پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شمارهها | 1,877 |
| تعداد مقالات | 15,278 |
| تعداد مشاهده مقاله | 43,730,695 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 17,562,979 |
احیای شاهراه خراسان در دوره شاه عباس اول؛ تمهید یک راه برای زیارت با پای پیاده | ||
| پژوهش های تاریخی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 06 تیر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/jhr.2026.148218.2912 | ||
| نویسندگان | ||
| نغمه اسدی چیمه1؛ زهرا اهری* 2؛ حمیدرضا جیحانی3 | ||
| 1دانشجوی دکترای معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| 2دانشیار، دانشکده معماری شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| 3دانشیار، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| شاه عباس اول به زیارت حضرت رضا (ع) باور داشت. او در سال ۱۰۱۰ق برای زیارت و به قصد ادای نذر، مسیر اصفهان تا مشهد را با پای پیاده پیمود. برخلاف دیدگاه برخی پژوهشگران که این سفر را حرکتی نمادین در راستای اهداف نظامی و سیاسی دانستهاند، مقاله حاضر بر آن است که نشان دهد این رویداد برآمده از انگیزة دینی شاه و مقدمهای بر احیای راه کهن خراسان و تقویت کارکرد زیارتی آن بود. مدعای اصلی پژوهش آن است که تجربه زیارت با پای پیاده توسط شاه، به مداخلاتی در امتداد راه، منزلگاهها و امکانات آنها انجامید؛ مداخلاتی که تسهیل و ترویج زیارت در میان عموم مردم را ممکن میکرد. این تحقیق با راهبرد تاریخی به انجام رسیده و دادههای آن از متون جغرافیایی، تاریخنامهها و سفرنامههای دورة صفوی گردآوری شده است. بازسازی مسیر حرکت شاه و بررسی منزلگاهها نشان میدهد که پس از این سفر، اصفهان از طریق راهی کوتاهتر و ایمنتر به شاهراه کهن خراسان متصل شد و امکان دسترس به مشهد بهویژه برای شیعیان نواحی مرکزی قلمرو صفوی فراهم آمد. یافتهها همچنین حاکی از آن است که به تناسب توان پیمایش روزانه زائران پیاده، منزلگاههای تازهای در فواصل مناسب ایجاد یا تقویت شد و در هر منزل امکاناتی چون کاروانسرا، آبانبار، قنات و سکونتگاههای کوچک برای استراحت مسافران فراهم آمد. به این ترتیب، راه خراسان در عهد شاه عباس اول از مسیری صرفاً ارتباطی یا نظامی به بستری برای زیارت بدل شد و زمینة تثبیت جایگاه مشهد بهعنوان مهمترین کانون زیارتی عصر صفوی را فراهم ساخت. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شاه عباس اول؛ راه خراسان؛ مشهد؛ زیارت پیاده؛ منزلها | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 96 |
||