پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شمارهها | 1,877 |
| تعداد مقالات | 15,278 |
| تعداد مشاهده مقاله | 43,730,738 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 17,563,071 |
پیشبینی بهزیستی روانشناختی دانشجویان بر اساس توانمندیهای منش با نقش میانجی خردمندی | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| پژوهش نامه روانشناسی مثبت | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| مقاله 7، دوره 11، شماره 2 - شماره پیاپی 42، شهریور 1404، صفحه 147-166 اصل مقاله (1.2 M) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/ppls.2026.147468.2704 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| نویسندگان | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| مسلم دانش پایه1؛ دلسا نادری2؛ فریبرز درتاج* 3 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1دکتری روان شناسی تربیتی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2دانشجوی کارشناس ارشد روانشناسی دین، دانشکده سبک زندگی ایرانی اسلامی، دانشگاه جامع انقلاب اسلامی، تهران، ایران | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 3استاد، گروه روان شناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| چکیده | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| این پژوهش نقش میانجی خردمندی در پیشبینی توانمندیهای منش و بهزیستی روانشناختی دانشجویان را بررسی کرد. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت مبتنی بر مدلیابی معادلات ساختاری بود. جامعۀ آماری شامل دانشجویان دانشگاههای دولتی شهر تهران بود و نمونهگیری به روش در دسترس و به صورت آنلاین انجام شد. جامعۀ پژوهش را دانشجویان دانشگاههای دولتی شهر تهران تشکیل دادهاند. برای این منظور، پرسشنامه در سامانۀ پرسلاین طراحی و لینک آن از طریق شبکههای اجتماعی و گروههای مجازی دانشجویان دانشگاههای دولتی شهر تهران منتشر شد. شرکتکنندگان پس از مطالعۀ توضیحات پژوهش و اعلام رضایت آگاهانه، به صورت داوطلبانه در پژوهش شرکت کردند. در نهایت، 408 پرسشنامۀ کامل و قابل تحلیل جمعآوری شدند. در سال ۱۴۰۴، با روش نمونهگیری در دسترس، 408 نفر دانشجو به عنوان نمونه انتخاب شدند. دادهها به صورت آنلاین جمعآوری و با پرسشنامۀ توانمندیهای منش، فرم کوتاه بهزیستی روانشناختی و فرم کوتاه خرد سهبُعدی سنجیده شدند. دادههای پژوهش با استفاده از مدلیابی معادلات ساختاری تحلیل شدند. نتایج نشان داد توانمندیهای منش پیشبینیکنندۀ معنادار بهزیستی روانشناختی است و خرد نقش میانجی در ارتباط بین مؤلفههای دانش، اعتدال و تعالی با بهزیستی روانشناختی ایفا میکند، اما در پیشبینی انساندوستی با بهزیستی نقش میانجی مشاهده نشد. یافتهها اهمیت خردمندی را به عنوان سازهای کلیدی در ارتقای بهزیستی روانشناختی از طریق تقویت توانمندیهای منش نشان داد و کاربرد آن در برنامههای توانمندسازی دانشجویان توصیه میشود. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| کلیدواژهها | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| بهزیستی روانشناختی؛ توانمندیهای منش؛ خردمندی؛ دانشجویان | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| اصل مقاله | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
دوران دانشجویی یکی از مهمترین و در عین حال چالشبرانگیزترین مراحل زندگی است که فرد را با تغییرات عمیق تحصیلی، اجتماعی و روانی مواجه میکند. در این دوره، دانشجویان با فشارهایی متعدد مانند سازگاری با محیطهای جدید، مسئولیتپذیری بیشتر، رقابت تحصیلی و تصمیمگیریهای مهم زندگی روبهرو میشوند؛ عواملی که میتوانند به طور مستقیم بر سلامت روان و کیفیت زندگی آنان تأثیر بگذارند (Elmer et al., 2022). یافتههای جهانی نشان میدهد حدود ۷۵ درصد از اختلالات روانی پیش از ۲۴سالگی آغاز میشوند که این امر اهمیت تمرکز بر سلامت روان دانشجویان را دوچندان میکند (The World Mental Health, 2023). در چنین شرایطی، بهزیستی روانشناختی به عنوان یکی از ابعاد کلیدی سلامت روان، نقشی مهم در سازگاری دانشجویان، پیشرفت تحصیلی و رشد فردی ایفا میکند (Sarzhanova & Nurgabdeshov, 2025) و به عنوان پناهگاهی حیاتی در برابر مشکلات روانی، جسمی و بیماریهای مزمن محسوب میشود (Blasco-Belled & Alsinet, 2022). بهزیستی روانشناختی ترکیبی چندبُعدی از حالات عاطفی و عملکرد مؤثر در زمینههای شخصی و اجتماعی است که شامل تجربۀ رشد شخصی، پذیرش خود، روابط مثبت با دیگران، خودمختاری، هدفمندی در زندگی و تسلط بر محیط است (Ryff, 2014). مطالعات اخیر نشان میدهند سطوح بالاتر بهزیستی روانشناختی میتواند از بروز مشکلاتی همچون اضطراب، افسردگی و افت عملکرد تحصیلی در میان دانشجویان جلوگیری و به ارتقای سلامت روانی پایدار کمک کند (Li et al., 2025). همچنین، بهزیستی روانشناختی نه فقط بر رضایت کلی و انطباق دانشجویان با محیط یادگیری تأثیر میگذارد، بلکه پیامدهایی نیز برای دستاوردهای تحصیلی آنها دارد (Cobo-Rendón et al., 2020; Virtanen, 2019). از این رو، شناسایی عوامل فردی و روانشناختی مؤثر بر بهزیستی روانشناختی در این گروه سنی اهمیتی ویژه دارد. در این زمینه، یکی از رویکردهای معاصر تمرکز بر توانمندیهای منش به عنوان مؤلفههای مثبت شخصیتی است که زمینهساز شکوفایی و بهزیستی محسوب میشوند. بر اساس الگوی ارائهشده توسط سلیگمن و پترسون، توانمندیهای منش مجموعهای از 24 ویژگی مثبت اخلاقی و روانشناختی هستند که در قالب شش فضیلت اصلی شامل خرد و دانش، شجاعت، انسانیت، عدالت، اعتدال