCN وجود دارد که از آن جمله میتوان تنوع گونهای و وسعت قابل توجه کشور را نام برد. در مطالعه حاضر، بیشتر گونههای آسیبپذیر جزو گونههای چندساله علفی هستند که با مطالعات Jalili و Jamzad (1999) مطابقت دارد، آنها بیان کردند که 83 درصد از گونههای آسیبپذیر و 71 درصد از گونههای در معرض خطر انقراض کشور ایران گونههای علفی چندساله هستند.
سپاسگزاری
پژوهش حاضر با حمایت سازمان حفاظت محیط زیست و در قالب پروژه بینالمللی حفاظت از تنوع زیستی در سیمای حفاظتی زاگرس مرکزی انجام شده است. بدین وسیله نگارندگان از سازمان حفاظت محیط زیست و همچنین از آقای مهندس فیضی که در انجام این پژوهش ما را یاری نمودهاند، سپاسگزاری میکنند.
پیوست 1- شکل زیستی، پراکنش جغرافیایی، وضعیت حفاظت و فهرست اسامی گیاهان منطقه حفاظت شده میمند در استان کهکیلویه و بویراحمد. : Ph فانروفیتها، Ch: کامهفیتها، He: همیکریپتوفیتها، Ge: ژئوفیتها، Th: تروفیتها؛ IT: ایرانی-تورانی، SS: صحرا-سندی، ES: اروپا-سیبری، M: مدیترانهای، Cosm: جهانوطن، EN: گونههای در معرض انقراض، Vu: گیاهان آسیبپذیر، LR:گیاهان با تهدید کمتر و DD: گیاهانی که از وضعیت آنها اطلاعات زیادی در دسترس نیست.
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| مراجع | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
منابع Aghaee, R. (2011) Ecological evaluation of the forest vegetation Vazag. MSc thesis, Yasooj University, Yasooj, Iran (in Persian). Archibald, o. w. (1995) Ecology of world vegetation. Chapman and Hall, London. Asri, y. and Mehrnia, M. (2002) Introduced flora in the central Sefidkoh protected area. Journal of the Iranian Natural Resources 55: 363-376 (in Persian). Assadi, M. (Ed.) (1988-2010) Flora of Iran. vols. 1-67. Research Institute of Forests and Rangelands, Tehran (in Persian). Assadi, M. and Runemark, H. (1983) Notes on the flora and vegetation of S. Baluchistan, Iran. The Iranian Journal of Botany 2(1): 69-78. Darvishnia, H., Dehghani Kazemi, M., Forghani, A. H. and Kavyani fard, A. A. (2012) Study and introducing of flora of protected of Manesht and Qalarang in Ilam province. Taxonomy and Biosystematics 4(11): 47-59 (in Persian). Davis, P. H. (Ed.) (1965-1988) Flora of Turkey. vols: 1-10. Edinburgh University Press, Edinburgh. Djavanshir, K. (1976) Atlas of woody plants of Iran. National Society for the Conservation of Natural Resources and Human Environment, Tehran (in Persian). Ghahreman, A., Heydari, J., Attar, F. and Hamzehee, B. (2006) A floristic study of the southwestern slopes of Binaloud elevations (Iran: Khorasan province). Journal of Sciences 13(1): 1-12 (in Persian). Jafari, A. (2010) Plant diversity of central Zagros landscape conservation. 1st National Conference of Threats and Destruction of Biodiversity, Isfahan, Iran (in Persian). Jalili, A. and Jamzad, Z. (1999) Red data book of Iran: a preliminary of endemic, rare and endangered plant species in Iran. Research Institute of Forests and Rangelands, Tehran. Léonard, J. (Ed.) (1981-1987) Contribution á l'etude de la flore et de la vegetation des deserts d'Iran. Jardin botanique national de Belgique, Meise. Maassoumi, A. A. (2005) The genus Astragalus in Iran. Research Institute of Forests and Rangelands, Tehran (in Persian). Mobayen, S. (1980-1996) Flora of Iran. vols. 1-4. Tehran University Press, Tehran (in Persian). Mobayen, S. (1981) Plant geography. Tehran University Press, Tehran (in Persian). Mozaffarian, V. (2004) Plant systematic. vols. 1-2. Amir Kabir Publications, Tehran (in Persian). Naghipour Borj, A. A., Haidarian Aghakhani, M. and Tavakoli, H. (2011) Investigation of flora, life forms and chorotypes of plants in the Sisab protected area, North Khorasan province (Iran). Sciences and Techniques in Natural Resources 5(4): 113-123 (in Persian). Nowroozi, M. (2012) Studying the effects of grazing on vegetation (rangeland) vegetation and flora of Meymand protected area. Conservation of Biodiversity in Central Zagros Landscape Conservation Zone project, Iran Department of Environment, Tehran (in Persian). Raunkiaer, C. (1934) The life forms of plants and statistical plant geography, being the collected papers of C. Raunkiaer. Clarendon Press, Oxford. Rechinger, K. H. (Ed.) (1963-2005) Flora Iranica. vols: 1-176. Akademische Ddruck-U Verlagsanstalt, Graz. Rechinger, K. H. and Wendelbo, P. (1976) Plants of the Kavir Protected Area, Iran. The Iranian Journal of Botany 1(1): 23-56. Sokhanvar, F., Ejtehadi, H., Vaezi, J., Memariani, F., Joharchi, M. R. and Ranjbar, Z. (2013) Flora, life form and chorology of plants of the Helali Protected Area in Khorasan-e Razavi province. Taxonomy and Biosystematics 5(16): 85-100 (in Persian). Takhtajan, A. (1986) Floristic regions of the world. University of California Press, Berkeley. Tavakkoli, Z. and Mozaffarian, V. (2005) Survey to flora of Kobar watershed in Ghum area, Iran. Pajouhesh and Sazandegi 66: 56-67 (in Persian). Townsend, C. C., Guest, E. and Al-Ravi, A. (1966-1985) Flora of Iraq. vols. 1-9. Ministry of Agriculcure of the Republic of Iraq, Baghdad. Yousofi, M., Safari, R. and Nowroozi, M. (2011) An investigation of the flora of the Chadegan region in Isfahan province. Journal of Plant Biology 3(9): 75-96 (in Persian). Zamani, S. M., Zolfaghari, R., Alvaninejad, S. and Salehi, A. A. (2011) Investigation of flora and life forms of plants in the Western Dena. National Conference in Central Zagros forests, capabilities and limitations, Khorramabad, Iran (in Persian). Zohary, M. (1963) On the geobotanical structure of Iran. Weizman Science Press of Israel, Jerusalem. Zohary, M. (1973) Geobotanical foundations of the Middle East. Gustav Fischer Verlag, Stuttgart, Germany. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4,567 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 3,518 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||