پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شمارهها | 1,895 |
| تعداد مقالات | 15,410 |
| تعداد مشاهده مقاله | 45,172,425 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 18,147,394 |
هستیشناسی عاملیت هوش مصنوعی و دلالتهای اخلاقی آن از منظر فربیک | ||
| متافیزیک | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 01 مهر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/mph.2026.149707.1740 | ||
| نویسندگان | ||
| صغری صالحی1؛ مصطفی تقوی* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری فلسفه عصر جدید، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه فلسفه علم، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| گسترش سامانههای هوش مصنوعی در فرایندهای تصمیمگیری، مسئله عاملیت این سامانهها را به یکی از چالشهای محوری فلسفه فناوری و اخلاق بدل کرده است. رویکردهای رایج، عاملیت را در دوگانه «ابزار» یا «عامل مستقل» توضیح میدهند؛ دوگانهای که برای تبیین پیچیدگی کنشهای برآمده از تعامل انسان و فناوری، بسنده نیست. این نوشتار، با هدف رفع این کاستی، و با تکیه بر فلسفه فناوری پیتر فربیک؛ بهویژه مفهوم میانجیگری فناورانه، میکوشد هستیشناسی عاملیت هوش مصنوعی را با توجه به واقعیت سامانههای هوشمند بازصورتبندی کند. تحلیلها نشان میدهد عاملیت را نمیتوان ویژگی ذاتی انسان یا هوش مصنوعی دانست، بلکه باید آن را پدیدهای میانجیشده فهمید که در شبکه تعاملات انسان و فناوری قوام مییابد. برهمین اساس، هوش مصنوعی را نمیتوان نه ابزاری خنثی و نه عاملی خودبنیاد تلقی کرد، بلکه باید آن را در شکلگیری ادراک، انتخاب و کنش انسانی موثر دانست. این بازصورتبندی، دلالتهایی برای بازفهم سوژه اخلاقی، طراحی و مسئولیت بهصورت میانجیشده دارد و زمینه بازاندیشی در شکاف مسئولیت را فراهم میکند. از این منظر، بازصورتبندی هستیشناسی عاملیت هوش مصنوعی، مبنایی برای تحلیل مسائل اخلاقی ناشی از روابط میان انسان و فناوری در محیطهای هوشمند بهشمار میرود | ||
| کلیدواژهها | ||
| هوش مصنوعی؛ هستیشناسی عاملیت؛ میانجیگری فناوری؛ عاملیت میانجیشده؛ فلسفه فناوری و اخلاق هوش مصنوعی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||