پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شمارهها | 1,877 |
| تعداد مقالات | 15,278 |
| تعداد مشاهده مقاله | 43,730,695 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 17,562,989 |
عوامل بازدارنده و پیشبرنده مؤثر بر سرمایه اجتماعی (مورد مطالعه: روستاهای بخش مرکزی شهرستان اردبیل) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| برنامه ریزی فضایی | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| مقاله 7، دوره 16، شماره 1 - شماره پیاپی 60، فروردین 1405، صفحه 169-190 اصل مقاله (1.62 M) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/sppl.2025.145751.1853 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| نویسندگان | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| بهرام ایمانی1؛ مهسا اسدزاده2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 1دانشیار جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| 2دانشجوی کارشناس ارشد جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| چکیده | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| در دهههای اخیر، با پیشرفت مدلهای توسعه درونزا، عوامل سرمایه انسانی و اجتماعی بهعنوان محرکهای کلیدی در فرآیند رشد اقتصادی توسعه یافتهاند. در این چارچوب، سرمایه اجتماعی که اعتماد بهعنوان جزء بنیادین آن عمل میکند، جایگاه برجستهای در پژوهشهای مرتبط با رشد به دست آورده است. با توجه به اهمیت این مسئله، در پژوهش حاضر به بررسی عوامل پیشبرنده و بازدارنده مؤثر بر سرمایه اجتماعی (نمونه موردی: روستاهای بخش مرکزی شهرستان اردبیل) پرداخته شد. پژوهش کنونی از منظر هدف، کاربردی به شمار میرود و از دیدگاه روششناسی، رویکردی توصیفیتحلیلی را دنبال میکند. برای گردآوری اطلاعات، از روشهای کتابخانهای و میدانی (بهویژه ابزار پرسشنامه) استفاده شده است. جامعه هدف تحقیق، روستاهای بیش از ۲۰ خانوار در بخش مرکزی شهرستان اردبیل را در بر میگیرد. برای تجزیهوتحلیل دادهها از نرمافزارهای SPSS و LISREL بهره گرفته شد. نتایج نشان داد عامل اجتماعی (با ضریب اثر 0.918)، عامل مدیریتی (با ضریب اثر 0.907) عامل اقتصادی (با ضریب اثر 0.869) به ترتیب مهمترین عامل پیشبرنده و عامل اقتصادی (با ضریب اثر 0.960)، عامل مدیریتی (با ضریب اثر 0.903) و عامل اجتماعی (با ضریب اثر 0.885) بهترتیب مهمترین عوامل بازدارنده مؤثر بر سرمایه اجتماعی هستند. همچنین سه روستای تازه کند رضاآباد (امتیاز 05/174)، آقچه کندی (امتیاز 14/162) و حسنعلی کندی (امتیاز 25/152) دارای بیشترین عوامل بازدارنده و روستاهای انزاب علیا (امتیاز 17/154)، گرجان (امتیاز 36/142) و آقبلاغ آقاجان خان (امتیاز 64/130) دارای بیشترین عوامل پیشبرنده سرمایه اجتماعی هستند. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| کلیدواژهها | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| روستا؛ توسعه روستایی؛ سرمایه اجتماعی؛ عوامل بازدارنده و پیشبرنده؛ اردبیل | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| اصل مقاله | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
توسعه روستاها یک موضوع مهم در جامعه به شمار میرود که نیازمند شناسایی و بررسی ابعاد مختلف آن است. در فرآیند تولید و رشد اقتصادی از عوامل اساسی میتوان به سرمایه اشاره کرد (Alpino & Mehlum, 2023, P 9). سرمایه ابزاری است که افراد، گروه یا یک جامعه برای رسیدن به اهدافش از آن استفاده میکند. در این میان سرمایه اجتماعی بهعنوان یک عامل کلیدی در توسعه اجتماعی و اقتصادی جوامع شناخته شده است (Cappiello et al., 2020, P 13). سرمایه اجتماعی، یکی از ابعاد توسعه به شمار میرود که نقش مهمی در توسعه روستاها دارد. این ابعاد شامل عواملی مانند اعتماد، همبستگی اجتماعی، مشارکت اجتماعی و شبکههای اجتماعی است که در توسعه روستاها تأثیرگذارند (Yin et al., 2025, P. 10). سرمایه اجتماعی میتواند در جهت دستیابی به هدفهای ارزشمند، انسانها را هدایت کند و نظام هدفمندی را شکل دهد که بهمنزله زنجیرهای از اعتماد در مشارکت و انسجام است (Anakpo et al., 2024, P. 8). بهطور پیوسته، سرمایه اجتماعی باید بازتولید شود وگرنه کاهش پیدا میکند و فرآیندهای اجتماعی را با مشکل روبهرو میسازد (Villalonga-Olives & Kawachi, 2015, P. 2). با این حال، برخی جوامع با سطوح بالایی از سرمایه اجتماعی و همکاری اجتماعی برخوردارند؛ در حالی که دیگران با کاهش سرمایه اجتماعی مواجه هستند. این اختلافات در سطوح سرمایه اجتماعی، میزان توسعه و پیشرفت اجتماعی را تحت تأثیر قرار میدهد (پیراهری، 1388، ص. 121). امروزه برای رسیدن به توسعه روستایی اهمیت سرمایه اجتماعی موضوعی رو به پیشرفت در بسیاری از مطالعات است. برای بحث موضوعات سیاستگذاری، سازمان همکاری و توسعه اقتصادی بهعنوان مجموعهای است که در بین حکومتهای قدرتمند دنیا این مفهوم را گسترش داده است (پاکسرشت، 1394، ص. 43). با توجه به آنکه بیشتر مناطق روستایی محدودیتهایی در ارتباط با منابع طبیعی و از سرمایه فیزیکی و مالی در سطح پایین به خصوص در جهان سوم برخوردارند، در راستای پذیرش و بهکارگیری برنامههای توسعه میتوان از سرمایه اجتماعی بهره بسیار برد (شانازی و همکاران، 1399، ص. 5). سرمایه اجتماعی برای سرمایههای مالی و اقتصادی میتواند مکمل مناسبی باشد و نقصهای آن را جبران کند (Lefebvre et al., 2016, P. 8)؛ زیرا بیپایان و کمهزینه است و برای جامعه روستایی میتواند ارتقای امنیت و کاهش انحرافات اجتماعی را رقم زند (حیدریساربان، 1398الف، ص. 268). با در نظر گرفتن سرمایه اجتماعی، بهعنوان عاملی که غیر مادی است و تأثیر محسوسی در سیاستگذاریهای درست دارد و همچنین در عملکرد منابع انسانی کمهزینه است، یک ضرورتی برای همه سازمانها به شمار میرود (کاراوند و همکاران، 1401، ص. 4 ). بهطور پیوسته، سرمایه اجتماعی باید بازتولید شود وگرنه کاهش پیدا میکند و فرآیندهای اجتماعی را با مشکل روبهرو میسازد (یوسفی و همکاران، 1399، ص. 7). لازمه توسعه سرمایه اجتماعی در دو سطح نهادی و اجتماعی نیازمند مؤلفههایی است که عبارتاند از: 1-زمان و فرصت 2- انگیزه و هدف 3- مهارت و توانمندی 4- حمایت و پشتیبانی 5- انگیزه و هدف (طیبنیا و همکاران، 1398، ص. 16 ). برای تولید هر کدام از این مؤلفهها باید اقدامات لازم انجام شود تا بهبود بخشند. برای تولید فرصتها، شرایط اقتصادی و رفاهی اقشار کمدرآمد جامعه را بهبود بخشند و سیاستهای خاصی را در بازا کار اعمال کنند (موسیخانی و همکاران، 1398، ص. 8). سرمایه اجتماعی زمانی به تحقق اهداف میپردازد که در خلاء نباشد و تأثیر خود را بهصورت مهیابودن شرایط محیطی نشان خواهد داد و همچنین ارتقای سرمایه اجتماعی در زمان کوتاه غیرممکن یا شاید هم دشوار است (پاکسرشت، 1394، ص. 117). تمامی متنهای توسعه نشانگر این است که اگر یک جامعه خالی از سرمایه اجتماعی باشد، بسیاری از سیاستها در حوزههای برنامهریزی ناکارآمد تجلی پیدا میکند (Cappiello et al., 2020 P. 4). به دلیل اینکه سرمایههای طبیعی، فیزیکی، اقتصادی، روانشناختی و حتی سرمایه اجتماعی هر جامعه، کارآمدی یا عدم کارایی آنها مشخص است (ایمانی و همکاران، 1399، ص. 5). ضعیفبودن سرمایه اجتماعی خسارت جبرانناپذیر و یا برگشتناپذیری را برای جامعه رقم میزند و باید برای آن تدبیری اندیشید و از ضعیفشدن آن جلوگیری و برای تقویت آن تقلا کرد (حیدریساربان، 1398ب، ص. 269)؛ بنابراین در این حوزه عواملی وجود دارند که بهطور مثبت (پیشبرنده) یا منفی (بازدارنده) بر سرمایه اجتماعی تأثیرگذارند؛ از این رو، شناخت عوامل مؤثر بر تقویت و تضعیف سرمایه اجتماعی میتواند در گسترش ابعاد سرمایه اجتماعی کمک کند و موجب افزایش عملکرد اجتماعی افراد در جامعه بخصوص ساکنان جامعه روستایی شود (محمودی و همکاران، 1395، ص. 3). چنین مسائلی به ما کمک میکنند تا بهترین راهکارها و سیاستها برای تقویت سرمایه اجتماعی در نظر بگیریم و در نتیجه، بهبود کیفیت زندگی و توسعه پایدار جامعه را ترویج دهیم. مسئله سرمایه اجتماعی در روستاهای شهرستان اردبیل به دلیل عوامل مختلفی از جمله مهاجرت جوانان، نبود زیرساختهای اجتماعی، نبود منابع مالی، نبود آموزش و آگاهی، کمبود تسهیلات و خدمات عمومی، کاستی در تعاملات اجتماعی و ... قابل طرح است؛ بنابراین بررسی عوامل پیش برنده و بازدارنده مؤثر بر سرمایه اجتماعی میتواند به درک بهتر از فرآیندهای اجتماعی و ایجاد راهکارهای مناسب برای تقویت سرمایه اجتماعی کمک کند؛ از این رو، پژوهش حاضر به بررسی عوامل بازدارنده و پیش برنده مؤثر بر سرمایه اجتماعی در روستاهای بخش مرکزی اردبیل میپردازد.