و تعالی سازماندهی شدهاند (Peterson & Seligman, 2004). این توانمندیها با احساس معنا، کارآمدی شخصی، سازگاری و بهزیستی رابطۀ مثبت دارند (Niemiec, 2023). پژوهشهای اخیر نشان دادهاند تقویت توانمندیهای منش در محیطهای دانشگاهی میتواند بهبودهایی پایدار و معنادار در شاخصهای سلامت روان ایجاد کند (Ruch et al., 2021; Waters et al., 2022). مطالعات تجربی متعددی نیز نشان دادهاند توانمندیهای منش با پیامدهای مثبت روانشناختی ارتباط دارند. برای مثال، پژوهشهای پیشین (Azañedo et al., 2021; Cui et al., 2024; Fomina et al., 2020; Freidlin & Litman-Ovadia, 2020; Tang et al., 2019) نشان دادهاند برخورداری از توانمندیهای منش با سطوح بالاتر بهزیستی روانشناختی و کاهش مشکلات روانی همراه است. همچنین، یافتههای سینگ و مانجو حاکی از آن است که تقویت این توانمندیها میتواند نقشی مهم در ارتقای سلامت روان و بهزیستی روانشناختی داشته باشد (Singh & Manju, 2025). علاوه بر آن، مطالعات متعدد همبستگی مثبت بین توانمندیهای منش و بهزیستی روانشناختی را نشان دادهاند (Smith et al., 2021؛ طاهری و همکاران، 1401؛ محرابی و همکاران، 1402). توانمندیهای مثبت منش در واقع بیانگر توسعه و بالفعلسازی ظرفیتها و استعدادهای بالقوۀ فرد در زندگی واقعی هستند. هنگامی که یک قابلیت پتانسیل خاص فعال میشود، رفتاری مثبت شکل میگیرد که باعث ایجاد ویژگیهای مثبت شخصی میشود؛ بنابراین، فعالسازی پتانسیل درونی روشی برای پرورش ویژگیهای مثبت منش است (Luo., 2022). در کنار این، خِرد به عنوان سازهای پیچیده و چندبُعدی، میتواند نقش میانجی مهمی در پیوند بین توانمندیهای منش و بهزیستی روانشناختی ایفا کند. خردمندی در این پژوهش معادل فضیلت خرد و دانش در طبقهبندی توانمندیهای منش تلقی نشده، بلکه به عنوان سازهای مستقل در نظر گرفته شده است. همچنین، یافتههای جدید نشان میدهد خرد میتواند به عنوان سازوکار میانجی در روابط بین متغیرهای روانشناختی و بهزیستی عمل کند (Jeengar & Kanth, 2025) و در تبیین رابطۀ میان متغیرهای مثبتنگر و بهزیستی نیز نقش میانجی ایفا کند. در همین راستا، مطالعات اخیر نشان دادهاند خرد میتواند به عنوان یک سازوکار واسطهای در روابط میان متغیرهای مثبت روانشناختی عمل کند. برای مثال، فجریانسیاه و ساراسواتی نقش توانمندیهای منش را در شکلگیری و پرورش خرد برجسته کردهاند (Fajriansyah & Saraswati, 2023). همچنین، میرداوود و همکاران نشان دادهاند خرد میتواند به عنوان یک سازوکار واسطهای، مسیر اثرگذاری ویژگیهای شخصیتی و ظرفیتهای مثبت فردی بر بهزیستی روانشناختی را تبیین کند. این یافتهها حاکی از آن است که توانمندیهای منش ممکن است از طریق ارتقای سطح خردمندی، به افزایش بهزیستی روانشناختی منجر شوند (Mirdavood et al., 2024). بر این اساس، بررسی نقش میانجی خردمندی در رابطۀ بین توانمندیهای منش و بهزیستی روانشناختی از پشتوانۀ نظری و تجربی برخوردار است. خرد شامل توانایی استفادۀ مؤثر از دانش و تجربه برای حل مسائل پیچیده، درک دیدگاههای گوناگون، اتخاذ تصمیمهای اخلاقی و حفظ تعادل بین منافع فردی و جمعی است (Sternberg & Glück, 2021). در همین راستا، پژوهشهای متعدد نشان دادهاند خرد با شاخصهای بهزیستی روانشناختی رابطهای مثبت و معنادار دارد (Ardelt, 2011, 2016, 2019; Sharma & Saxena, 2024; Thomas et al., 2019; Zacher et al., 2018؛ دانشپایه و همکاران، 1401، 1402؛ ذبیحی حصاری و همکاران، 1396؛ عامری و همکاران، 1398؛ کردنوقابی و ویسی، 1403). همچنین، پژوهش المترفی رابطۀ مثبت بین خرد و سلامت روانی را تأیید کرده است (Almotrefi, 2022). برای نمونه، جست و همکاران و پوچالسکا-واسیل بیان کردهاند خرد با افزایش سازگاری روانشناختی و بهبود کیفیت زندگی همراه است (Jeste et al., 2021; Puchalska-Wasyl, 2023). افزون بر این، ملایی امجز و فرنام (1402) نیز در جامعۀ مدافعان سلامت گزارش کردند بهزیستی روانشناختی با خرد رابطۀ مستقیم و معنادار دارد. البته همۀ پژوهشها نتایج یکسان گزارش نکردهاند؛ برای مثال، پاندی و سینگ رابطهای معنادار بین خرد و شاخصهای بهزیستی روانی مشاهده نکردند (Pandey & Singh, 2025). افراد خردمند معمولاً از خودآگاهی زیاد، تفکر انتقادی، انعطافپذیری شناختی و جهتگیری اخلاقی قوی برخوردار هستند (Powell et al., 2024). این ویژگیها آنها را قادر میکند با چالشهای زندگی دانشجویی به شکلی عمیقتر و سازگارانهتر مواجه شوند. برخی از مطالعات نشان دادهاند خرد میتواند اثرات ویژگیهای شخصیتی و توانمندیهای مثبت را بر بهزیستی تسهیل و تقویت کند (Ardelt & Jeste, 2018; Bangen et al., 2013). همچنین، توانمندیهای منش میتوانند پیشنیازهایی برای درک فرد از خرد باشند (Dong & Fournier, 2022). خرد همچنین با ویژگیهایی مانند تفکر انتقادی، همدلی و شفقت به خود ارتباط دارد که نقشی مهم در بهزیستی روانشناختی ایفا میکنند (Sternberg & Glück, 2023) و به نوبۀ خود، نقشی مثبت در بهبود بهزیستی روانشناختی نیز دارد (Bachmann et al., 2018; Zacher & Staudinger, 2018) و همچنین، تقویت آن میتواند به بهبود سلامت روان و بهزیستی روانی منجر شود (Vásquez et al., 2020). با این حال، یافتهها در این زمینه یکدست نیستند و برخی از پژوهشها روابطی پیچیده میان خردمندی و بهزیستی گزارش کردهاند (Weststrate & Glück, 2017). به نظر میرسد این پیچیدگی ناشی از آن باشد که افراد خردمند تمایل بیشتری به تأمل در تجربههای دشوار، پذیرش ابهامها و مواجهه با جنبههای تاریک زندگی دارند؛ فرایندی که اگرچه میتواند به رشد روانشناختی و درک عمیقتر