پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شماره‌ها | 1,903 |
| تعداد مقالات | 15,456 |
| تعداد مشاهده مقاله | 45,571,931 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 18,430,347 |
شاهدی نویافته از سنّتِ داستان‌پردازیِ عامیانۀ بهرام‌گور: نسخه‌شناسی، تحلیل زبانی-سبکی و ارزیابی جایگاه علمیِ دست‌نویسِ «داستان بهرام‌گور و حسن‌بانوی پری‌زاد» | ||
| متن شناسی ادب فارسی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 12 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/rpll.2026.149847.2590 | ||
| نویسندگان | ||
| رضا گیلکی1؛ مرتضی میرهاشمی* 2 | ||
| 1پژوهشگر پسادکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. | ||
| 2گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| این مقاله نخستین بررسی مستقلِ نسخه‌شناختی و تحلیل زبانی ـ سبکیِ دست‌نویس «داستان بهرام‌گور و حسن‌بانوی پری‌زاد» را ارائه می‌کند؛ روایتی منثور و عامیانه از ماجراهای بهرام‌گور که در سنت داستان‌پردازی فارسی، غالباً در شمار ملحقات گزیده‌های شاهنامه رواج داشته است. نسخۀ مورد بررسی در بخش آسیا و خاورمیانۀ کتابخانۀ کنگرۀ آمریکا نگهداری می‌شود و بر اساس انجامۀ نسخه، کاتب آن «صدرالشریعه» بوده است. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و بر پایۀ بررسی مستقیم نسخه، مقابله با اطلاعات فهرست کتابخانۀ کنگره و تحلیل شواهد درون‌متنی، سه یافتۀ نسخه‌شناختی تازه به دست می‌دهد: نخست، تاریخ درست کتابت نسخه جمادی‌الاول ۱۲۹۰ هجری قمری است، نه ۱۲۲۵ که در گزارش نخستین احتمال داده شده بود؛ دوم، نسخه در هند و در بستر سنت کتابت فارسیِ شبه‌قاره استنساخ شده است؛ سوم، بازسازی کامل برگ‌شماری نسخه (از ۱پ تا ۳۰ر) برای نخستین‌بار امکان ارجاع دقیق به متن را فراهم می‌کند. سپس ویژگی‌های واژگانی، آوایی ـ صرفی، نحوی و بلاغی متن با تکیه بر مبانی زبان‌شناسی تاریخی فارسی و با مقایسه با متون هم‌ژانر تحلیل می‌شود. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که این دست‌نویس، افزون بر ارزش نسخه‌شناختی، سندی معتبر برای مطالعه فارسی عامیانۀ متأخر و شناخت برخی ویژگی‌های تحول زبان فارسی به شمار می‌آید و هم‌زمان شواهد ارزشمندی از استمرار سنت داستان‌پردازی فارسی و گردش نسخه‌های فارسی در قلمرو فرهنگی هند و ایران در سدۀ سیزدهم هجری فراهم می‌آورد. ازاین‌رو، این نسخه می‌تواند یکی از منابع مهم برای پژوهش‌های آینده در حوزۀ نسخه‌شناسی، تاریخ زبان فارسی و ادبیات عامیانه باشد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| داستان‌های عامیانۀ فارسی؛ بهرام‌گور؛ نسخه‌شناسی؛ نثر عامیانه؛ سبک‌شناسی؛ صدرالشریعه | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||