پیشینه پژوهش در ارتباط با موضوع پژوهش، مطالعات مختلفی صورت گرفته که در جدول 1 به مهمترین آنها اشاره میشود.
جدول 1. پیشینه پژوهش Table 1. Research background
روش و ابزار تحقیق روش تحقیق در این پژوهش براساس ماهیت، ترکیبی از نوع کمی و کیفی، براساس هدف از نوع کاربردی و براساس نحوه گردآوری اطلاعات توصیفیتحلیلی است؛ بهطوری که با بررسی منابع مختلف، مصاحبه و استفاده از تحلیل محتوای کیفی شاخصهای پژوهش تدوین شده و پس از تدوین پرسشنامه در اختیار جامعه آماری قرار داده و دادهها بهصورت کمی درآمدند. جامعه آماری پژوهش شامل خانوارها روستایی بخش مرکزی شهرستان اردبیل است. روستاهای نمونه براساس شاخصهای داشتن جمعیت بالای 20 خانوار و داشتن نهاد مدیریتی شورا / دهیار تعیین شد. بر پایه دادههای آماری موجود (مربوط به سال ۱۴۰۰)، تعداد روستاهای واقع در بخش مرکزی شهرستان اردبیل به ۸۶ واحد میرسد. بر این اساس، برای اجرای فرآیند نمونهگیری، از رویکرد طبقهای (چندمرحلهای) استفاده به عمل آمد. در این روش، معیار تعداد خانوارها بهعنوان شاخص اصلی برای تعیین حجم نمونه روستاها مدنظر قرار گرفت. با استفاده از فرمول کوکران حجم نمونه خانوارها برابر با 360 خانوار به دست آمد و پرسشنامهها به نسبت تعداد خانوار در بین روستاهای مورد مطالعه پخش شد (درخور ذکر است که با توجه به قانون دستکم 5 پرسشنامه برای هر روستا، تعداد 9 روستا که تعداد پخش پرسشنامه در سطح آنها کمتر از این تعداد به دست آمده بود، به 5 پرسشنامه ارتقا داده شد) (جدول 2).
جدول 2. پراکنش پرسشنامههای خانوار در سطح روستاهای نمونه Table 2. Distribution of household questionnaires at the sample village level
برای گردآوری داده از روش پرسشنامه استفاده شد. پرسشنامه مدنظر از دو قسمت تشکیل شده که بخش اول آن مربوط به عوامل پیشبرنده سرمایه اجتماعی که دارای 45 گویه و بخش دوم پرسشنامه مربوط به عوامل بازدارنده که دارای 36 گویه است. همچنین برای تجزیهوتحلیل اطلاعات از آزمون معادلات ساختاری در نرمافزار لیزرل و روش ISDM در نرمافزار SPSS استفاده شد.
شکل 1. مدل مفهومی پژوهش Figure 1. Conceptual research model
محدوده و قلمروی مورد مطالعه محدوده مورد مطالعه پژوهش شهرستان اردبیل است. شهرستان اردبیل در بازه جغرافیایی ۴۷ درجه و ۳۰ دقیقه تا ۴۸ درجه و ۵۵ دقیقه طول جغرافیایی شرقی و ۳۷ درجه و ۴۵ دقیقه تا ۳۹ درجه و ۴۲ دقیقه عرض جغرافیایی شمالی واقع شده است (شکل 2). این شهرستان از شمال با شهرستانهای نمین و مشگینشهر، از جنوب با شهرستان نیر و از غرب با شهرستان سرعین همجوار است. اردبیل میان رشتهکوههای باغرو (معروف به تالش) و سبلان، واقع و بر پایه آخرین ساختارهای اداری کشور، به سه بخش مرکزی، ثمرین و هیر تقسیمبندی شده است. بخش مرکزی این شهرستان متشکل از پنج دهستان بالغلو، ارشق شرقی، سردابه، شرقی و کلخوران است (مرکز آمار ایران، 1400).
