| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شمارهها | 1,877 |
| تعداد مقالات | 15,278 |
| تعداد مشاهده مقاله | 43,730,695 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 17,562,990 |
امکان شکلگیری ایمان غیراثباتی در اندیشة دیوید هیوم: گذار از الهیات عقلگرا به دین طبیعتمحور | ||
| متافیزیک | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 24 دی 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/mph.2026.146301.1659 | ||
| نویسندگان | ||
| فریده لازمی1؛ محمد اصغری* 2 | ||
| 1پژوهشگر پسادکتری فلسفه، دانشکدة ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. | ||
| 2استاد تمام فلسفه، دانشکدة ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. | ||
| چکیده | ||
| این مقاله به امکان شکلگیری ایمان غیراثباتی در چارچوب فلسفة دیوید هیوم میپردازد و میکوشد نشان دهد که فروپاشی الهیات عقلگرا در نظام فکری او لزوماً به حذف کامل دین نمیانجامد. پرسش اصلی مقاله آن است که آیا نقد هیوم بر بنیانهای معرفتشناختی و عملی دین هرگونه امکان ایمان را ناممکن میسازد، یا میتوان از الگویی بدیل برای ایمان سخن گفت؟ مقاله با روش تحلیلیـانتقادی و با ارجاع به الهیات عقلگرای بریتانیا، بهویژه صورتبندی ساموئل کلارک، استدلال میکند که هیوم با نقد چهار ستون اصلی الهیات اثباتی، ساختار استدلالی آن را فرو میریزد، اما در عین حال راه را برای فهمی روانشناختی، طبیعتمحور و غیرشناختی از ایمان میگشاید. مطابق تز مقاله، ایمان دینی در نظام هیوم نه امری مبتنی بر اثبات، بلکه گرایشی طبیعی، پاسخی وجودی به عدمقطعیت و پدیدهای ریشهدار در عواطف و سازوکارهای ذهن انسان است. نتیجه آنکه میتوان از مدلی غیراثباتی و طبیعتگرا از ایمان سخن گفت که میان نقد رادیکال هیوم بر الهیات سنتی و تداوم نیاز انسان به معنا پیوند برقرار میکند و افقی تازه برای فلسفۀ دین معاصر فراهم میآورد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ایمان غیراثباتی؛ ایمان اثباتی؛ الهیات عقلانی؛ طبیعت آدمی؛ دیوید هیوم | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 133 |
||