| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شمارهها | 1,916 |
| تعداد مقالات | 15,594 |
| تعداد مشاهده مقاله | 46,929,930 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 19,076,647 |
بهرههای زبانی و تاریخیِ تحقیقِ همزمان در فارسی و عربیِ عجائب المخلوقات قزوینی | ||
| متن شناسی ادب فارسی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/rpll.2026.149139.2570 | ||
| نویسنده | ||
| ندا حیدرپور نجفآبادی* | ||
| فرهنگستان زبان و ادب فارسی (گروه فرهنگنویسی) | ||
| چکیده | ||
| از عجایب المخلوقات و غرایب الموجوداتِ زکریای قزوینی دو تحریر فارسی و عربی موجود است. مقایسۀ این دو تحریر فوایدی دارد و آگاهیهایی را در اختیار پژوهشگران قرار میدهد که بخشی از آنها در این مقاله ذکر شدهاست. یکی از مهمترین نتایج این مقایسه آن است که ضمن مشخّص کردنِ تاریخِ نگارش این دو تحریر، تقدّم تألیف متن فارسی و درنتیجه تألیف آن توسّط خود قزوینی را ثابت میکند. فایدۀ دیگرِ آن آگاه شدن از تجربیات شخصی قزوینی، شهرهای محل اقامت او و مشاهیر مرتبط با اوست که در این موارد، گاه تفصیل بیشترِ متن فارسی نسبت به متن عربی نشان میدهد که متن فارسی نیز بهدست قزوینی نوشته شدهاست. ازسوییدیگر، متن عربی در ذکر مآخذ نویسنده دقیقتر از متن فارسی است، بنابراین در مواردی که ذکر مآخذ مکتوب یا منابع شفاهی در فارسی بهطور کامل ذکر نشده یا همراه با تسامح است، متن عربی به شناسایی منابع مؤلّف و پژوهشهای بعدی کمک شایانی میکند، بهخصوص دربارۀ برخی معاصران قزوینی که نامشان جز در کتاب وی نیامدهاست. اصلیترین کاربرد این مقایسه در تصحیح متن فارسی است که نخست مشخّص میکند از میان نسخههای فارسی، نسخۀ 4174 کتابخانۀ فاتح مورّخ 699 ق. افزون بر قدمت آن، بسیار دقیق و نزدیک به متن عربی است و لازم است اساس تصحیح عجایب المخلوقات قرار گیرد و دیگر آنکه معدود اشتباهاتِ راهیافته به این نسخۀ فارسی با متن عربی قابل اصلاح است. البتّه متقابلاً به یاری این نسخۀ فارسی میتوان نادرستیهای متن عربی را نیز اصلاح کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| زکریای قزوینی؛ عجائب المخلوقات؛ تحریر فارسی؛ تحریر عربی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4 |
||