شکل 2. موقعیت جغرافیایی محدوده مورد مطالعه Figure 2. Geographical location of the study area
یافتههای پژوهش در این قسمت به ارائه یافتههای پژوهش، طبق تجزیهوتحلیلهای صورتگرفته پرداخته میشود.
عوامل پیشبرنده مؤثر بر سرمایه اجتماعی برپایه تحلیل محتوای کیفی اطلاعات جمعآوریشده از مرور منابع موجود و اجرای مصاحبههای میدانی، مفاهیم محوری از متن یادداشتها و مصاحبهها، استخراج و طی انجام کدگذاری 45 عامل پیشبرنده مؤثر بر سرمایه اجتماعی شناسایی شد. کدها از طریق سلسلهمراتب مضمون در قالب مضامین، کدگذاری شدند که در دو دسته مضمون اصلی[1] و فرعی[2] قرار گرفتند ( Alzboun, 2019, P.5). در مرحله کدگذاری، مفاهیم با همدیگر مقایسه و با ادغام مفاهیمی که ویژگی یکسانی داشتند، 5 گروه اصلی از عوامل شامل عامل اقتصادی، اجتماعی، فردی (سبک زندگی)، روانشناختی و اداری ـ مدیریتی شناسایی شد. براساس نتایج بهدستآمده از تحلیل محتوای کیفی بررسیها و منابع مختلف، چارچوب عوامل پیشبرنده مؤثر بر سرمایه اجتماعی بهصورت شکل (3) طراحی شد.
شکل 3. عوامل پیشبرنده مؤثر بر سرمایه اجتماعی Figure 3. Driving factors affecting social capital
برای اعتبارسنجی مدل و ارزیابی تناسب الگوی اندازهگیری عوامل محرکه سرمایه اجتماعی، از رویکرد تحلیل عاملی تأییدی پیشرفته (نوع دوم) استفاده به عمل آمد. سنجش مدل از طریق معیارهای برازش مندرج در جدول (۵) صورت پذیرفت. یافتههای حاصل نشان میدهد که مقدار کایاسکوئر ۱۰۵۶.۶۹ با درجات آزادی ۳۵۶.۹۹ است که در سطح معناداری ۱ درصد (p<0/01) از نظر آماری معنادار تلقی میشود؛ با وجود این، نسبت کایاسکوئر به درجات آزادی برابر با ۲.۹۶ است و این امر بر تناسب پذیرفتنی مدل دلالت دارد. تحلیلهای مرتبط با کوواریانس و واریانس (SRBMR=0/02 و RBMR =0/04) حاکی از مدیریت مؤثر خطاهای واریانسی و کوواریانسی است و شاخص GFI، نسبت واریانسها و کوواریانسهای توضیح داده شده توسط مدل را منعکس میکند. مقدار ثبتشده برای این شاخص (GFI=0.95) با نتایج کایاسکوئر همراستا است. ارزیابی شاخصهای الگوهای جایگزین نیز بیانگر مقادیری بیش از ۰.۹ برای نمونه است که سطح مناسبی را نشان میدهد. شاخص RMSEA برای مدلهای با تناسب مطلوب، ۰.۰۸ یا کمتر در نظر گرفته میشود و مقدار محاسبهشده برای الگوی عوامل محرکه سرمایه اجتماعی ۰.۰۸ است که بر تناسب نسبی مناسب تأکید دارد. در کل، مدل از برازش کلی مطلوبی برخوردار است؛ به نحوی که اطلاعات میدانی گردآوریشده، عوامل محرکه سرمایه اجتماعی استخراجشده از مرحله کیفی را پشتیبانی میکنند (جدول 3).
