پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شماره‌ها | 1,914 |
| تعداد مقالات | 15,537 |
| تعداد مشاهده مقاله | 46,097,819 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 18,742,981 |
تحلیل سازوکارهای زبان فریب در داستان شیر و گاو کلیله و دمنه | ||
| متن شناسی ادب فارسی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 02 آبان 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/rpll.2026.149337.2577 | ||
| نویسندگان | ||
| طاهره میرهاشمی* 1؛ علی صباغی2 | ||
| 1گروه آموزشی زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اراک، اراک، ایران | ||
| 2گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و زبانهای خارجی، دانشگاه اراک. اراک | ||
| چکیده | ||
| کلیله و دمنه اثری تمثیلی است که با وجود شخصیت‌های حیوانی، به بازنمایی روابط پیچیده انسانی می‌پردازد. در این اثر، زبان علاوه بر نقش ارتباطی، گاه برای تأثیرگذاری، اقناع و فریب به کار می‌رود. جستار حاضر، سازوکارهای زبان فریب را در داستان شیر و گاو بررسی می‌کند نگارندگان این پژوهش به دو پرسش پاسخ می‌دهند: 1. دمنه (شغال) از چه سازوکارهای زبانی‌ای برای فریب دادن شیر و گاو استفاده کرده است؟ 2. چگونه می‌توان این سازوکارها را در چارچوب بلاغت ارسطویی، نظریۀ کنش گفتاری سرل و اصول همکاری گرایس تحلیل کرد؟ بر اساس داده‌های پژوهش که حاصل استقرای تام در داستان مورد بررسی است، دمنه از چهار سازوکار اصلی بهره برده است: تظاهر به خیرخواهی و ساختن اتوس جعلی برای هر مخاطب، حذف و تحریف اطلاعات، استفادۀ هدفمند از تمثیل‌های گمراه‌کننده و ایجاد دوگانگی و تقابل کاذب (قطب‌بندی «ما/آنها»). یافته‌های پژوهش که با روش توصیفی ـ تحلیلی به دست آمده، نشان می‌دهد از حیث بلاغت ارسطویی، دمنه با ساختن اتوس متفاوت، برانگیختن پاتوس متناسب با هر مخاطب و نیز به‌کارگیری لوگوس معیوب (قیاس‌های نادرست و استدلال‌های به‌ظاهر منطقی)، واقعیت را تحریف می‌کند. ازنظر کنش‌های گفتاری، افزون بر کنش اظهاری دروغین و کنش ترغیبی فریبنده، از کنش اعلامی ضمنی نیز بهره می‌گیرد. از حیث اصول همکاری هم با نقض اصول کمیت، کیفیت و شیوه، رابطۀ خوب بین شیر و گاو را تخریب می‌کند. در نگاهی کلی می‌توان گفت که بهره‌گیری دمنه از ظرفیت‌های زبانی برای فریب و کسب قدرت، نشان‌دهندة چگونگی استفاده از زبان برای اهداف فریبکارانه و سلطه‌جویانه است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| کلیله و دمنه؛ داستان شیر و گاو؛ زبان فریب؛ بلاغت ارسطویی؛ کنش گفتاری سرل؛ اصول همکاری گرایس | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||