از زندگی منجر شود، لزوماً با سطوح بالاتر شادی یا رضایت از زندگی در کوتاهمدت همراه نیست. از این رو، رابطۀ خردمندی و بهزیستی همواره مستقیم و خطی نیست و ممکن است بسته به نوع سنجش خرد و ابعاد مختلف بهزیستی متفاوت باشد (Glück et al., 2022) که نشان از ضرورت بررسی بیشتر این سازه در بافتهای فرهنگی متفاوت دارد. با توجه به اهمیت سلامت روان دانشجویان، نقش بنیادین توانمندیهای منش در ترویج شکوفایی انسانی و جایگاه خرد به عنوان مکانیسم روانشناختی کلیدی، این پژوهش با هدف بررسی تأثیر توانمندیهای منش؛ به عنوان مجموعهای از ویژگیهای مثبت شخصیتی، بهزیستی روانشناختی دانشجویان؛ به عنوان شاخصهای سلامت و عملکرد و نقش میانجیگر خرد؛ و به عنوان عامل تسهیلکننده انجام میشود. نتایج این پژوهش میتواند علاوه بر غنای نظری حوزۀ روانشناسی مثبت، راهکارهایی عملی برای مداخلات ارتقای سلامت روان در محیطهای دانشگاهی ارائه کند. فرضیههای پژوهش به صورت زیر هستند:
روش روش پژوهش، جامعۀ آماری و نمونه: روش انجام این پژوهش از نظر هدف، از نوع کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی از نوع پژوهش همبستگی و مدل یابی معادلات ساختاری است. جامعۀ آماری پژوهش حاضر شامل دانشجویان دانشگاههای دولتی شهر تهران در سال 1404 بوده است. نمونهگیری به روش در دسترس انجام شد و پرسشنامهها به صورت آنلاین در بستر پرسلاین طراحی و از طریق شبکههای اجتماعی و گروهها و کانالهای دانشجویی مرتبط با دانشگاههای دولتی شهر تهران منتشر شد. مشارکت در پژوهش کاملاً داوطلبانه بود و در ابتدای پرسشنامه، توضیحات مربوط به هدف پژوهش، محرمانهبودن اطلاعات و رضایت آگاهانه ارائه شد. با توجه به استفاده از روش معادلات ساختاری در این پژوهش، حجم نمونه بر اساس قاعدۀ کلی (Kline, 2015) و متناسب با تعداد گویههای ابزارهای پژوهش تعیین شد. برای این منظور، برای جبران احتمال وجود پرسشنامههای ناقص یا مخدوش، در مجموع، 420 پرسشنامه در اختیار شرکتکنندگان قرار گرفتند. پس از پایان مرحلۀ جمعآوری دادهها، 12 پرسشنامه به دلیل ناقصبودن پاسخها حذف شدند و در نهایت، از 408 پرسشنامۀ معتبر برای تحلیل آماری استفاده شد که از این تعداد، ۶۰ درصد زن و ۴۰ درصد مرد بودند. از نظر سنی، بیشترین فراوانی به گروههای سنی ۱۸ تا ۲۵ سال (3/46 درصد) و ۲۶ تا ۳۰ سال (7/41 درصد) اختصاص داشت و فقط ۱۲ درصد از افراد در سنین ۳۱ سال و بالاتر قرار داشتند. از نظر مقطع تحصیلی، 7/50 درصد از شرکتکنندگان دارای مدرک کارشناسیارشد، 2/41 درصد کارشناسی و 1/8 درصد دکتری بودند. جمعآوری اطلاعات به صورت آنلاین انجام شد و پرسشنامۀ الکترونیکی از طریق شبکههای اجتماعی، گروهها و کانالهای ارتباطی مختلف در اختیار داوطلبان قرار گرفت. مشارکتکنندگان با اختیار کامل در مطالعه شرکت و پرسشنامهها را تکمیل کردند. ملاک ورود به پژوهش شامل دانشجوبودن، رضایت آگاهانه برای شرکت در مطالعه و تکمیل کامل پرسشنامهها بود. همچنین، پرسشنامههای ناقص یا مواردی که پاسخدهندگان از ادامۀ همکاری انصراف داده بودند، از تحلیل نهایی کنار گذاشته شدند. در راستای دستیابی به دادههای مورد نیاز، از ابزارهای استاندارد پژوهش استفاده شد که جزئیات آنها در بخش ابزارهای سنجش ارائه شده است. فرم کوتاه پرسشنامۀ بهزیستی روانشناختی ریف[2]: نسخۀ کوتاه (18پرسشی) پرسشنامۀ بهزیستی روانشناختی توسط ریف در سال 1989 طراحی شده (Ryff, 1989) و چند سال بعد مورد تجدیدنظر قرار گرفته است. این پرسشنامه 18 پرسش دارد و هدف آن ارزیابی و بررسی بهزیستی روانشناختی از ابعاد مختلف (استقلال، تسلط بر محیط، رشد شخصی، ارتباط مثبت با دیگران، هدفمندی در زندگی، پذیرش خود) است. طیف نمرهگذاری آن بر اساس طیف لیکرت 6گزینهای است. همبستگی نسخۀ کوتاه مقیاس بهزیستی روانشناختی ریف با مقیاس اصلی از 7/0 تا 89/0 در نوسان بوده است (Ryff, 1995). همچنین، پایایی این پرسشنامه در مطالعۀ حاضر بر اساس ضریب آلفای کرونباخ 84/0 به دست آمد. فرم کوتاه خرد سهبُعدی (3D-WS)[3]: این مقیاس فرم کوتاه پرسشنامۀ خرد سهبُعدی 39پرسشی آردلت است (Ardelt, 1997) که توسط توماس و همکاران اعتبارسنجی شده است (Thomas et al., 2017). این مقیاس شامل 12 آیتم در طیف لیکرت 5درجهای و دارای سه بُعد تأملی، شناختی و عاطفی است. قابلیت اطمینان این مقیاس در بین 73/0 تا 74/0 است. روایی همگرای این پرسشنامه با پرسشنامۀ اصلی 70/0 گزارش شده است. همچنین، پایایی این پرسشنامه در مطالعۀ حاضر بر اساس ضریب آلفای کرونباخ 72/0 به دست آمد. روش اجرا و تحلیل: فرایند جمعآوری دادهها به صورت آنلاین و با رعایت اصول اخلاقی در بستر پرسلاین انجام شد. لینک پرسشنامه از طریق شبکههای اجتماعی و گروههای مجازی دانشجویی در دانشگاههای دولتی شهر تهران توزیع شد. معیارهای ورود به مطالعه شامل رضایت آگاهانه، شرکت داوطلبانه و تکمیل کامل پرسشنامه بودند؛ به همین دلیل، نمونههای ناقص یا مواردی که شرکتکنندگان پیش از پایان مطالعه انصراف دادند، از تحلیل حذف شدند. در نهایت، ۴۰۸ پرسشنامۀ معتبر برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. گفتنی است، توزیع لینک در گروههای دانشجویی مختلف دانشگاههای دولتی شهر تهران انجام شد تا تنوع نسبی در جامعۀ آماری حفظ شود. پس از پایان مرحلۀ جمعآوری داده، تحلیلها با استفاده از آمار توصیفی (میانگین، انحراف معیار، چولگی و کشیدگی) و آمار استنباطی شامل تحلیل مسیر و مدلیابی معادلات ساختاری (SEM) انجام شد. برای بررسی اثرات غیرمستقیم نیز از روش بوتاسترپ استفاده شد. کلیۀ محاسبات با بهرهگیری از نرمافزارهای SPSS نسخۀ ۲۶ و AMOS نسخۀ ۲۴ انجام شد.
