| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شمارهها | 1,914 |
| تعداد مقالات | 15,537 |
| تعداد مشاهده مقاله | 46,097,811 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 18,742,973 |
خوانش ساختارگرایانه از تقابلهای دوگانه در اشعار بیدل دهلوی | ||
| متن شناسی ادب فارسی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 02 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/rpll.2026.147728.2537 | ||
| نویسندگان | ||
| اعظم ثابت قدم1؛ نرگس محمدی بدر* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری، زبان وادبیات فارسی، دانشکده ادبیات وعلوم انسانی، پیام نور، تهران، ایران | ||
| 2دانشیار، زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، پیام نور، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| چکیده ساختارگرایی با تکیه بر مفهوم بنیادین «تقابلهای دوگانه»، چارچوبی نظری در حوزههای مطالعات زبانی، روایی و فرهنگی بهشمار میرود. این پژوهش با هدف واکاوی ساختاری غزلیات بیدل دهلوی و با روشی توصیفی-تحلیلی و کتابخانهای انجام شده است. در این مسیر، با اتکا به روش طبقهبندی صفوی، انواع تقابلهای دوگانه در دیوان اشعار وی مورد بررسی قرار گرفته است. یافتهها حاکی از آن است که تقابل در شعر بیدل، صرفاً یک شگرد بلاغی نیست، بلکه آیینهای از جهانبینی عمیق عرفانی، شیوهی فکری ویژه و مفاهیم متعالی مورد نظر وی است. شعر بیدل سرشار از مفاهیم چندلایه، ترکیبات نو و بهویژه تقابلهای معنوی و حسی است. این تقابلها، از سویی کشمکشهای نفسانی و معنوی سالک راه حقیقت را روشن میکند و از سوی دیگر، دوگانگیهای ذاتی و گسترده در عالم وجود را به تصویر میکشاند. بر مبنای تحلیلهای صورت گرفته، هفت گونه تقابل دوگانه در غزلیات او شناسایی و استخراج شد که در این میان، گونه «تقابل مکمل» دارای بالاترین بسامد است. این نتیجه نشان میدهد که کاربرد تقابل در دستگاه فکری و شاعرانه بیدل، تنها برای ایجاد تضاد و تقابل بکار نرفته است، بلکه بهمنظور نمایش رابطهای دیالکتیکی، تعاملی و تکاملبخش میان مفاهیم متضاد ظاهری است و در نهایت، وحدت حقیقی پنهان در ورای این کثرت را به نمایش میگذارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ساختارگرایی؛ تقابلهای دوگانه؛ تقابلهای معنایی؛ بیدلدهلوی؛ غزلیات | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||