| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شمارهها | 1,877 |
| تعداد مقالات | 15,278 |
| تعداد مشاهده مقاله | 43,730,696 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 17,562,994 |
نقش آرایههای تضمین، تلمیح و اقتباس در بیان هنری نگارگری اسلامی معاصر ایران(با تاکید بر شاهنامه مصوّر فرهنگستان هنر) | ||
| فنون ادبی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 17 تیر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/liar.2026.146742.2520 | ||
| نویسنده | ||
| زینب رجبی* | ||
| استادیار گروه هنر اسلامی، دانشکده هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| هنر نگارگری ایران در تعامل با ادبیات فارسی، همواره از ظرفیتهای بیانی آرایههای کلامی برای ارتقای زبان بصری خود بهره برده است. در این میان، ترجمان تصویری آرایههای بدیعی همچون «تضمین»، «تلمیح» و «اقتباس»، صرفاً یک ارجاع ساده نیست؛ بلکه ابزاری بینامتنی است که نگارگر از طریق آن، مفاهیم قرآنی و روایی را با حماسههای ملی پیوند زده و شاکلهی «هویت هنر اسلامی ایرانی» را خلق میکند. این رویکرد در دوران معاصر نیز تداوم یافته و هنرمندان کوشیدهاند با گذر از الگوهای سنتی، این آرایهها را برای بیان دغدغههای روزگار معاصر به کار گیرند. پژوهش حاضر با هدف واکاوی چگونگی بهرهمندی نگارگران از این آرایهها و نقش آنها در بیان هنری، به بررسی هدفمند ۷ نگاره از مجموعه «شاهنامه مصوّر فرهنگستان هنر» در نگارگری معاصر ایران میپردازد. این مطالعه با رویکرد میانرشتهای و به روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که این سه آرایه، از طریق دو مکانیسم «کتیبههای نوشتاری» (تجلی تضمین و اقتباس) و ابداع «تصاویر تداعیگر» (تجلی تلمیح بصری) در آثار نمود یافتهاند. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می دهد که نقش برجستهی این آرایهها در بیان هنری، ایجاد یک زبان بصری چندلایه است که اسطورههای شاهنامه بهعنوان مؤلفه ایرانی را با باورهای اسلامی و همچنین وقایع تاریخ معاصر منطبق میسازد و به نحوی شکلگیری مکتب «نگارگری اسلامی معاصر ایران» را اثبات مینماید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تضمین؛ تلمیح؛ اقتباس؛ نگارگری معاصر؛ شاهنامه فرهنگستان هنر | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 52 |
||