یافتهها از مجموع 408 شرکتکننده، 116 نفر مرد و 292 نفر زن بودند. میانگین سنی نمونه برابر 7/26 سال بود. از نظر مقطع تحصیلی، 154 نفر در مقطع کارشناسی، 192 نفر در مقطع کارشناسیارشد و 31 نفر در مقطع دکتری مشغول به تحصیل بودند. به طور کلی، ترکیب جمعیتشناختی نمونه نشاندهندۀ تنوع مناسب شرکتکنندگان در سطوح مختلف تحصیلی و جنسیتی است. در جدول 1، شاخصهای پراکندگی و نتایج آزمون چولگی و کشیدگی برای بررسی نرمالبودن دادهها گزارش شدهاند.
جدول 1 میانگین، انحراف معیار، چولگی و کشیدگی در متغیرها پژوهش Table 1 Mean, Standard Deviation, Skewness, and Kurtosis of the Research Variables
شاخصهای میانگین و انحراف استاندارد متغیرها نشانگر پراکندگی مناسب دادهها و شاخصهای چولگی و کشیدگی حاکی از این هستند که نرمالبودن توزیع رد نشد. در جدول 2، شاخصهای برازش مدل آزمونشده گزارش شدهاند که با توجه به معیارهایی که گفن و همکاران طرح کردهاند، مدل آزمونشدۀ کل برازشی مناسب با دادههای گردآوریشده دارد (Gefen et al., 2000).
جدول 2 شاخصهای برازش الگوی پیشنهادی فرضیههای پژوهش Table 2 Goodness-of-Fit Indices of the Proposed Research Model
جدول 2 نشاندهندۀ مناسببودن الگوی پیشنهادی پژوهش است؛ به طوری که مقدار ریشۀ میانگین مربعات خطای برآورد برابر 073/0، مقدار کای اسکوئر بهنجار برابر 631/2 و مقدار شاخص نیکویی برازش برابر 91/0 است. سایر شاخصها برای برازش الگوی پیشنهادی پژوهش نیز در جدول آمدهاند و همگی نشاندهندۀ این هستند که برازش مدل با دادهها رد نشد. برای پیشبینی بین متغیرها مدل ساختاری اجرا شد که نتایج حاصل از آن در جدول 3 و شکل 1 نشان داده شده است. شکل 1 مدل ساختاری بهزیستی روانشناختی دانشجویان بر اساس توانمندیهای منش با نقش واسطهای خردمندی Figure 1 Structural Model of Students’ Psychological Well-Being based on Character Strengths with the Mediating Role of Wisdom
جدول 3 ضرایب استانداردشده (β)، آمارۀ t و سطح معناداری (p) مسیرهای پژوهش Table 3 Standardized Path Coefficients (β), t-values, and Significance Levels (p) of the Research Paths
نتایج جدول 3 و شکل 1 مسیرهای مدل و میزان معناداری هر کدام را نشان میدهد که بیانگر آن است که همۀ فرضیههای مستقم تأیید شدند. یکی از ویژگیهای روش تحلیل مدل برآورد اثرات غیرمستقیم متغیرها بر یکدیگر است. برای برآورد و تعیین معناداری مسیرهای غیرمستقیم از دستور بوتاسترپ در نرمافزار Amos استفاده شد. نتایج جدول 3 نشان داد تمامی مسیرهای مستقیم مدل معنادار هستند (05/0>p). بنابراین، فرضیههای مربوط به اثر مستقیم توانمندیهای منش (دانش، شجاعت، انساندوستی، عدالت، اعتدال و تعالی) بر بهزیستی روانشناختی و همچنین اثر خردمندی بر بهزیستی روانشناختی تأیید شدند. همچنین، روابط بین توانمندیهای منش و خردمندی نیز معنادار بودند و فرضیههای مربوط به این روابط نیز تأیید شدند. جدول 4 برآورد مسیرهای غیرمستقیم موجود در مدل با استفاده از بوتاسترپ Table 4 Estimates of the Indirect Paths in the Model Using Bootstrapping
طبق جدول 4، حد پایین و بالا و فاصلۀ اطمینان خردمندی به عنوان متغیر میانجی بین مؤلفۀ دانش و بهزیستی روانشناختی به ترتیب 007/0، 070/0 و (017/0>p، خردمندی به عنوان متغیر میانجی بین مؤلفۀ اعتدال و بهزیستی روانشناختی به ترتیب 035/0، 123/0 و 001/0>p، خردمندی به عنوان متغیر میانجی بین مؤلفۀ تعالی و بهزیستی روانشناختی به ترتیب 047/0، 126/0 و 001/0>p و خردمندی به عنوان متغیر میانجی بین مؤلفۀ انساندوستی و بهزیستی روانشناختی به ترتیب 001/0-، 056/0 و 05/0<p به دست آمد؛ بنابراین، با توجه به سطح اطمینان (05/0>p)، خردمندی بین مؤلفههای دانش، اعتدال و تعالی با بهزیستی روانشناختی دارای نقش میانجی است، ولی بین مؤلفۀ انساندوستی و بهزیستی روانشناختی نقش میانجی معناداری ندارد. از این رو، با توجه به اطلاعات بالا، فرضیههای شمارۀ 3، 5، 7 و 8 تأیید میشوند و فرضیههای 4 و 6 رد میشوند.