جدول 3. انطباق نمونه محاسبهشده با شاخصهای برازندگی عوامل پیشبرنده سرمایه اجتماعی Table 3. Compliance of the calculated sample with the fitness indices of the driving factors of social capital
بررسی اعتبار نمونه اندازهگیری با کمک بارهای عاملی، آزمون T و میانگین واریانس بهدستآمده (AVE) و اعتماد نمونه اندازهگیری، توسط ضریب اعتماد ترکیبی (CR) است؛ بهصورتی که مقدار بارهای عاملی مساوی یا بیشتر از 4/0، آزمونT بیشتر از 96/1 باشد، AVE بیشتر از 05/0 و اعتماد ترکیبی بیشتر از 7/0 باشد، میزان اعتبار و اعتماد بخش مناسب است. یافتههای حاصل از تحلیلها بر آن دلالت دارد که بارهای فاکتوری نشانگرها در سطح استانداردی قرار گرفته و مقادیر آنها بیش از 4/0 است؛ در حالی که مقادیر آزمون t نیز از آستانه 96/1 فراتر رفتهاند. بر این پایه، رابطه معناداری میان نشانگرها و عوامل پنهان برقرار است و تمامی نشانگرها از روایی بالایی در سنجش سازه مربوطه برخوردارند. شاخص میانگین واریانس بهدست آمده برای هر 5 ابعاد مورد مطالعه (اقتصادی، اجتماعی، فردی، روانشناختی و اداری ـ مدیریتی) بیشتر از 05/0 است؛ از این رو، هر یک از نشانگرها بهطور اختصاصی سازه مرتبط با خویش را ارزیابی کرده و طبقهبندی نشانگرها در ساختار عوامل اصلی به شیوهای دقیق و مناسب انجام پذیرفته است. برای سنجش میزان پایایی مدل اندازهگیری، شاخص پایایی ترکیب استفاده شد. ضریب اعتماد برای هر کدام از سازهها بیشتر از 07/0 به دست آمد که برداشت گوناگونی از نشانگرها در میان پاسخدهندگان در هنگام پاسخدهی به پرسشنامه وجود داشت و در مجموع، نشانگرها بهخوبی توانستهاند متغیرهای پنهان را اندازهگیری کنند. طبق تخمینهای این قسمت بیشترین بار عاملی در میان عوامل اقتصادی به گویه ایجاد فرصتهای شغلی برای روستاییان (بار عاملی 0.85)، در بین عوامل اجتماعی به گویه مشارکت داوطلبانه روستاییان در برنامههای توسعه و تحقق کار تیمی (بار عاملی 0.86)، در بین عوامل فردی به گویه بهبود باور و ارزشهای متعارف روستایی (بار عاملی 0.85)، در بین عوامل روانشناختی به گویه احساس ارزشمندی و تعلق به جامعه (بار عاملی 0.76) و در بین عوامل ادرای ـ مدیریتی به گویه تشکیل سازمانهای غیر دولتی و تقویت نظام پاسخگویی مدیریت روستایی (بار عاملی 0.87) اختصاص یافته است. به بیانی دیگر این نشانگرها بالاترین نقش را در تغییرات متغیرهای پنهان (عوامل پیشبرنده مؤثر بر سرمایه اجتماعی) داشتهاند. شکل (4) مقادیر محاسبهشده قسمت آزمون ساختاری مدل عوامل پیشبرنده مؤثر بر سرمایه اجتماعی را نشان میدهد. براساس مقادیر آماره T رابطه معنیداری بین متغیرهای پنهان درونی و بیرونی نمونه بر قرار است. در این بخش، بر پایه مقادیر ضرایب تأثیرگذاری، امکان اولویتبندی و محاسبه سهم هر عامل در ساختار مدل پژوهشی بهصورت مستقل فراهم میآید. براساس نتایج بهدستآمده، عامل اجتماعی (با ضریب اثر 0.918)، عامل مدیریتی (با ضریب اثر 0.907) عامل اقتصادی (با ضریب اثر 0.869)، عامل فردی (با ضریب اثر 0.785) و عامل روانشناختی (با ضریب اثر 0.753) بهترتیب مهمترین عامل پیشبرنده مؤثر بر سرمایه اجتماعی هستند.
شکل 4. عوامل پیشبرنده مؤثر بر سرمایه اجتماعی براساس ضرایب بار عاملی Figure 4. Driving factors affecting social capital based on factor loading coefficients عوامل بازدارنده مؤثر بر سرمایه اجتماعی بر پایه تحلیل محتوای کیفی اطلاعات جمعآوریشده از مرور منابع موجود و اجرای مصاحبههای میدانی، مفاهیم محوری از متن یادداشتها و مصاحبهها استخراج و طی انجام کدگذاری، 36 عامل بازدارنده مؤثر بر سرمایه اجتماعی شناسایی شد. در مرحله کدگذاری باز، مفاهیم با همدیگر مقایسه و با ادغام مفاهیمی که خصوصیت یکسانی داشتند، 5 گروه اصلی از عوامل شامل عامل اقتصادی، اجتماعی، فردی (سبک زندگی)، روانشناختی و اداری ـ مدیریتی شناسایی شد. براساس نتایج بهدستآمده از تحلیل محتوای کیفی بررسیها و منابع مختلف، چارچوب عوامل بازدارنده مؤثر بر سرمایه اجتماعی بهصورت شکل (5) طراحی شد.
شکل 5. عوامل بازدارنده مؤثر بر سرمایه اجتماعی Figure 5. Inhibitory factors affecting social capital
بهمنظور تأیید مدل و بررسی برازش الگوی اندازهگیری مربوط به عوامل بازدارنده مؤثر بر سرمایه اجتماعی، از آزمون تحلیل عاملی تأییدی نوع دوم بهره گرفته شد. برای ارزیابی مدل تحلیل عاملی، از شاخصهای برازندگی ذکرشده در جدول (4) استفاده شده است. که نتایج نشانداده برازش مناسب است.
