پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شمارهها | 1,877 |
| تعداد مقالات | 15,278 |
| تعداد مشاهده مقاله | 43,730,695 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 17,562,986 |
ارسلان طوسی حلقة گمشده سنت مادهتاریخنویسی در قرن دهم | ||
| فنون ادبی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/liar.2026.148111.2561 | ||
| نویسندگان | ||
| نسرین مینایی نمین1؛ حافظ صادق پور* 2؛ مهدی کارگر3 | ||
| 1دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران | ||
| 2گروه زبان و ادبیات فارسی، واحدآستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران | ||
| 3گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش به بررسی جایگاه و شیوههای مادهتاریخنویسی در دیوان محمدقاسم ارسلان طوسی، شاعر سدة دهم هجری و از شاعران ایرانیِ وابسته به دربار اکبرشاه گورکانی، میپردازد. وی در دورة گذار به سبک هندی، غالباً از سبک عراقی و گاه از مکتب وقوع پیروی میکند. دربارة زمان وفات او اختلاف نظر هست. ارسلان در خطشناسی، خوشنویسی، ماده تاریخ مهارت دارد. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر نسخة خطی دیوان ارسلان طوسی (کتابخانه مجلس، ش942 و دفتر 15242)، مادهتاریخهای وی را استخراج و تحلیل کرده است. یافتهها نشان میدهد که ارسلان طوسی از شگردهای ساختاری و هنری متنوعی مانند اظهار المضمر، تعمیه، ایهام عددی، حذف و افزودن حروف و نیز مادهتاریخهای تأکیدی و دوگانه بهره برده است. مضامین این مادهتاریخها عمدتاً حول رویدادهای مهم عصر اکبرشاه گورکانی، مانند فتوحات نظامی (فتح بنگال و گور در ۹۸۲ ﻫ.ق)، تولد شاهزادگان، اتمام بناهای سلطنتی و تاریخ تدوین دیوان شاعر است. این مادهتاریخها از یک سو بهدلیل تنوع موضوعی، سند ارزشمندی برای بازنمایی عصر اکبرشاه بهشمار میروند و از سوی دیگر، با پیچیدگی ساختاری و هنری خود، نمونهای قابل توجه فن مادهتاریخنویسی در قرن دهم هجری هستند. همچنین، پژوهش بر کارکرد تاریخی و گفتمانی مادهتاریخ تأکید دارد که در منابع پیشین کمتر بدان پرداخته شده است. این کارکردها شامل مشروعیتبخشی به حکومت، تبلیغ قدرت سیاسی، تثبیت جایگاه شاعر بهعنوان تاریخنگار درباری است. بر پایة مادهتاریخ، میتوان نتیجه گرفت که ارسلان طوسی تا ۹۸۶ ﻫ.ق در قید حیات بوده و احتمالاً در ۹۹۵ ﻫ.ق درگذشته است. شیوة گردآوری دادهها اسنادی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارسلان طوسی؛ مادهتاریخ؛ گورکانیان هند؛ تعمیه؛ شعر درباری | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 36 |
||