بحث هدف این پژوهش پیشبینی بهزیستی روانشناختی و مؤلفههای توانمندی منش با میانجیگری خردمندی در دانشجویان بود و نتایج حاصل از تحلیل معادلات ساختاری نشان داد مدل فرضشدۀ این پژوهش از برازشی مناسب در نمونۀ مورد مطالعه برخوردار است؛ به عبارت دیگر، خرد بین بهزیستی روانشناختی و توانمندیهای منش دانشجویان نقش میانجی ایفا میکند. فرضیۀ اول پژوهش مبنی بر اثر مستقیم مؤلفههای توانمندی منش بر بهزیستی روانشناختی دانشجویان تأیید شد که با یافتههای پژوهشهای مطالعات پیشین (Azañedo et al., 2021; Cui et al., 2024; Freidlin & Litman-Ovadia, 2020; Pandey & Singh, 2025; Singh & Manju, 2025; Tang et al., 2019) همسو است. نیمیک نیز تأثیر و پتانسیل توانمندیهای منش را بر بهزیستی روانی قابل ملاحظه و چندبُعدی دانسته است (Niemiec, 2023). در تبیین این فرضیه، میتوان بیان کرد قوتهای شخصیتی باعث میشوند افراد نه فقط احساس خوشحالی کنند، بلکه زندگیای معنادار، خودمختار و متعادل داشته باشند که همینها مؤلفههای اصلی بهزیستی روانی هستند. بنابراین، ارتقای این قوتها میتواند راهی مؤثر برای بهبود سلامت روان و کیفیت زندگی و در نهایت افزایش بهزیستی روانی باشد (Hausler et al., 2017). همچنین، نقاط قوت شخصیتی به طرزی چشمگیر با علائم کمتر روانپریشی مرتبط است و موجب افزایش بهزیستی روانشناختی میشود (Gander et al., 2013). اثرگذاری توانمندیهای منش بر بهزیستی روانشناختی دانشجویان بیانگر این است که این توانمندیها گیرایی مستقیم بر بهزیستی روانشناختی افراد دارند و استفاده از این توانمندیها به عنوان واسطه، این اثربخشی را تقویت نیز میکند و همچنین، آموزش این توانمندیها به افزایش شادی، تبحرمداری، تابآوری، رضایت از زندگی و رشد شخصی منجر میشود که از مؤلفههای مهم بهزیستی روانی هستند. این یافتهها امکان تدوین و پیشبرد طرحها و مداخلاتی را برای پیشرفت بهزیستی روانی در میان دانشجویان فراهم میکند. فرضیۀ دوم مبنی بر اینکه خردمندی در دانشجویان بر بهزیستی روانشناختی آنان تأثیر مستقیم دارد نیز تأیید شد. پوچالسکا-واسیل و زاخر و اشتودینگر در پژوهشهای خود دریافتند خرد نقشی مثبت در بهبود بهزیستی روانشناختی دارد (Puchalska-Wasyl, 2023; Zacher & Staudinger, 2018). با این حال، میکلر و اشتودینگر در پژوهشی ناهمسو نشان دادند رابطهای معنادار بین خرد و شاخصهای بهزیستی روانی وجود ندارد (Mickler & Staudinger, 2008)، در حالی که المطرفی رابطۀ بین خرد و سلامت روانی را تأیید کرد (Almotrefi, 2022). همچنین، آردلت ارتباط میان خرد و بهزیستی روانشناختی را مثبت و معنادار گزارش کرده است (Ardelt, 2016). نتایج پژوهش حاضر با یافتههای پیشین (دانشپایه و همکاران، 1401، 1402؛ ذبیحی حصاری و همکاران، 1396؛ کردنوقابی و ویسی، 1403؛Ardelt, 2011, 2019; Ardelt & Jeste, 2018; Jeste et al., 2021; Sharma & Saxena, 2024; Thomas et al., 2019; Zacher et al., 2018) مبنی بر وجود رابطۀ مثبت و معنادار بین خرد و بهزیستی روانشناختی همسو است. همچنین، ملایی امجز و فرنام (1402) در جامعۀ مدافعان سلامت دریافتند بهزیستی با خرد رابطۀ مستقیم دارد. در تبیین این فرضیه، میتوان گفت خردمندی توانسته است در بهزیستی روانشناختی دانشجویان نقشی مؤثر ایفا کند، زیرا از طریق خرد است که فرد میتواند سلامت روان خود را ارتقا دهد. همچنین، عامری و همکاران (1398) در پژوهشی همسو نتیجه گرفتند سطوح بالاتر خرد موجب بهبود کیفیت روانی افراد میشوند و باخمن و همکاران نیز نشان دادند افراد دارای سطوح بالاتر خرد، بهزیستی روانشناختی بیشتری را تجربه میکنند (Bachmann et al., 2018). همچنین، جینگار و نانگلو بیان کردهاند خرد بر بهزیستی روانشناختی تأثیرگذار است؛ به این معنا که افراد خردمند توانایی بیشتری در تنظیم واکنشهای خود دارند و به جای واکنشهای تکانشی، پاسخهایی سنجیدهتر و سازگارانهتر به موقعیتهای ناآشنا ارائه میدهند (Jeengar & Kanth, 2025). فرضیۀ سوم مبنی بر اینکه توانمندیهای منش در دانشجویان از طریق خردمندی بر بهزیستی روانشناختی آنان تأثیر غیرمستقیم دارد نیز تأیید شد. فجریانسیاه و ساراسواتی نقش ویژگیها و توانمندیهای منش را در شکلگیری خرد برجسته کردهاند (Fajriansyah & Saraswati, 2023). همچنین، روخ و همکاران خردمندی را به عنوان یکی از توانمندیهای مثبت انسانی معرفی و تأکید کردهاند این توانمندیها به کسب، توسعه و بهکارگیری دانش و خردمندی کمک میکنند (Ruch et al., 2021). در تبیین این فرضیه، میتوان گفت توانمندیهای منش به فرد این اجازه را میدهند تا در مواجهه با چالشها و موقعیتهای مختلف زندگی عملکردی بهتر داشته باشد؛ این نتیجه از آنجا اهمیت دارد که نشان میدهد ظرفیتهای مثبت درونفردی فقط در سطح نگرش باقی نمیمانند، بلکه میتوانند به تجربههای واقعیتر و سازگارانهتر روانی منتهی شوند. اما اینکه این توانمندیها چگونه به بهزیستی روانشناختی منجر میشوند، به واسطۀ خرد فردی اتفاق میافتد. خرد، به عنوان توانایی درک عمیقتر مسائل، تصمیمگیری عاقلانه و مدیریت بهتر احساسات و رفتارها، به فرد این امکان را میدهد تا توانمندیهای خود را به طرزی مؤثرتر و کارآمدتر در زندگی روزمره به کار برد. بر این اساس، توانمندیهای منش در دانشجویان با کمک خردمندی با عنوان میانجی توانسته است بر بهزیستی روانشناختی تأثیری واضح داشته باشد. به عبارت دیگر، خرد واسطهای است که توانمندیهای منش را به بهزیستی روانشناختی تبدیل میکند، زیرا با خرد است که فرد میتواند از تواناییهای خود به شکلی بهتر بهره ببرد و سلامت روان خود را ارتقا دهد. بر اساس پژوهش میرداوود و همکاران نیز، میتوان نتیجه گرفت یک فرد عاقل و دارای دانش با استفاده از این توانمندیهای خود، با پذیرش جنبههای نامطلوب خویش و بازبودن به تجربیات و دیدگاههای دیگران، سطحی بالاتر از رفاه روانشناختی خواهد داشت (Mirdavood et al., 2024). این امر زمانی اتفاق میافتد که فرد به این سطح از خرد در خود رسیده باشد که بسیاری از جنبههای زندگی به انتخابهای انسانی وابسته نیستند و آنها کنترلی بسیار کم بر عوامل خارجی خواهند داشت. به این ترتیب، برای فهم رابطۀ بین توانمندیهای منش و بهزیستی، توجه به سازوکارهای شناختی و تصمیمگیری خردمندانه ضروری است. از محدودیتهای اصلی این پژوهش استفاده از پرسشنامههای مبتنی بر گزارش شخصی بود که اگرچه از نظر روانسنجی معتبر هستند، امکان بروز خطاهای ناشی از پاسخدهی ذهنی در آنها وجود دارد؛ بنابراین، توصیه میشود در مطالعات آینده، علاوه بر پرسشنامه، روشهایی دیگر مانند مصاحبههای نیمهساختارمند یا مشاهده نیز به کار گرفته شوند تا دقت جمعآوری دادهها افزایش یابد. همچنین، با توجه به اینکه نمونۀ پژوهش حاضر فقط شامل دانشجویان بود، باید در تعمیم یافتهها به سایر گروههای سنی و اجتماعی با احتیاط عمل کرد. انجام پژوهشهای طولی نیز میتواند در فهم بهتر و دقیقتر روند تغییرات و روابط بین متغیرها بسیار مؤثر باشد. پیشنهاد میشود در پژوهشهای آتی سازوکارهای دقیقتر اثر ابعاد مختلف بهزیستی روانشناختی بر توانمندیهای منش بررسی شوند و نقش میانجی و تعدیلکنندۀ خردمندی در این روابط مورد توجه قرار گیرد. همچنین، تحلیل تأثیر عوامل فرهنگی و زمینهای میتواند درکی جامعتر از شکلگیری این روابط در دانشجویان و سایر گروههای جامعه ارائه دهد. علاوه بر این، پژوهشهای آینده میتوانند با تمرکز بر عوامل تکمیلی مانند حمایت اجتماعی، سبک زندگی، مدیریت استرس تحصیلی و ویژگیهای شخصیتی، ساختار علّی و معلولی تأثیر خردمندی، توانمندیهای منش و بهزیستی روانشناختی بر یکدیگر را روشن کنند. بهرهگیری از طراحیهای طولی، مطالعات آزمایشی و روشهای ترکیبی کیفی و کمّی، به همراه استفاده از ابزارهای دقیق اندازهگیری مانند ارزیابیهای رفتاری یا گزارشهای روزانه، میتواند اطلاعات معتبر و کاربردیتری ارائه دهد. در نهایت، انجام مداخلات آموزشی و روانشناختی برای ارتقای خردمندی و توانمندیهای منش در محیطهای دانشگاهی میتواند بهبودی قابل ملاحظه در کیفیت زندگی و سلامت روان دانشجویان ایجاد کند و چشماندازهایی نوین برای پژوهشهای آینده فراهم آورد. سپاسگزاری از تمامی دانشجویانی که با احساس مسئولیت، در توسعه و پیشبرد دانش و علم، ما را در انجام این پژوهش یاری کردند، صمیمانه قدردانی میکنیم.
