| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شمارهها | 1,893 |
| تعداد مقالات | 15,380 |
| تعداد مشاهده مقاله | 45,039,777 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 18,041,527 |
کارکردهای روایی گفتوگو در «هزار حکایت صوفیان» | ||
| متن شناسی ادب فارسی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 25 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/rpll.2026.148377.2553 | ||
| نویسندگان | ||
| الهه آذربایجانی1؛ امیرحسین مدنی* 2 | ||
| 1زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و زبانهای خارجی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران | ||
| 2دانشیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و زبانهای خارجی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| یکی از شگردهای اساسی در بررسی متون ادبی که تأثیر قابلتوجّهی در شیوة داستانپردازی، طرح محتوا و تأثیرگذاری مطلب بر مخاطب دارد، گفتوگو است. در متون عرفانی کهن نیز گفتوگو یکی از عناصر برجسته در بررسی حکایتها محسوب میشود. مطالعة آثار عرفانی نشان میدهد که گفتوگو علاوه بر آنکه بر جذابیّت حکایتها و برانگیختنِ کنجکاوی ِ مخاطب میافزاید، از وجوه متفاوت روایی و محتوایی نیز قابل بررسی است. در کتاب «هزار حکایت صوفیان» راوی در موارد بسیار، القای اندیشههای متعالی و موقعیتهای مرزی عارفان را از طریق گفتوگو و پرسش و پاسخ میان شخصیّتها مطرح کرده است. مقالة حاضر به دنبال پاسخ به این پرسش است که در هزار حکایت صوفیان، گفتوگو چه کارکردها و ظرفیتهایی در شیوة روایی حکایات و تبیین مسائل عرفانی- حکمی داشته است؟ و آیا با بررسی کارکردهای روایی گفتوگوها میتوان به شناخت کلّی و تقسیمبندیِ غالبی چون انواع تیپهای شخصیّتی و الگوی پیرنگی حاکم بر حکایتها دست یافت؟ بنابر این پژوهش، مهمترین کارکردهای روایی گفتوگو در هزار حکایت صوفیان عبارت است از: قطعات گفتوگویی کنشمحور، گرهافکنی، تعلیق و گرهگشایی، گفتوگوهای تعریضی و استعاری، گفتوگوهای ضربدری و تلاقی آرا، نظم و ترتیب زمانی (زمان تقویمی) در گفتوگوهای روایی، تیپشناسی و گفتوگوهای شخصیّتگستر، گسترش پیرنگ و گفتوگوهای پیرنگگستر. همچنین، با بررسی الگوی رفتاری شخصیّتها و ساختارِ روایی گفتوگوها، چهار تیپ شخصیّتی اصلی (متفکّر، داور، حامی و مشکلآفرین) و سه الگوی پیرنگی غالب در حکایات کتاب مشخّص شد. در ابتدای پژوهش نیز، با بررسی طرفین گفتوگو، به معرفی سه گونة گفتوگوهای تکسویه، دوسویه و چندسویه (مثّلثی) پرداخته شد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نثر عرفانی؛ هزار حکایت صوفیان؛ گفتوگو؛ روایت؛ ساختمان حکایت | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2 |
||