جدول 4. انطباق نمونه محاسبهشده با شاخصهای برازندگی عوامل بازدارنده سرمایه اجتماعی Table 4. Compliance of the calculated sample with the fitness indices of the social capital inhibiting factors
طبق تخمینهای این قسمت بیشترین بار عاملی در میان عوامل اقتصادی به گویه فقر در روستا (بار عاملی 0.81)، در بین عوامل اجتماعی به گویه فقدان رهبری کارآمد محلی در روستاها (بار عاملی 0.82)، در بین عوامل فردی به گویه بی تفاوتی نسبت به مسائل جامعه روستایی (بار عاملی 0.81)، در بین عوامل روانشناختی به گویه عدم نوگرایی (بار عاملی 0.72) و در بین عوامل ادرای ـ مدیریتی به گویه مدیریت ناکارآمد در روستا (بار عاملی 0.84) اختصاص یافته است. به بیانی دیگر این نشانگرها بالاترین نقش را در تغییرات متغیرهای پنهان (عوامل بازدارنده مؤثر بر سرمایه اجتماعی) داشتهاند. شکل (6) مقادیر محاسبهشده قسمت آزمون ساختاری مدل عوامل بازدارنده مؤثر بر سرمایه اجتماعی از دیدگاه روستاییان را نشان میدهد. براساس مقادیر آماره T رابطه معنیداری بین متغیرهای پنهان درونی و بیرونی نمونه بر قرار است. در این بخش، بر پایه مقادیر ضرایب تأثیرگذاری، امکان اولویتبندی و محاسبه سهم هر عامل در ساختار مدل پژوهشی بهصورت مستقل فراهم میآید. براساس نتایج بهدستآمده، عامل اقتصادی (با ضریب اثر 0.960)، عامل مدیریتی (با ضریب اثر 0.903) عامل اجتماعی (با ضریب اثر 0.885)، عامل فردی (با ضریب اثر 0.774) و عامل روانشناختی (با ضریب اثر 0.732) بهترتیب مهمترین عامل بازدارنده مؤثر بر سرمایه اجتماعی هستند. شکل 6. عوامل بازدارنده مؤثر بر سرمایه اجتماعی اساس ضرایب بار عاملی Figure 6. Inhibitory factors affecting social capital based on factor loading coefficients
رتبهبندی روستاها از لحاظ عوامل پیشبرنده و بازدارنده مؤثر بر سرمایه اجتماعی برای رتبهبندی روستاها ازلحاظ عوامل پیشبرنده و بازدارنده مؤثر بر سرمایه اجتماعی از آزمون آزمون کروسکال والیس استفاده شد. همچنین برای قطعیت، نتایج حاصلشده با میانگین متغیرها مقایسه شد که در ادامه به تفکیک تشریح میشود (جدول 5).
جدول 5. رتبهبندی روستاها از لحاظ عوامل پیشبرنده و بازدارنده مؤثر بر سرمایه اجتماعی Table 5. Ranking of villages in terms of driving and inhibiting factors affecting social capital
منبع: یافتههای پژوهش، 1404
طبق جمع امتیاز از نظر عوامل بازدارنده سه روستای تازه کند رضاآباد (امتیاز 05/174)، آقچه کندی (امتیاز 14/162) و حسنعلی کندی (امتیاز 25/152) دارای بیشترین و سه روستای گرجان (امتیاز 24/69)، ینگجه (امتیاز 56/75) و آقبلاغ آقاجان خان (امتیاز 18 /76) دارای کمترین عوامل بازدارنده سرمایه اجتماعی هستند. از نظر عوامل پیشبرنده نیز سه روستای انزاب علیا (امتیاز 17/154)، گرجان (امتیاز 36/142) و آقبلاغ آقاجان خان (امتیاز 64/130) دارای دارای بیشترین عوامل پیشبرنده و سه روستای حسنعلی کندی (امتیاز 26/79)، آقچه کندی (امتیاز 87/84) و اروانق (امتیاز 21/86) دارای کمترین عوامل پیشبرنده سرمایه اجتماعی هستند.
