پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شماره‌ها | 1,916 |
| تعداد مقالات | 15,567 |
| تعداد مشاهده مقاله | 46,337,213 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 18,974,744 |
نظام‌واره اخلاق و هستی‌شناسی در معماری ولایت و امامت | ||
| الهیات تطبیقی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 11 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/coth.2026.148889.2118 | ||
| نویسندگان | ||
| سیدعلی اصغر هاشم زاده؛ محمدعلی رستمیان* | ||
| استادیار گروه معارف اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اهل بیت، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| چکیده | ||
| امامت و ولایت در الهیات اسلامی مفاهیمی به‌هم‌پیوسته‌اند، اما نسبت آنها را نباید به همسانی مفهومی فروکاست. این مقاله معماری تحلیلی‌ای را پیشنهاد می‌کند که پنج بُعد متمایز از ولایت را به‌مثابه تجلیات مختلفِ یک مقام واحد امامت از یکدیگر متمایز می‌سازد: محبت، نصرت، ولایت تشریعی در مقام تبیین، ولایت تشریعی در مقام اجرا، و ولایت تکوینی؛ و هر یک را با پنج تجلی مرتبط با امامت متناظر می‌کند: الگومندی اخلاقی، هدایت و رهبری اجتماعی، مرجعیت معرفتی و دینی، جایگاه سیاسی، و هدایت به معنای ایصال الی مطلوب. این طرح پنج‌گانه به‌مثابه بازسازی‌ای مبتکرانه ارائه می‌شود، نه رده‌بندی‌ای که به‌صراحت در منابع اولیه بیان شده باشد. از نظر روش‌شناختی، پژوهش میان بازسازی تفسیری–کلامی و تحلیل مفهومی–فلسفی تفکیک می‌کند و خوانش‌های تفسیری منتخبی از منابع امامیه، سنی و معتزلی را درباره آیات منتخب قرآن (۵۵ مائده، ۲۳ شوری، ۷۲ انفال، ۲۵ حدید و ۲۵۷ بقره) مقایسه می‌کند. بعد اخلاقی از طریق اخلاق فضیلت و نظریه سرمشق‌گرایی لیندا زاگزبسکی بررسی می‌شود، در حالی که بعد هستی‌شناختی از خلال دیدگاه‌های رقیب درباره علیت و واسطه‌گری تحلیل می‌شود. یافته‌ها نشان می‌دهد که ابعاد عاطفی و عملی بیشترین امکان همگرایی را دارند، حال آنکه دعاوی مربوط به جایگاه سیاسی و به‌ویژه ولایت تکوینی، بیش از همه به پیش‌فرض‌های کلامی و متافیزیکی خاص هر مکتب وابسته‌اند. در چارچوب شیعی–صدرایی، می‌توان ولایت تکوینی را بدون تفویض به‌گونه‌ای منسجم صورت‌بندی کرد، مشروط بر اینکه اثرگذاری واسطه کاملاً وابسته به خدا فهمیده شود. این استدلال میان دعاوی متنی، استنباط‌های کلامی خاص هر مکتب و بازسازی مفهومی مقاله تمایز می‌نهد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| ولایت؛ امامت؛ سرمشق‌گرایی اخلاقی؛ اخلاق فضیلت؛ وساطت هستی‌شناختی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3 |
||