[1] Values in Action Inventory of Strengths [2] Short Form of Ryff's Psychological Well-Being Scale [3] Three-Dimensional Wisdom Scale–Short Form | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| مراجع | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
خسروجردی، ز،. حیدری، م.، قنبری، س.، و پاکدامن، ش. (1398). تدوین مدل تبحرمداری مبتنی بر توانمندیهای منش در نوجوانان. پژوهشنامۀ روانشناسی مثبت، 5(4)، 77-92. https://doi.org/10.22108/ppls.2020.120535.1854 دانشپایه، م.، درتاج، ف.، صالحی، ش.، و دریکوند، م. (۱۴۰۲). تبیین مدل بهزیستی روانشناختی معلمان بر اساس خردمندی با میانجیگری سبکهای شوخطبعی. روانشناسی مدرسه و آموزشگاه، 12(3)، 48-61. https://doi.org/10.22098/jsp.2023.10464.5226 دانشپایه، م.، درتاج، ف.، مازوساز، ع. (1401). تبیین مدل بهزیستی روانشناختی بر اساس خردمندی با میانجیگری احساس تنهایی در زنان. مطالعات اجتماعی روانشناختی زنان، 20(1)، 109-84. https://doi.org/10.22051/jwsps.2022.39040.2559 ذبیحی حصاری، ن.، چاجی، م.، و زارع مقدم، ع. (۱۳۹۶). رابطۀ خردمندی با بهزیستی روانشناختی و سرزندگی تحصیلی در دانش آموزان. پژوهشهای تربیتی، 4(2)، 35-20. https://www.magiran.com/paper/1816763 شاهنگیان، ش.، پاست، ن. میبدی، ر.، و پیمبری، م. (۱۳۹۳، 2 بهمن). تأثیر رواندرمانی مثبتگرا بر علائم افسردگی و قوتهای شخصیت در بیماران مبتلا به سرطان. دومین کنفرانس ملی روانشناسی و علوم رفتاری، تهران. https://civilica.com/doc/349189/ طاهری، ا.، نعامی، ع.، امیرفخرایی، آ.، و آتش افروز، ع. (1401). رابطۀ توانمندی شخصیتی با بهزیستی اجتماعی، روانشناختی و معنوی با میانجیگری استفاده از توانمندی منش. مجلۀ علوم روانشناختی. ۲۱(110)، ۴19-۴35. http://dx.doi.org/10.52547/JPS.21.110.419 عامری، م. ع.، شوقی، ب.، و حسنی ساطحی، ح. (1398). ارائۀ مدلی به منظور ارتقای خرد در راستای بهبود سرمایۀ روانشناختی، بهزیستی روانشناختی، سلامت روان و گرایشهای مطلوب اجتماعی (مورد مطالعه: سربازان مرکز آموزشی مالک اشتر). آموزش در علوم انتظامی، 7(4)، 213-249. https://www.magiran.com/p2516774 کردنوقابی، ر.، و ویسی، س. (۱۴۰۳). ارزیابی مدل خردمندی بر اساس هوش موفق و بهزیستی روانشناختی با نقش میانجی آفرینندگی در دانشآموزان. پژوهشنامۀ روانشناسی مثبت، 10(3)، 29-50. https://doi.org/10.22108/ppls.2025.139681.2473 محرابی، ا.، نعامی، ع.، هاشمی، س، ا.، و مرعشی، س. (1402). اثربخشی آموزش استفاده از توانمندیهای منش بر استفاده از توانمندیهای منش، بهزیستی روانشناختی و سرمایههای روانشناختی مدیران میانی. مشاورۀ شغلی و سازمانی، 15(4)، 9-34. https://doi.org/10.48308/jcoc.2024.234773.1378 ملایی امجز، ف.، و فرنام، ع. (۱۴۰۲). نقش میانجی بهزیستی روانشناختی در رابطۀ بین ذهنآگاهی و خردمندی در مدافعان سلامت مبارز با بحران کرونا ویروسها. دستآوردهای روانشناختی، 30(1)، 163-182. https://doi.org/10.22055/psy.2022.40072.2795 References Almotrefi, N. A. (2022). The paradox of tolerance and psychological well-being among university students in the light of different levels of wisdom. Psychological Achievements, 88(4), 28-96. https://journals.ekb.eg/article_353583_0.html Ameri, M. A., Shoqi, B., & Hasani Sathaei, H. (2019). A model for promoting wisdom to improve psychological capital, psychological well-being, mental health, and desirable social tendencies (Case study: soldiers of Malek Ashtar training center). Journal of Training in Police Sciences, 7(4), 213–249. https://www.magiran.com/p2516774[In Persian] Ardelt, M. (1997). Wisdom and life satisfaction in old age. The Journals of Gerontology Series B: Psychological Sciences and Social Sciences, 52(1), P15-P27. https://academic.oup.com/psychsocgerontology/article-abstract/52B/1/P15/672590 Ardelt, M. (2011). Wisdom, age, and well-being. In K. W. Schaie & S. L. Willis (Eds.), Handbook of the psychology of aging (pp. 279–291). Academic Press. https://doi.org/10.1016/B978-0-12-380882-0.00018-8 Ardelt, M. (2016). Disentangling the relations between wisdom and different types of well-being in old age: Findings from a short-term longitudinal study. Journal of Happiness Studies: An Interdisciplinary Forum on Subjective Well-Being, 17(5), 1963–1984. https://doi.org/10.1007/s10902-015-9680-2 Ardelt, M. (2019). Wisdom and well-being. In R. J. Sternberg & J. Glück (Eds.), The Cambridge handbook of wisdom (pp. 602–625). Cambridge University Press. Ardelt, M., & Jeste, D. V. (2018). Wisdom and hard times: The ameliorating effect of wisdom on the negative association between adverse life events and well-being. The Journals of Gerontology: Series B, 73(8), 1374–1383. https://doi.org/10.1093/geronb/gbw137 Azañedo, C. M., Artola, T., Sastre, S., & Alvarado, J. M. (2021). Character strengths predict subjective well-being, psychological well-being, and psychopathological symptoms, over and above functional social support. Journal of Happiness Studies, 22(4), 1437–1457. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.661278 Bachmann, C., Habisch, A., & Dierksmeier, C. (2018). Practical wisdom: Management’s no longer forgotten virtue. Journal of Business Ethics, 153(1), 147-165. https://doi.org/10.1007/s10551-016-3417-y Bangen, K. J., Meeks, T. W., & Jeste, D. V. (2013). Defining and assessing wisdom: A review of the literature. The American Journal of Geriatric Psychiatry, 21(12), 1254–1266. https://doi.org/10.1016/j.jagp.2012.11.020 Blasco‐Belled, A., & Alsinet, C. (2022). The architecture of psychological well‐being: A network analysis study of the Ryff Psychological Well‐Being Scale. Scandinavian Journal of Psychology, 63(3), 199–207. https://doi.org/10.1111/sjop.12795 Cobo-Rendón, R., López-Angulo, Y., Pérez-Villalobos, M. V., & Díaz-Mujica, A. (2020). Perceived social support and its effects on changes in the affective and eudaimonic well-being of Chilean university students. Frontiers in Psychology, 11, 590513. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.590513 Cui, Z., Lin, Z., Ren, J., Cao, Y., & Tian, X. (2024). Exploring self-esteem and personality traits as predictors of mental well-being among Chinese university students: The mediating and moderating role of resilience. Frontiers in Psychology, 15, 1308863. