پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شمارهها | 1,902 |
| تعداد مقالات | 15,443 |
| تعداد مشاهده مقاله | 45,393,359 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 18,326,803 |
داوریهای اخلاقی شخصیت های داستانی منطق الطیر عطار | ||
| پژوهشهای ادب عرفانی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/jpll.2026.148927.2006 | ||
| نویسندگان | ||
| حورا قهرمانی صغیر1؛ احمد رضی* 2؛ معصومه غیوری2 | ||
| 1گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران | ||
| 2گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گیلان | ||
| چکیده | ||
| منطقالطیر عطار نیشابوری از مهمترین متون عرفانی و تمثیلی ادب فارسی است؛ که ساختار روایی آن بر مبنای سفر پرندگان به سوی سیمرغ سامان یافته است. سفری که مسیر تحول انسان از وابستگیهای نفسانی به ادراک حقیقت وجودی را بازنمایی میکند. پرندگان این اثر هریک با انگیزهها؛ ترسها و بهانههای خاص خود، گونههای مختلفی از تیپهای شخصیتی و اخلاقی انسان را بازمینمایانند و همین ویژگی، منطقالطیر را به متنی قابل تحلیل بر اساس اصول روان شناسی اخلاق تبدیل میکند. از سوی دیگر، نظریۀ رشد قضاوت اخلاقی کلبرگ، الگوهای گذار انسان را از اخلاق مبتنی بر منافع شخصی و ترس به اخلاق مبتنی بر قراردادهای اجتماعی و نهایتاً اصول جهانشمول مطرح میکند. پژوهش حاضر با رویکرد میانرشتهای به بررسی این مسأله میپردازد که چگونه میتوان گفتارها و رفتارهای پرندگان منطقالطیر را به عنوان نمادهایی از مراحل رشد اخلاقی انسان، تحلیل و آنها را بر اساس سطوح سهگانه نظریۀ کلبرگ طبقهبندیکرد. یافتههای تحقیق نشان میدهد بسیاری از پرندگان بهانهجو از ویژگیهای سطح پیش قراردادی برخوردارند. قضاوت اخلاقی آنها مبتنی بر لذت؛ ترس یا منفعت فردی است و گروهی از پرندگان که به تدریج در مسیر پرسشگری؛ مسئولیتپذیری و پیروی از نظم جمعی، قدم میگذارند با سطح قراردادی همخوانند. وادیهای سلوک و تجربههای وجودی سالکان نیز با سطح فراقراردادی، همخوان است. سطحی که در آن، انگیزههای اخلاقی بر پایۀ خیر عمومی و حقیقتجویی استوار میشود. به علاوه در روایت عطار میتوان مرحلهای فراتر از اصول جهانی یعنی خودفراروی و فنا را نیز متصور بود که نظریۀ کلبرگ، آن را پوشش نمیدهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| عطارنیشابوری؛ منطق الطیر؛ داوریاخلاقی؛ عرفان؛ روان شناسی اخلاق | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||