پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شمارهها | 1,895 |
| تعداد مقالات | 15,410 |
| تعداد مشاهده مقاله | 45,180,286 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 18,152,974 |
چگونگی لایة نحوی مثنویمعنوی در انتقال مفاهیم مدّنظر مولوی؛ با تمرکز بر «نینامه» و داستان «پادشاه و کنیزک» | ||
| فنون ادبی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 31 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/liar.2026.149211.2601 | ||
| نویسنده | ||
| مریم نافلی شهرستانی* | ||
| استادیار زبان و ادبیات فارسی، گروه دروس عمومی، دانشکده مدیریت و اطلاعرسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| چکیده | ||
| بررسی نحو کلام یکی از راههای شناخت نظام فکری نویسنده است. این پژوهش به روش توصیفیتحلیلی و براساس نظریة سبکشناسی لایهای میکوشد با تمرکز بر نحو ابیات مثنویمعنوی این موضوع را پیگیرد که لایة نحوی چه نقشی در تبیین اندیشة شاعر دارد و چه تأثیری از آن گرفته است. بنابراین، نحو جملات در 250 بیت مثنوی بررسی شد. مولوی بهسبب ساختار تعلیمی، پرهیز از پیچیدگیهای نحوی، بازتاب مستقیم حقیقت در اندیشة او و شفافیت مضامین منظور، از چیدمان طبیعی زبان همانند یک ویژگی سبکشناسی بهره برده و سخن خود را عاری از تعقید می کند؛ در چیدمان غیرطبیعی نیز با تقدم فعل، نوعی تأکید و التزام، اهمیت عمل و تحرک و تأثیرپذیری از زبان قرآن را در اشعار خود نمودار کرده است. افزونی جنبة روایتی اشعار همراه با گزارش احوال عرفانی مولانا به افزونی وجه خبری میانجامد که قطعیت و استواری از نتایج کاربرد این وجه است. مولوی با کاربرد بسیار فعل مضارع و ماضی ساده، این امر را به خواننده القا میکند که گفتههایش با اطمینان و قوّت بر زبانش جاری میشود؛ درنتیجه خواننده خود را با اثری غیرواقعی یا وهمیخیالی روبهرو نمیبیند. استفاده از حصروقصر، افعال مضارع محققالوقوع، تمثیل و استفهام، به تأکید سخنان مولوی اشاره دارد. بهسبب تمثیلات بسیار در مثنوی و جنبة روایی متن، افعال ایستا و منفعل نمود بیشتری یافته است؛ اما آنگاه که مولانا از روایت فاصله میگیرد و از زبان خود سخن میگوید، افعال پویا و فعال ـ که بیانگر اهمیت عملگرایی و پویایی و حرکت در اندیشة مولاناست ـ نمود تأملبرانگیزی مییابد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مثنوی معنوی؛ مولوی؛ سبکشناسی لایهای؛ لایة نحوی؛ انتقال مفهوم | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 6 |
||