| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شمارهها | 1,877 |
| تعداد مقالات | 15,278 |
| تعداد مشاهده مقاله | 43,730,695 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 17,562,977 |
مضامین و کارکردهای سیاسی-مذهبی دیوارنویسی در ایران سدههای میانه؛با تاکید بر قرون چهارم تا هشتم هجری قمری | ||
| پژوهش های تاریخی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 16 تیر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/jhr.2026.148448.2917 | ||
| نویسندگان | ||
| امامعلی شعبانی* 1؛ فاطمه گنجیان مشهدسرایی2 | ||
| 1گروه تاریخ، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران | ||
| 2گروه تاریخ، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| دیوارنویسی از مهمترین شیوههای ارتباط جمعی در جوامع گذشته بهشمار میرفت که افزون بر کارکردهای فرهنگی و اجتماعی، در عرصه سیاست و مذهب نیز نقشی مؤثر ایفا میکرد. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی- تحلیلی و با تکیه بر منابع تاریخی، ادبی و جغرافیایی سدههای چهارم تا هشتم هجری، به بررسی مضامین و کارکردهای سیاسی- مذهبی دیوارنوشتهها در ایران و سرزمینهای مرتبط با حوزه تمدن ایرانی میپردازد. مسئله اصلی پژوهش آن است که دیوارنویسی در این دوره چه نقشی در بازنمایی، انتقال و تثبیت مفاهیم سیاسی و مذهبی داشته است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که دیوارنوشتهها صرفاً ابزار اطلاعرسانی نبودهاند، بلکه بهعنوان رسانهای عمومی در بازتاب منازعات فرقهای، اعلان مواضع سیاسی و مذهبی، مشروعیتبخشی به حکومتها، مشروعیتزدایی از رقیبان و انعکاس رویدادهای سیاسی ایفای نقش کردهاند. بررسی نمونههای تاریخی نشان میدهد که گروههای مذهبی، بهویژه شیعیان و اهل سنت، از دیوارنویسی برای ترویج باورهای اعتقادی، دفاع از هویت مذهبی و تقابل با جریانهای رقیب بهره میبردند. همچنین حکومتها و کنشگران سیاسی از این ابزار برای تبلیغ قدرت، تثبیت اقتدار و جهتدهی به افکار عمومی استفاده میکردند. در نتیجه، دیوارنوشتهها را میتوان بخشی از نظام ارتباطات سیاسی و مذهبی در جامعه اسلامی سدههای میانه دانست که در کنار منابع رسمی، تصویری ارزشمند از تحولات فکری، اجتماعی و سیاسی آن دوره ارائه میدهند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دیوارنویسی؛ شعارنویسی؛ قدرت سیاسی؛ مشروعیت؛ تاریخ ایران در سدههای میانه | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 257 |
||