پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شماره‌ها | 1,914 |
| تعداد مقالات | 15,552 |
| تعداد مشاهده مقاله | 46,174,237 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 18,809,366 |
تحلیل جامع نقش توپوگرافی در توزیع فضایی بارش سالانه ایران با رویکرد چنداحتمالی مبتنی بر تحلیل ویبول | ||
| برنامه ریزی فضایی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/sppl.2026.147882.1869 | ||
| نویسنده | ||
| غلام حسن جعفری* | ||
| دانشگاه یاسوج دانشکده ادبیات و علوم انسانی گروه جغرافیا | ||
| چکیده | ||
| توزیع فضایی بارش در ایران تحت تأثیر پیچیده‌ای از عوامل توپوگرافیک و اقلیمی قرار دارد که با تغییر احتمال وقوع بارش تحول می‌یابد. هدف این پژوهش، تحلیل جامع نقش ارتفاع در توزیع بارش سالانه ایران با استفاده از یک رویکرد چنداحتمالی مبتنی بر توزیع ویبول است. بدین منظور، داده‌های بارش سالانه 152 ایستگاه هواشناسی با حداقل 30 سال آمار بلندمدت جمع‌آوری و توزیع ویبول به آن‌ها برازش شد. با استفاده از پارامترهای استخراج‌شده، مقادیر بارش متناظر با احتمالات 10 تا 100 درصد محاسبه و نقشه‌های پهنه‌بندی تهیه گردید. تحلیل الگوهای بارشی نشان داد که در احتمالات 10–30درصد، ارتفاعات البرز و زاگرس به‌عنوان قطب‌های اصلی بارش عمل کرده و از طریق مکانیسم بارش ترازی، جریان‌های مرطوب را مهار می‌کنند. با افزایش احتمال (40–50درصد)، نقش فاصله از منبع رطوبتی و سایه بارانی تقویت شده و بارش در البرز به دامنه‌های ساحلی و در زاگرس به نقاط بسیار مرتفع محدود می‌شود. در احتمالات 60–100درصد، ارتفاع به‌عنوان تنها عامل قابل اتکا برای وقوع بارش باقی می‌ماند و مناطق مرکزی و شرقی ایران به‌طور سیستماتیک از بارش محروم می‌شوند. تحلیل بارش‌های 50 تا 500 میلی‌متر نشان داد که با افزایش مقدار بارش، احتمال وقوع آن به‌سرعت کاهش یافته و تنها در ارتفاعات مرتفع و نواحی ساحلی خزر حفظ می‌شود. یافته‌ها حاکی از آن است که رابطه بین ارتفاع و بارش در ایران غیرخطی، مقیاس‌وابسته و تحت تأثیر تعامل عوامل توپوگرافیک و اقلیمی است. این درک پیچیده، ضرورت استفاده از مدل‌های آماری منعطف مانند ویبول در مطالعات هیدروکلیماتولوژیک آینده را برجسته می‌سازد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| پهنه‌بندی بارش؛ تحلیل چنداحتمالی؛ تحول الگوی بارش؛ توپوگرافی؛ توزیع ویبول | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2 |
||