پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شماره‌ها | 1,916 |
| تعداد مقالات | 15,590 |
| تعداد مشاهده مقاله | 46,914,124 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 19,067,459 |
مطالعه‌ی تطبیقی آموزه‌ی جبر و اختیار در گاهان زرتشت و کلام امامیه عصر امام صادق | ||
| الهیات تطبیقی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 17 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/coth.2026.149567.2135 | ||
| نویسندگان | ||
| پروانه تقی خانی1؛ جعفر فلاحی* 2 | ||
| 1دانش آموخته کارشناسی ارشد ادیان شرقی، دانشکده ادیان، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران | ||
| 2دانشیار گروه ادیان و عرفان، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران | ||
| چکیده | ||
| مسئله‌ی جبر و اختیار از بنیادی‌ترین مسائل ادیان و نظام‌های الهیاتی است و تبیین نسبتِ اراده‌ی انسان و حاکمیت امر قدسی، نقشی تعیین‌کننده در فهم مسئولیت اخلاقی و معنای تکلیف دینی دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی و مقایسه‌ی دیدگاه گاهان زرتشت و کلام عصر صادقین درباره‌ی جبر و اختیار انجام شده است. این تحقیق با روش توصیفی ـ تحلیلی و رویکرد تطبیقی، بر پایه‌ی مطالعه‌ی متون اصلی دو سنت دینی صورت گرفته و کوشیده است افزون بر بیان شباهت‌ها و تفاوت‌ها، مبانی نظری اختیار را در هر دو دستگاه فکری بازسازی و تحلیل کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که هر دو سنت، با وجود تفاوت‌های الهیاتی و تاریخی، بر مسئولیت انسان و نفی جبر تأکید دارند و نظام پاداش و کیفر را بر اختیار انسان مبتنی می‌دانند. با این حال، تفاوت اصلی آنها در مبانی تبیین اختیار است. در گاهان، اختیار در چارچوب یک جهان‌بینی اخلاقی ـ کیهانی و بر پایه‌ی مفاهیمی چون اشه، وهومن، مسئولیت اخلاقی و فرشگرد تفسیر می‌شود و انسان به عنوان مشارکت‌کننده در تحقق نظم راستین هستی معرفی می‌گردد. در مقابل، در کلام عصر صادقین، اختیار در بستر مباحث خداشناختی و عدل الهی و با تکیه بر آموزه‌هایی چون استطاعت، اراده‌ی الهی و نظریه‌ی امر بین الامرین تبیین می‌شود. بر این اساس، می‌توان گاهان را نماینده‌ی نوعی «اخلاق مسئولیت» و کلام امامیه را نماینده‌ی نوعی «الهیات مسئولیت» دانست. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| جبر و اختیار؛ گاهان؛ زرتشت؛ امام صادق(ع)؛ امر بین الامرین | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4 |
||