بحث و نتیجهگیری در دوران معاصر، بهمنظور دستیابی به سطوح پیشرفتهتری از توسعه در نواحی روستایی، مجموعهای از استراتژیها و ابتکارات متنوع به کار گرفته شده است. این رویکردها بر جنبههایی نظیر ارتقای بهرهوری، پیشرفت دانش و فناوری، بهینهسازی زیرساختهای ارتباطی، تقویت درآمدزایی و ایجاد فرصتهای شغلی، مهار فقر و نابرابریهای اجتماعی و گوناگونیبخشی به ساختارهای اقتصادی روستایی تمرکز دارند. کلیت این اقدامات در راستای تحقق پایداری و پیشرفت جوامع روستایی هدایت میشود. نقش محوری سرمایه اجتماعی در فرآیند توسعه روستایی، بهعنوان موضوعی نوظهور در تحقیقات اخیر، مورد تأکید فزایندهای قرار گرفته است. پیشنیاز اساسی برای تکامل هر جامعهای – بهویژه در بسترهای روستایی – شامل تقویت همبستگی اجتماعی، گسترش سطوح مشارکت مدنی و بهطور خاص، پرورش اعتماد دوجانبه میان شهروندان و نهادهای حکومتی است؛ عناصری که همگی بهعنوان اجزای کلیدی سرمایه اجتماعی شناخته میشوند. در این پژوهش به بررسی عوامل پیشبرنده و بازدارنده مؤثر بر سرمایه اجتماعی(نمونه موردی: روستاهای بخش مرکزی استان اردبیل) پرداخته شد و نتایج نشان داد عامل اجتماعی (با ضریب اثر 0.918)، عامل مدیریتی (با ضریب اثر 0.907) و عامل اقتصادی (با ضریب اثر 0.869) بهترتیب مهمترین عامل پیشبرنده سرمایه اجتماعی هستند؛ بهطوری که شفیعی ثابت و ابراهیمیپور (1401) نیز به این نتیجه رسیدهاند که عوامل نهادی، اجتماعی فردی و اقتصادی با متغیر سرمایه اجتماعی رابطه معناداری دارند. بهگونهای که عوامل نهادی، عوامل اجتماعی و عوامل اقتصادی به ترتیب بیشترین تأثیر را در میان سایر عوامل مؤثر بر سرمایه اجتماعی داشته است. بنابر پژوهش کاسالی و همکاران نیز عامل اجتماعی نهتنها بهعنوان یک مؤلفه برجسته در ساختار سرمایه اجتماعی تلقی میشود، بهمثابه هسته مرکزی و معیار کلیدی در مباحث نظری و کاربردی مرتبط با سرمایه اجتماعی عمل میکند (Kasalie et al., 2021). همچنین عامل اقتصادی (با ضریب اثر 0.960)، عامل مدیریتی (با ضریب اثر 0.903) و عامل اجتماعی (با ضریب اثر 0.885) بهترتیب مهمترین عامل بازدارنده مؤثر بر سرمایه اجتماعی هستند. این نتایج نشاندهنده اهمیت هر سه عامل اقتصادی، اجتماعی و مدیریتی در بحث موانع و عوامل پیشران سرمایه اجتماعی در بین روستاییان است. در این راستا پژوهش کارهینا و همکاران نشان داده است یک معضل که مانع رسیدن به توسعه روستایی و ایجاد پیامدهای نامطلوب در روستا شده است؛ فقر یا همان بحث اقتصادی است (Karhina et al., 2019). طبق یافتههای لیانگ و همکاران نابرابری درآمدی در روستاها بهعنوان یکی از اصلیترین عوامل بازدارنده اقتصادی و سرمایه اجتماعی در این مناطق شناخته میشود (Ling et al., 2015). این نابرابری اغلب به دلیل عدم توزیع منصفانه منابع و فرصتهای اقتصادی، افزایش مهاجرت افراد جوان به شهرها به دلیل فرصتهای بهتر شغلی در آنجا و کاستی در تأمین خدمات اساسی مانند بهداشت، آب شرب و زیرساختهای اجتماعی ایجاد میشود. به گمان صلاحی اصفهانی (1398) نیز عدم مدیریت کارآمد باعث میشود که مشکلات و چالشهای موجود در روستاها بهدرستی شناسایی و حل نشوند. این امر منجر به افزایش مشکلاتی نظیر بیکاری، فقر و مهاجرت میشود که تأثیرات منفی گستردهای بر سرمایه اجتماعی دارند. عدم توانایی مدیران در ایجاد برنامههای مؤثر برای بهبود زیرساختها و رفاه اجتماعی موجب میشود که روابط اجتماعی و همکاریهای میان افراد روستا تضعیف شود و افراد بیشتر به دنبال منافع شخصی خود بروند تا اینکه بهصورت جمعی عمل کنند. درنهایت نتایج آزمون کروسکال والیس نشان داد سه روستای تازه کند رضاآباد (امتیاز 05/174)، آقچه کندی (امتیاز 14/162) و حسنعلی کندی (امتیاز 25/152) دارای بیشترین عوامل بازدارنده و روستاهای انزاب علیا (امتیاز 17/154)، گرجان (امتیاز 36/142) و آقبلاغ آقاجان خان (امتیاز 64/130) دارای بیشترین عوامل پیشبرنده سرمایه اجتماعی هستند. متناسب با یافتهها پیشنهاداتی بدین شرح برای رفع موانع سرمایه اجتماعی و بهبود آن ارائه میشود:
[1]. Main [2]. Sub | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| مراجع | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
منابع
ایمانی، بهرام، طورنی، علی، و خسروی مهر، حمیده (1399). سطحبندی مراکز روستایی بر اساس مفهوم سرمایه اجتماعی (مطالعه موردی: روستاهای شهرستان مینودشت). برنامه ریزی و توسعه کالبدی، 7(1)، 61-77.
