پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شماره‌ها | 1,910 |
| تعداد مقالات | 15,480 |
| تعداد مشاهده مقاله | 45,710,363 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 18,471,977 |
آسیب‌شناسی تعاریف و طبقه‌بندی‌های صنعت جناس | ||
| فنون ادبی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 15 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/liar.2026.149062.2594 | ||
| نویسنده | ||
| رضا رضائی مقدم* | ||
| دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران | ||
| چکیده | ||
| چکیده جناس به دلیل برخورداری از زیرشاخه‌های متعدّد، همواره کانون اختلاف‌نظر اهل بلاغت بوده است. این اختلافات، که به کلّیّات و جزئیات آن مربوط می‌شوند، از چنان گستردگی و پیچیدگی‌ای برخوردارند که واکاوی نظام‌مند و فراگیر آن را به کاری دشوار و پردامنه تبدیل کرده است. عمق این دشواری را می‌توان در دو عامل عملی جستجو کرد: نخست، کثرت و تنوّع فروع جناس که خود زمینه‌ساز تقسیم‌بندی‌های ناهمگون و گاه متعارض شده است، و دوم، ماهیت چندوجهی اختلافات که گاهی مربوط به حوزۀ تعاریف و گاه مرتبط با مصداق‌یابی و تحلیل شواهد است. علاوه بر این، عوامل دیگری نیز در تشدید این پیچیدگی نقش دارند؛ برای نمونه کثرت چشمگیر شواهد جناس در متون ادبی و نیز تفاوت‌های بنیادین در نگرش و روش بلاغیون در تحلیل و طبقه‌بندی این شواهد، به آشفتگی و عدم انسجام در تبیین ماهیت این صنعت انجامیده است. پیامد این وضعیت، فقدان قواعدی روشن، یکسان و مورد اجماع برای شناسایی، تعریف و تمایز انواع جناس است که خود چالشی اساسی در مطالعات بلاغی محسوب می‌شود. این جستار با بهره‌گیری از روش توصیفی - تحلیلی و با اتّکا به میراث غنی بلاغت در دو حوزۀ عربی و فارسی، در صدد است تا ضمن بازخوانی سنّت‌های ناظر به صنعت جناس، خلأها، ابهامات و چالش‌های معرفت‌شناسانه‌ای را که تا کنون مانع از صورتبندی نظری منسجم از این صنعت بلاغی گردیده، شناسایی و واکاوی نماید. بر اساس یافته‌های پژوهش، آسیب‌های شناختی مرتبط با این صنعت را می‌توان در سطوح چندگانۀ تعریف، گونه‌شناسی، کارکرد، و ارزش‌گذاری بلاغی طبقه‌بندی و تحلیل کرد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| جناس؛ صنعت؛ آسیب‌شناسی؛ بلاغت | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||