پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شماره‌ها | 1,914 |
| تعداد مقالات | 15,544 |
| تعداد مشاهده مقاله | 46,118,987 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 18,755,780 |
دمبوره‌نامه به مثابه‌ی نوع ادبی در ادبیات عامه هزاره افغانستان | ||
| فنون ادبی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 03 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/liar.2026.149444.2616 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد بهنام فر* 1؛ مسعود دهقان2؛ عباس واعظ زاده3 | ||
| 1استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بیرجند، ایران | ||
| 3استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بیرجند، ایران | ||
| چکیده | ||
| دمبوره نامه یکی از انواع ادبی گویش هزارگی ـ از گویش‌های اصیل، اما نسبتاً ناشناخته زبان فارسی ـ است. دمبورهنامهها، سروده‌هایی تغزلی هستند که درباره/ خطاب به دمبوره (دوتار محلی قوم هزاره) سروده و با همراهی ساز دمبوره اجرا می‌شوند و جایگاهی ویژه در فرهنگ و ادبیات مردم هزاره دارند. هدف این مقاله معرفی دمبوره‌نامه به مثابه‌ی یک گونه ادبی در گویش هزارگی، بررسی ویژگی‌های این نوع ادبی و معرفی نمونه‌های آن است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با اتکا به نمونه‌های میدانی از این سروده‌ها، در پی پاسخ به این پرسش است که «دمبوره نامه» بر اساس چه ویژگی‌های فرمی، محتوایی و کارکردی می‌تواند به عنوان یک نوع ادبی مستقل در چارچوب ادبیات قوم هزاره تعریف شود. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد دمبورهنامهها از لحاظ فرمی در قالب‌های دوبیتی، دوبیتی پیوسته، غزل و مثنوی و غالباً در بحر هزج مسدس محذوف (وزن ترانه‌های عامه) سروده شده‌اند. تشبیه و تشخیص برجسته‌ترین صناعات بلاغی و توصیف دمبوره، عشق، شادی و غم، بازتاب مسائل اجتماعی و تاریخی جامعه‌ی هزاره از درون‌مایه‌های اصلی این نوع ادبی است. ذکر نام دمبوره‌چی‌های مشهور و قهرمانان قوم هزاره از دیگر ویژگی‌های این سروده‌ها محسوب می‌شود. این نوع ادبی شباهت‌هایی نیز با نوع ادبی ساقی‌نامه و مغنّی‌نامه دارد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| ادبیات شفاهی افغانستان؛ گویش هزارگی؛ نوع ادبی؛ دمبوره‌نامه | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||