پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شمارهها | 1,894 |
| تعداد مقالات | 15,384 |
| تعداد مشاهده مقاله | 45,094,245 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 18,078,986 |
شرحی تازه بر بیتی از حافظ: آنچه سعی است من اندر طلبت بنمایم / این قدر هست که تغییر قضا نتوان کرد | ||
| متن شناسی ادب فارسی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 28 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/rpll.2026.148342.2551 | ||
| نویسنده | ||
| زینب طاهریان* | ||
| دانشآموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی و پژوهشگر پسادکتری دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران | ||
| چکیده | ||
| چکیده یکی از غزلهای مشهور حافظ، غزلی است با مطلع: دست در حلقۀ آن زلف دوتا نتوان کرد / تکیه برعهد تو و باد صبا نتوان کرد. در بیت دوم این غزل آمده است: آنچه سعی است من اندر طلبت بنمایم این قدر هست که تغییر قضا نتوان کرد... از آنجا که شارحان معنای دقیقی برای این بیت نیافتهاند، سعی کردهاند با مباحثی مانند طنزآمیز بودن بیت و استهزا و استغنا نشان در برابر معشوق، آن را توجیه کنند. اکثر شارحان ذیل شرح این بیت گفتهاند که مقصود حافظ آن است که من برای وصال تو تلاشم را خواهم کرد؛ اما از آنجا که قضا را نمیتوان تغییر داد، به ناگزیر سعی من هم در همان حد خواهد بود و به جایی نخواهد رسید! با وجود تمام این تلاشها باز هم به نظر میرسد شارحان نتوانستهاند به معنای قابل قبولی برسند و ابهام موجود در بیت را برطرف کنند. این در حالی است که توجه به معنای «قضا و قدر» و تفاوت ظریف میان این دو، میتواند در رسیدن به معنای بیت و گرهگشایی از آن به ما کمک کند. در این مقاله نگارنده تلاش کرده است با نقد و بررسی شرحهای شارحان دربارۀ این بیت و بیان کاستیهای آنها و بررسی معنای دقیق قضا و قدر، معنای تازهای از بیت مورد نظر ارائه کند | ||
| کلیدواژهها | ||
| حافظ؛ غزل؛ شرح و تحلیل؛ قضا؛ قدر | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||