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1308863 Daneshpayeh, M., Dortaj, F., & Mazoosaz, A. (2024). Explaining the model of psychological well-being based on wisdom mediated by feelings of loneliness in women. Journal of Social Psychological Studies of Women, 12(2), 34–45. https://doi.org/10.22051/jwsps.2022.39040.2559 [In Persian] Daneshpayeh, M., Dortaj, F., Salehi, S., & Derikvand, M. (2023). Explaining psychological well-being of teachers based on wisdom with the mediating role of humor styles. Quarterly Journal of School Psychology Statute, 12(3), 48–61. https://doi.org/10.22098/jsp.2023.10464.5226 [In Persian] Dong, M., & Fournier, M. A. (2022). What are the necessary conditions for wisdom? Examining intelligence, creativity, meaning-making, and the Big-Five traits. Collabra: Psychology, 8(1), Article 33145. https://doi.org/10.1525/collabra.33145 Elmer, T., Mepham, K., Hoffman, M., Boda, Z., Raabe, I. J., Vörös, A., & Stadtfeld, C. (2022). The Swiss student life study: Codebook. PsyArXiv. https://osf.io/preprints/psyarxiv/9abjk Fajriansyah, S., & Saraswati, N. (2023). Profile of wisdom and knowledge character of EFL students. Inspiring: English Education Journal, 6(2), 79–89. https://doi.org/10.35905/inspiring.v6i2.5658 Fomina, T., Burmistrova-Savenkova, E., & Morosanova, V. (2020). Self-regulation and psychological well-being in early adolescence: A two-wave longitudinal study. Behavioral Sciences, 10(3), 67. https://doi.org/10.3390/bs10030067 Freidlin, P., & Littman-Ovadia, H. (2020). Prosocial behavior at work from the lens of character strengths. Frontiers in Psychology, 10, 3046. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.03046 Gander, F., Proyer, R. T., Ruch, W., & Wyss, T. (2013). Strength-based positive interventions: Further evidence on their potential in enhancing well-being and alleviating depression. Journal of Happiness Studies, 14, 1241–1259. https://doi.org/10.1007/s10902-012-9380-0 Gefen, D., Straub, D. W., & Boudreau, M. C. (2000). Structural equation modeling and regression: Guidelines for research practice. Communications of the Association for Information Systems, 4(7), 1–77. https://doi.org/10.17705/1CAIS.00407 Glück, J., Weststrate, N. M., & Scherpf, E. (2022). The wisdom researchers and the elephant: An integrative model of wise behavior. Personality and Social Psychology Review, 26(4), 342–374 https://doi.org/10.1177/10888683221094650 Hausler, M., Strecker, C., Huber, A., Brenner, M., Höge, T., & Höfer, S. (2017). Distinguishing relational aspects of character strengths with subjective and psychological well-being. Frontiers in Psychology, 8. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2017.01159 Jeengar, M., & Kanth, V. (2025). Psychological capital: The bridge connecting wisdom and well-being in late adolescents. Madhya Pradesh Journal of Social Sciences, 30(1), 163–182. https://B2n.ir/de2551 Jeste, D. V., Thomas, M. L., Liu, J., Daly, R. E., Tu, X. M., Treichler, E. B., … & Lee, E. E. (2021). Is spirituality a component of wisdom? Study of 1,786 adults using expanded San Diego Wisdom Scale (Jeste-Thomas Wisdom Index). Journal of Psychiatric Research, 132(2), 174–181. https://doi.org/10.1016/j.jpsychires.2020.09.033 Khosrojerdi, Z., Heidari, M., Ghanbari, S., & Pakdaman, S. H. (2020). Developing a mastery goal model based on character strengths in adolescents. Positive Psychology Research, 5(4), 65–80. https://doi.org/10.22108/ppls.2020.120535.1854 [In Persian] Kline, R. B. (2015). The mediation myth. Basic and Applied Social Psychology, 37(4), 202-213. https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/01973533.2015.1049349 Kordnoghabi, R., & Vaisi, S. (2024). Evaluating the wisdom model based on successful intelligence and psychological well-being with the mediating role of creativity in students. Psychology Positive Research, 10(3), 29–50. https://doi.org/10.22108/ppls.2025.139681.2473 [In Persian] Li, J., Li, Y., Li, K., Lipowski, M., Shang, Z., & Wilczyńska, D. (2025). Psychological well-being as a buffer against burnout and anxiety in academic achievement situations among physical education students. Frontiers in Psychology, 16, Article 1562562. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2025.1562562 Luo, L. (2022). The practice of psychological well-being education model for poor university students from the perspective of positive psychology. Frontiers in Psychology, 13, 951668. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.951668 Mehrabi, A., Naami, A., Hashemi, S. E., & Marashi, S. (2023). Effectiveness of training ways of character strength on use of character strengths use, psychological well-being and psychological capitals. Career and Organizational Counseling, 15(4), 9–34. https://doi.org/10.48308/jcoc.2024.234773.1378 [In Persian] Mickler, C., & Staudinger, U. M. (2008). Personal wisdom: Validation and age-related differences of a performance measure. Psychology and Aging, 23(4), 787–799. https://doi.org/10.1037/a0013928 Mirdavood, S. M., Dortaj, F., Sheivandi Chelicheh, K., & Lotfi Azimi, A. (2024). Developing and validating the educational package of wisdom and its effectiveness on self-compassion and psychological well-being of students. Iranian Journal of Learning and Memory, 7, 55-70. https://doi.org/10.22034/iepa.2024.428677.1460 Molaei Amjaz, F., & Farnam, A. (2023). Mediating role of psychological well-being in the relationship between mindfulness and wisdom in health defenders fighting COVID-19. Psychological Achievements, 30(1), 163–182. https://doi.org/10.22055/psy.2022.40072.2795 [In Persian] Niemiec, R. M. (2023). Mental health and character strengths: The dual role of boosting well-being and reducing suffering. Mental Health and Social Inclusion. https://doi.org/10.1108/MHSI-01-2023-0012 Pandey, S. K., & Singh, A. K. (2025). Enhancing adolescent's well-being: Addressing the impact of character strengths. International Journal of Yoga and Allied Sciences, 14(1), 