| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شمارهها | 1,903 |
| تعداد مقالات | 15,450 |
| تعداد مشاهده مقاله | 45,549,098 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 18,419,271 |
پتروگرافی و ژئوشیمی سنگهای آذرین تکتلار، شمالغرب زاهدان، شرق ایران | ||
| پترولوژی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 11 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/ijp.2026.150134.1399 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد بامری* 1؛ مهلا جهانتیغ2 | ||
| 1گروه زمین شناسی دانشکده تعلوم دانشگاه سیستان و بلوچستان | ||
| 2زاهدان ، سازمان نظام مهندسی معدن سیستان و بلوچستان | ||
| چکیده | ||
| سنگهای آذرین تکتلار در ۱۴۰ کیلومتری شمالغرب زاهدان و در پهنه زمیندرز سیستان برونزد دارند. منطقه عمدتاً از فلیشهای ائوسن تشکیل شده که سنگهای آذرین الیگومیوسن درون آنها نفوذ کرده اند. نتایج مطالعات پتروگرافی و ژئوشیمیایی نشان میدهد که سنگهای منطقه شامل گابرو، سینیت، دیوریت، ملانودیوریت، مونزونیت، مونزودیوریت، بازالت، آندزیت، تراکیت، تراکیآندزیت و داسیت هستند. این سنگها عمدتاً به سری کالکآلکالن پتاسیمبالا تا شوشونیتی تعلق دارند و بخشی از آنها با نسبتهای بالای Sr/Y و La/Yb و مقادیر پایین Y وYb، ویژگیهای ژئوشیمیایی شبهآداکیتی را نشان میدهند. عناصر جزئی و عناصر خاکی نادر (REE) با غنیشدگی عناصرلیتوفیل یون بزرگ (LILE) و عناصر خاکی نادر سبک (LREE)، آنومالیهای منفی Nb، Ta و Ti و نسبتهای بالای LREE/HREE، منشأ ماگما را از یک گوشته لیتوسفری دگرنهادشده و غنیشده تأیید میکنند. هرچند ویژگیهای ژئوشیمیایی این سنگها شباهت زیادی به ماگماهای مرتبط با حاشیه فعال قارهای و فرورانش دارند، اما حضور گسترده سنگهای شوشونیتی، سن ماگماتیسم، شواهد ساختاری و کنترل آن توسط گسلهای امتدادلغز شمالغرب–جنوبشرق، تشکیل آنها را در یک محیط پسابرخوردی محتملتر نشان میدهد. بر این اساس، پس از بستهشدن نئوتتیس و برخورد بلوکهای لوت و افغان، نازکشدگی لیتوسفر و بالاآمدگی استنوسفر موجب ذوببخشی محدود گوشته لیتوسفری دگرنهادشده، گردیده و ماگماهای حاصل پس از تفریق بلوری، اختلاط محدود و آلایش پوستهای، مجموعه سنگهای شوشونیتی و شبهآداکیتی منطقه تکتلار را تشکیل دادهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| : تکتلار؛ پهنه زمیندرز سیستان؛ شوشونیت؛ شبهآداکیت؛ پسابرخوردی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 5 |
||