| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شمارهها | 1,895 |
| تعداد مقالات | 15,399 |
| تعداد مشاهده مقاله | 45,125,122 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 18,102,559 |
هیبت و حیرت: مطالعهای مقایسهای در اندیشه رودلف اوتو و روزبهان بقلی شیرازی | ||
| الهیات تطبیقی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 30 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/coth.2026.148860.2116 | ||
| نویسندگان | ||
| قربان علمی* 1؛ نازنین جلیلی2 | ||
| 1استاد گروه ادیان و عرفان، دانشکده الهیات، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2گروه ادیان و عرفان تطبیقی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در این پژوهش، مفهوم هیبت به عنوان یکی از بنیادیترین ابعاد تجربه دینی، در اندیشه رودلف اوتو (1869-1937)، الهیدان و پدیدارشناس دین و عرفان آلمانی، و روزبهان بقلی شیرازی (522-606ق)، عارف و متفکر ایرانی، به صورت تطبیقی بررسی میشود. این پژوهش با رویکرد تحلیلی–تطبیقی و بر پایه تحلیل متون اصلی الهیاتی و عرفانی، به بررسی ساختار مفهومی هیبت در دو سنت فکری متفاوت میپردازد. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که هیبت در هر دو نظام فکری دارای ساختاری دوگانه از جذب و دفع است، اما جایگاه معرفتشناختی، کارکرد عرفانی و نحوه تحقق آن در دو سنت متفاوت است. نزد اوتو، هیبت یکی از ابعاد تجربه واحد «نومینوس» است که در قالب ترکیب پارادوکسیکال mysterium tremendum et fascinans ظاهر میشود و در لحظهای واحد همزمان احساس ترس و جذبه ایجاد میکند. در مقابل، نزد روزبهان هیبت در یک دیالکتیک دینامیک با انبساط قرار دارد و سالک در نوسان میان این دو قطب، به تجربه حیرت و در نهایت به معرفت میرسد. این مطالعه نشان میدهد که حیرت در هر دو نظام فکری نه صرفاً یک حالت روانشناختی، بلکه ساختاری معرفتشناختی در تجربه امر قدسی است و از تجربه هیبت پدید میآید. از این منظر، تطبیق اندیشه اوتو و روزبهان نشان میدهد که تجربه هیبت، علیرغم تفاوتهای سنتی و مفهومی، دارای ساختاری مشترک در بیان مواجهه انسان با امر متعالی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| هیبت؛ حیرت؛ رودولف اوتو؛ روزبهان بقلی؛ عرفان اسلامی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||