پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شمارهها | 1,877 |
| تعداد مقالات | 15,278 |
| تعداد مشاهده مقاله | 43,730,698 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 17,562,996 |
تجنیس القوافی (هنرسازهای رایج و گمنام) | ||
| فنون ادبی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/liar.2026.149203.2600 | ||
| نویسندگان | ||
| اکرم هراتیان1؛ علی اکبر احمدی دارانی* 2 | ||
| 1استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| چکیده | ||
| تجنیس از اوّلین و مهمترین بابها در کتابهای بدیع است که در دورههای مختلف، انواعی برای آن برشمردهاند. تجنیس گاهی در قافیۀ شعر (=تجنیس القوافی) پدید آمده است و برخی شاعران برای هنرنمایی در قافیهپردازی از آن بهره گرفتهاند؛ امّا این هنرسازه که از ترکیب تجنیس و قافیه پدید آمده، در کتابهای بدیع و قافیه، مغفول و بینام مانده است. به گواهی اشعاری که در دورههای مختلف شعر فارسی سروده شدهاند و چه بسا در تجنیسی که در قافیه دارند با هم مشابهاند؛ تجنیس القوافی کم و بیش در همۀ دورههای تاریخی مورد توجه شاعران، بلاغیان و جنگپردازان بوده است و بنا به تصریح کتابهایی که در غرب قلمرو اسلام (اندلس) نوشته شدهاند، تجنیس القوافی شیوهای رایج در بین شاعران به حساب میآمده و به نام ابوالفتح بستی مشهور شده است. در این مقاله به انواع تجنیس القوافی با توجه به چینش قافیهها در قالبهای مختلف شعری پرداخته میشود و سپس، نظر برخی محقّقان معاصر که آن را مجنّس نام نهادهاند، بررسی و نقد میگردد و اهمیت ابوالفتح بستی و شعر او در نظر معاصران و پیروانش در دورههای بعد و برخی نمونههایی که به تقلید از وی سرودهاند، نقل و تحلیل و در پایان به لغزشهای مصحّحان متون در تصحیح ابیاتی که این هنرسازه را در خود دارد، پرداخته میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تجنیس؛ قافیه؛ تجنیس القوافی؛ ابوالفتح بستی؛ مجنّس | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 18 |
||