| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شمارهها | 1,877 |
| تعداد مقالات | 15,278 |
| تعداد مشاهده مقاله | 43,730,714 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 17,563,020 |
مدلسازی و پیشبینی توزیع مکانی بیماری سالک در استان اصفهان با استفاده از الگوریتمهای یادگیری ماشین | ||
| برنامه ریزی فضایی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 17 تیر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/sppl.2026.148536.1880 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه عباسی1؛ رضا ذاکری نژاد* 2؛ عبدالله سیف3 | ||
| 1کارشناسی ارشد، رشته سنجش از دور و GIS،گروه جغرافیایی طبیعی،دانشکده علوم جغرافیایی و برنامهریزی،دانشگاه اصفهان،اصفهان،ایران. | ||
| 2استادیار دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی دانشگاه اصفهان | ||
| 3هئیت علمی دانشگاه اصفهان | ||
| چکیده | ||
| لیشمانیوز پوستی (سالک) یکی از مهمترین بیماریهای منتقله از ناقل در ایران است که توزیع مکانی آن بهشدت تحت تأثیر شرایط اقلیمی، محیطی و انسانی قرار دارد. استان اصفهان بهعنوان یکی از کانونهای فعال این بیماری، نیازمند شناسایی نواحی مستعد خطر بهمنظور بهینهسازی برنامههای پیشگیری و کنترل است. هدف این پژوهش، مدلسازی، پیشبینی و پهنهبندی حساسیت مکانی بروز لیشمانیوز پوستی در سطح شهرستانهای استان اصفهان طی سالهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲ با بهرهگیری از الگوریتمهای یادگیری ماشین است. متغیر وابسته در این مطالعه، وقوع موارد تأییدشده لیشمانیوز پوستی و متغیرهای مستقل شامل شاخصهای اقلیمی (حداقل، حداکثر و میانگین دما، بارش، رطوبت نسبی، سرعت باد، ساعات آفتابی و رطوبت خاک)، شاخصهای پوشش گیاهی (NDVI و EVI) ، متغیرهای توپوگرافی (ارتفاع، شیب و جهت شیب)، فاصله از آبراههها، کاربری اراضی و تراکم جمعیت بودند. دادهها پس از پیشپردازش و یکپارچهسازی در ArcGIS 10.8.2 آماده شدند و با الگوریتمهای LightGBM و CART در RStudio مدلسازی شدند. ۷۰ درصد دادهها برای آموزش و ۳۰ درصد برای آزمون اختصاص یافت و عملکرد مدلها با استفاده از منحنی ROC و شاخص AUC ارزیابی شد.مدل CART با دقت بیش از ۹۶٪ و ضریب کاپای ۰.۹۳ عملکرد بهتری نسبت به LightGBM در تفکیک نواحی آلوده و غیرآلوده داشت. نتایج پهنهبندی نشان داد ۹۳.۶٪ مساحت استان در کلاس بسیار کمخطر قرار دارد و تنها حدود ۳.۴٪ در کلاسهای خطر زیاد و بسیار زیاد متمرکز شدهاند که عمدتاً در بخشهای مرکزی و شمالغربی استان شامل اصفهان، خمینیشهر، شاهینشهر و میمه، نجفآباد، فلاورجان، برخوار، مبارکه، کاشان و آران و بیدگل واقع شدهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سالک؛ عوامل جغرافیایی؛ دادهکاوی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 50 |
||