پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شمارهها | 1,893 |
| تعداد مقالات | 15,380 |
| تعداد مشاهده مقاله | 45,039,848 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 18,041,563 |
تحلیل مناسبات قدرت در حبسیات خاقانی با تکیه بر نظریه میشل فوکو | ||
| فنون ادبی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 25 شهریور 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/liar.2026.148477.2575 | ||
| نویسنده | ||
| نجمه دهقانی* | ||
| استادیار معلم، گروه آموزشی زبان و ادبیات فارسی، آموزش و پرورش، شیراز، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در تحلیل مناسبات قدرت در یک متن ادبی، شعر و متن ادبی به منزله یک کنش اجتماعی قلمداد میشوند. در باور فوکو، مناسبات قدرت به شکل زنجیرهای و تشکیکی در میان ارکان یک نظام اجتماعی، اعم از دولت و مردم پراکنده است و در بین کوچکترین و بی اهمیتترین رفتارها و کنشهای آحاد، افراد و طبقات جامعه، ساری و جاری است. بنابراین هرگونه رفتار و مناسبات فیمابین طبقات جامعه را باید از منظر گفتمان قدرت کاوید. جستار حاضر بهطور مبسوط به این رویکرد پرداخته و به تحلیل گفتمان قدرت و مناسبات آن در حبسیات خاقانی از منظر میشل فوکو میپردازد؛ حاصل پژوهش آن است که شاعر در زندان، کلام را ابزاری جهت مقاومت و مبارزه در برابر قدرت حاکم میکند و هرجا که در منازعات کلامی با حاکم و شعرای رقیب ناکام و مقهور گشته، با اتکا به قدرت زبانی خود، شعر و گفتمان دانش خویش را، ابزار مقاومت و مبارزه و توسعه گفتمانی خود نموده و برای تضعیف یا به چالش کشیدن هیمنه قدرتی که افراد جامعه را در حد شناسا(سوژههایی) منقاد و مطیع تقلیل و تنزل میدهد، از قدرت کلام بهره میبرد. وی در حبسیات خود مترصد است ضمن بارز کردن منزلت علمی و شاعری خود در برابر دستگاه قدرت و دیگر رقبای خود، ایشان را وادار به پذیرش حکم آزادی از زندان نماید و برتری مقام خود در شعر و شعور را اثبات کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| واژه های کلیدی: پساساختارگرایی؛ قدرت؛ حبسیات؛ میشل فوکو؛ خاقانی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1 |
||