پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شمارهها | 1,877 |
| تعداد مقالات | 15,278 |
| تعداد مشاهده مقاله | 43,730,711 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 17,563,019 |
اختلافنظر بیتوضیح و عقلانیت باور دینی: تحلیل و نقد نظریهی نیکلاس والترستورف | ||
| متافیزیک | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 بهمن 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/mph.2026.147114.1673 | ||
| نویسنده | ||
| غزاله حجتی* | ||
| گروه فلسفه و عرفان اسلامی، دانشکدهی ادیان و معارف اسلامی، دانشگاه بینالمللی مذاهب اسلامی | ||
| چکیده | ||
| مسئلهی اختلافنظر دینی یکی از بنیادیترین مسائل معرفتشناسی دین معاصر است و نیکلاس والترستورف، از برجستهترین فیلسوفان دین تحلیلی، در دهههای اخیر کوشیده است پاسخی بدیل به این مسئله ارائه دهد. نظریهی او که بر مفاهیمی چون اختلاف بیتوضیح، استحقاق معرفتی و اعتماد عقلانی استوار است، بهروشنی در مقابل شواهدگرایی لاکی و مصالحهگرایی معاصر قرار میگیرد و میکوشد عقلانیت باور دینی را حتی در شرایط اختلاف همتایان حفظ کند. والترستورف با تأکید بر اینکه بسیاری از اختلافنظرهای عمیق و ماندگار در فلسفه، دین و اخلاق بیتوضیحاند و نمیتوان آنها را به خطا یا بیدقتی فروکاست، بر این باور است که آگاهی از چنین اختلافنظرهایی لزوماً به تعلیق باور نمیانجامد. از دید او، اگر شخص تمام وظایف عقلانی خود را در فرایند باورآوری انجام داده باشد، حتی در حضور مخالفانِ همتا میتواند به باور خود ادامه دهد و همچنان مستحق داشتن آن باشد. این مقاله ضمن بازسازی و تحلیل نظاممند این نظریه، آن را از چهار جهت معرفتشناختی، روششناختی، فضیلتمحور و اجتماعی- هنجاری مورد نقد قرار میدهد. نتیجه آن است که هرچند نظریهی والترستورف گامی مهم در بازاندیشی عقلانیت دینی در جهان کثرتگرایانه است، اما در برابر چالشهایی چون نقش شواهد مرتبهبالاتر، ابهام در مفهوم استحقاق، خطر جزمگرایی فضیلتپوش و دشواری پیوند عقلانیت شخصی با عقلانیت عمومی نیازمند بازسازی است. در پایان، چشماندازهایی برای توسعهی آیندهی این نظریه ارائه میدهیم و نشان میدهیم که طرح فکری والترستورف راهی میانه بین شکاکیت مصالحهجویانه و جزمگرایی سنتگرایانه میگشاید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نیکلاس والترستورف؛ اختلافنظر دینی؛ استحقاق معرفتی؛ عقلانیت دینی؛ شواهد مرتبهبالاتر | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 153 |
||