| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شمارهها | 1,877 |
| تعداد مقالات | 15,278 |
| تعداد مشاهده مقاله | 43,730,696 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 17,562,994 |
معرفی نسخه خطی عشرتنامه (دهنامة عیشی شیرازی)، امتداد سنّت دهنامهسرایی در قرن نهم هجری | ||
| متن شناسی ادب فارسی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 23 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/rpll.2026.147812.2536 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم درپر* 1؛ مریم نافلی2 | ||
| 1گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران | ||
| 2استادیار زبان و ادبیات فارسی، گروه دروس عمومی، دانشکده مدیریت و اطلاعرسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| چکیده | ||
| این جستار به واکاوی نسخه خطی عشرتنامه اثر عیشی شیرازی میپردازد. منبع اصلی این مطالعه، نسخة شمارة ۱۶۴۲ در جلد سوم «فهرست نسخههای خطی فارسی » تألیف بلوشه است که در سال ۱۹۲۸ میلادی، کتابخانة ملی فرانسه آن را منتشر کرد. بلوشه این اثر را رسالهای کوتاه مشتمل بر ده نامة عاشقانه میان دو دلداده معرفی میکند. معرفی نسخه ازنظر ویژگیهای خاص رسمالخطی، زبانی و بلاغی و محتوایی، از اهداف اصلی این پژوهش است؛ نیز بررسی ضرورت تصحیح دوبارة این اثر باتوجه به اغلاط نسخة تصحیحشدة آنا لیویا بلارت مدّنظر نویسندگان بوده است. این تحقیق به روش «توصیفیتحلیلی» و با اتکا بر روشهای «نسخهپژوهی» (تصحیح نسخة منحصربهفرد) انجام شده و دادهها با مطالعة مستقیم نسخة خطی، گردآوری و تحلیل شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که عشرتنامه علیرغم تعلق به سدة نهم، کاملاً در چارچوب ساختاری دهنامههای کلاسیک سدة هشتم (بحر هزج مسدس، وجود مقدمه، ده نامة تبادلی و مؤخره) جای میگیرد. زبان ساده و روان با حفظ نحو هنجار جملات، استفادهنکردن از آرایههای پیچیده همراه با کابرد کلمات فارسی و عربی و ویژگیهای خاص رسمالخطی از دیگر نتایج بررسی این نسخه است. این اثر ترکیبی از مثنوی، غزل و ابیات فرد است که همگی با وزن هزج به یکدیگر پیوند میخورند. شاعر وجه نوآورانة اثر خود را در انتخاب سازهای موسیقی در نقش قاصدان میداند که به همین سبب، جاندارانگاری در کل متن نمود فعالی یافته است. این اثر منبعی دستاول برای پژوهش در گونة دهنامهسرایی و سبکشناسی شعر، بهویژه در قرن نهم، است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| عشرتنامه؛ عیشی شیرازی؛ دهنامه؛ نسخهخطی؛ ادبیات غنایی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 15 |
||