پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شمارهها | 1,877 |
| تعداد مقالات | 15,278 |
| تعداد مشاهده مقاله | 43,730,733 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 17,563,049 |
تحلیل گفتمانِ ایرانشهری در دیوان منوچهری دامغانی | ||
| متن شناسی ادب فارسی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 30 دی 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/rpll.2026.147272.2520 | ||
| نویسنده | ||
| اسماعیل علیپور* | ||
| استادیار گروه آموزشی زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران | ||
| چکیده | ||
| ایرانشهری یکی از گفتمانهای هویتسازِ سرودههای شاعران درباری سدههای چهار و پنج هجری است. منوچهری دامغانی، از شاعران شاخص عصر غزنوی، در دیوان خود تصویری چندلایه از «ایران» ارائه میدهد که با ملیت، اسطوره، تاریخ و فرهنگ گره خوردهاست. این مقاله با گزینش بیتهایی از دیوان منوچهری که مضامین ایرانگرایانه دارد و نیز با استخراج و ردهبندیِ نظامِ نشانهها (رمزگانهای) هویت ملی و بهرهگیری از روش تحلیل گفتمان، به بررسی چگونگیِ بازنمایی و بازتولید گفتمان ایرانشهری در شعر منوچهری میپردازد. پرسشهای اصلی پژوهش این است: ایران چگونه در دیوان منوچهری دامغانی بازنمایی شده است؟ و این بازنمایی حامل چه مؤلفههای گفتمانی است؟ این مقاله میکوشد تا لایههای گوناگون این گفتمان را بکاود و جایگاه آن را در فضای فرهنگی دوران غزنوی تحلیل کند. منوچهری، گفتمان ایرانشهری را با رمزگانهای هفتگانۀ "جغرافیای ایرانی، شخصیتهای اسطورهای، شخصیتهای تاریخی، جشنها و آیینهای ایرانی، گاهشمارِ ایرانی، موسیقی ایرانی و رمزگانهای دیگر" بازتولید میکند. تحلیل محتوا نشانمیدهد که منوچهری با تکیه بر جلوههای فرهنگ ایرانی، نقش مهمی در احیای هویت ملی ایرانیان پس از اسلام ایفا کرده است و در خطِ تداوم گفتمانی است که ایران را سرزمینی ورجاوند و فرهمند بازنمایی میکند. به این اعتبار منوچهری را میتوان از پیشروان گفتمان ایرانشهری در قصیدههای ستایشی معرفی کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| منوچهری دامغانی؛ ایرانشهری؛ نشانهشناسی؛ تحلیل گفتمان | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 325 |
||