| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شمارهها | 1,916 |
| تعداد مقالات | 15,576 |
| تعداد مشاهده مقاله | 46,396,101 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 19,013,813 |
از «درد در من» تا «من در درد»: دو افق تجربهٔ بدنمندِ درد در مصیبتنامه عطار | ||
| پژوهشهای ادب عرفانی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 12 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/jpll.2026.149850.2026 | ||
| نویسندگان | ||
| معین کاظمی فر* 1؛ زرین تاج واردی1؛ محمود کشاورزی2 | ||
| 1عضو هیئت علمی بخش زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شیراز | ||
| 2دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شیراز | ||
| چکیده | ||
| درد از بنیادیترین بنمایههای جهان شعری عطار و یکی از نیروهای سازماندهنده *مصیبتنامه* است؛ اما پرسش این مقاله از زاویهای دیگر طرح میشود: شخص در *مصیبتنامه* چه نسبتی با درد دارد و درد چگونه جایگاه او را در جهان تغییر میدهد؟ فرضیه اصلی مقاله آن است که این منظومه دو افق متداخل از تجربه درد پیش مینهد: «داشتن درد» و «در درد بودن». در افق نخست، درد چیزی است که میتوان آن را به خود نسبت داد، در دل و جان نشان داد و برایش درمان خواست. در افق دوم، درد از یک حالت فراتر میرود و به زمینهای بدل میشود که زمان، حرکت و امکانهای بدنمند شخص را دربرمیگیرد. گفتوگوهای سالک با جبرئیل، قلم و بهشت و نیز ابیات آغازین منظومه نشان میدهد که این دو افق مراحل خطی یک سلوک واحد نیستند، بلکه میان صداهای گوناگون توزیع شدهاند و گاه بر هم میافتند. نوآوری مقاله در پیوند دادن این تمایز متنی با مطالعات بدن است: مفاهیم بدن زیسته و بدن مسئلهمند نشان میدهند چگونه درد از موضعی در دل یا جان به نیرویی بدل میشود که میدان «توانستن» و نسبت شخص با جهان را بازسازمان میدهد. درد در *مصیبتنامه* ارزشی یکدست ندارد: گاه نیروی طلب است، گاه مانع حرکت، و گاه خود «درمان» میشود. پیوند ابیات «در این دردم مقیم» با نام عطار نیز نشان میدهد که درد در آستانه منظومه بخشی از تعریف هویت شاعر است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| عطار نیشابوری؛ مصیبتنامه؛ بدنمندی؛ داشتن درد؛ در درد بودن | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2 |
||