102-109. https://indianyoga.org/wp-content/uploads/2025/02/v14-issue1-article9.pdf Peterson, C., & Seligman, M. E. P. (2004). Character strengths and virtues: A classification and handbook. American Psychological Association. Powell, M., Olsen, K., Vallerand, R., & Thompson, W. T. (2024). Passion, music, and psychological well-being. Musicae Scientiae, 28(1), 39–57. https://doi.org/10.1177/10298649231157404 Puchalska-Wasyl, M. (2023). Do wisdom and well-being always go hand in hand? The moderating role of internal dialogues. Journal of Happiness Studies, 24(5), 1517–1534. https://doi.org/10.1007/s10902-023-00621-x Ruch, W., Gander, F., Wagner, L., & Giuliani, F. (2021). The structure of character: On the relationships between character strengths and virtues. Journal of Positive Psychology, 16(1), 116–128. https://doi.org/10.1080/17439760.2019.1689418 Ryff, C. D. (1989). Happiness is everything, or is it? Explorations on the meaning of psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 57(6), 1069. https://psycnet.apa.org/fulltext/1990-12288-001.html Ryff, C. D. (1995). Psychological well-being in adult life. Current Directions in Psychological Science, 4(4), 99-104. https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1111/1467-8721.ep10772395 Ryff, C. D. (2014). Psychological well-being revisited: Advances in the science and practice of eudaimonia. Psychotherapy and Psychosomatics, 83, 10–28. https://doi.org/10.1159/000353263 Sarzhanova, G., & Nurgabdeshov, A. (2025). Mapping psychological well-being in education: A systematic review of key dimensions and an integrative conceptual framework. Journal of Pedagogical Research, 9(3), 327–349. https://doi.org/10.33902/JPR.202534832 Shahangian, Sh., Past, N., Meybodi, R., & Paambari, M. (2015, January 22). The effect of positive psychotherapy on depressive symptoms and character strengths in patients with cancer. Second National Conference of Psychology and Behavioral Sciences, Tehran. https://civilica.com/doc/349189/ [In Persian] Sharma, P., & Saxena, T. (2024). Perceived stress, psychological well-being, and wisdom among medical and non-medical college students. Journal of Applied Psychology, 5(2), 58–67. http://psychopediajournals.com/index.php/ijiap/article/view/389 Singh, S., & Manju, M. (2025). Character strengths as predictors of the well-being of adolescents: A correlational and regression analysis. Health Problems of Civilization, 11(3), 235–248. https://doi.org/10.5114/hpc.2025.150237 Smith, B. W., Graham, F. C., Erickson, K., & Guzman, A. (2021). The effects of a character strength-focused positive psychology course on undergraduate happiness and well-being. Journal of Happiness Studies, 22(1), 343–362. https://doi.org/10.1007/s10902-020-00233-9 Sternberg, R. J., & Glück, J. (2021). Wisdom: The psychology of wise thoughts, words, and deeds. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781108894296 Taheri, A., Naami, A., Amirfakhraei, A., & Atash Afrouz, A. (2022). Relationship of personality strengths with social, psychological, and spiritual well-being, with the mediating role of MANSh usage. Journal of Psychological Sciences, 21, 419–435. http://dx.doi.org/10.52547/JPS.21.110.419 [In Persian] Tang, X., Li, Y., Duan, W., Mu, W., & Cheng, X. (2019). Character strengths lead to satisfactory educational outcomes through strength use: A longitudinal analysis. Frontiers in Psychology, 10, 1829. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.01829 The World Mental Health. (2023). The WHO World Mental Health International College Student (WMH-ICS) Initiative. https://www.hcp.med.harvard.edu/wmh/college_student_survey.php Thomas, M. L., Bangen, K. J., Ardelt, M., & Jeste, D. V. (2017). Development of a 12-item abbreviated Three-Dimensional Wisdom Scale (3D-WS-12): Item selection and psychometric properties. Assessment, 24(1), 71-82. https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/1073191115595714 Thomas, M. L., Bangen, K. J., Palmer, B. W., Martin, A. S., Avanzino, J. A., Depp, C. A., ... & Jeste, D. V. (2019). A new scale for assessing wisdom based on common domains and a Jeste-Thomas wisdom index. Journal of Psychiatric Research, 132(2), 174–181. https://doi.org/10.1016/j.jpsychires.2017.09.005 Vásquez, E., Lee, E. E., Zhang, W., Tu, X., Moore, D. J., Marquine, M. J., & Jeste, D. V. (2020). HIV and three dimensions of wisdom: Association with cognitive function and physical and mental well-being. Psychiatry Research, 294, 113510. https://doi.org/10.1016/j.psychres.2020.113510 Virtanen, T. E., Vasalampi, K., Torppa, M., Lerkkanen, M. K., & Nurmi, J. E. (2019). Changes in students' psychological well-being during transition from primary school to lower secondary school: A person-centered approach. Learning and Individual Differences, 69, 138–149. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2018.12.001 Waters, L., Algoe, S. B., Dutton, J., Emmons, R., Fredrickson, B. L., & Heaphy, E. (2022). Positive psychology in a pandemic: Buffering, bolstering, and building mental health. Journal of Positive Psychology, 17, 303–323. https://doi.org/10.1080/17439760.2021.1871945 Weststrate, N. M., & Glück, J. (2017). Hard-earned wisdom: Exploratory processing of difficult life experience is positively associated with wisdom. Developmental Psychology, 53(6), 1056–1067. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/dev0000286 Zabihi Hesari, N. K., Chaji, M. R., & Zare Moghaddam, A. (2017). Relationship of wisdom with psychological well-being and academic vitality in students. Journal of Educational Research, 4(2), 20–35 doi:10.52547/erj.4.35.20 [In Persian] Zacher, H., & Staudinger, U. M. (2018). Wisdom and well-being. https://www.researchgate.net/publication/322519172_Wisdom_and_Well-Being
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 127 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 98 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||