پاک سرشت، سلیمان (1394). سرمایه اجتماعی در ایران (وضعیت، چالشها و راهبردها). نشر نور علم.
پیراهری، نیر (1388). سرمایه اجتماعی در نظریات جدید. پژوهشنامه علوم اجتماعی، 3(3)، 217-229.
حیدری ساربان، وکیل (1398الف). تحلیل عوامل بهبود وفاق اجتماعی روستایی. فصلنامه علمی مطالعات برنامهریزی سکونتگاههای انسانی، 1(3)، 677-692. https://www.magiran.com/paper/2213026
حیدری ساربان، وکیل (1398ب). سرمایه اجتماعی بهمثابه توسعه روستایی. دانشگاه محقق اردبیلی.
شانازی، کاروان، سعدی، حشمتاله، و موحدی، رضا (1399). جایگاه تعاونیهای تولید روستایی در ظرفیتسازی سرمایه اجتماعی جوامع محلی شهرستان همدان. پژوهشهای روستایی، 11(1)، 140-157.
شفیعی ثابت، ناصر، و ابراهیمی پور، فائزه (1401). واکاوی عوامل مؤثر بر بهبود سرمایه اجتماعی در سکونتگاههای روستایی (مطالعه موردی: بخش اسفندقه، شهرستان جیرفت). پژوهشهای دانش زمین، 13(3)، 122-138.
صلاحی اصفهانی، گیتی (1398). نقش سرمایه اجتماعی در توسعه روستایی (منطقه مورد مطالعه: روستای عشایری قره بلاغ). فصلنامه پژوهشهای بومشناسی شهری، 2(3)، 52-68.
طیبنیا، علی، سوری، علی، و میرزابابایی، مبین (1398). تأثیر آموزش بر سرمایه اجتماعی. پژوهشها و سیاستهای اقتصادی، 27(91)، 261-288. https://www.magiran.com/paper/2071993
کاراوند، امید، چناری، وحید، و امیرنژاد، قنبر (1401). طراحی الگوی عوامل سازنده سرمایه اجتماعی با تأکید بر سرمایه اخلاقی. اخلاق در علوم و فناوری، 17(4)، 140-148.
کرگانی، امیرحسین، امیری، سجاد، و قربانی، معصومه (1402). نقش سرمایه اجتماعی در توسعه روستایی مبتنی بر توانافزایی جوامع محلی؛ مطالعه موردی: روستای اشتیوان، شهرستان باخرز، استان خراسان رضوی. مسکن و محیط روستا، 42(181)، 31-44. https://jhre.ir/article-1-2324-fa.html
کورکینژاد، ژاله (1401). نقش سرمایه اجتماعی بر توسعه پایدار اقتصادی در نواحی روستایی شهرستان سیرجان. اقتصاد فضا و توسعه روستایی، ۱۱(2)، ۲۰۷-۲۳۲. https://www.ensani.ir/fa/article/509088
محمودی، سمیرا، رکنالدین افتخاری، عبدالرضا، و غفاری، غلامرضا (1395). بومیسازی شاخصهای سرمایه اجتماعی در مناطق روستایی ایران. پژوهشهای روستایی، 7(4)، 618-642.
مرکز آمار ایران (1400). سرشماری نفوس و مسکن اردبیل.
موسیخانی، مرتضی، الوانی، مهدی، محمودزاده، ابراهیم، و علیدادی تلخستانی، یاسر (1398). عوامل مؤثر بر ایجاد سرمایه اجتماعی دوسوتوان. مطالعات مدیریت بهبود و تحول، 28(92)، 35-64.
یوسفی، نازیلا، اسماعیلی، سجاد، تبریزچی، نرگس، و بابایی، فاطمه (1399). عوامل مؤثر بر سرمایه اجتماعی جوانان در ایران: مرور دامنه و مرور ساختارمند. نشریه فرهنگ و ارتقای سلامت، ۴(۳)، ۲۸۹-۲۹۹.
References Alpino, M., & Mehlum, H. (2023). Two notions of social capital. The Journal of Mathematical Sociology, 47(4), 255-282. https://doi.org/10.1080/0022250X.2021.2004597 Alzboun, N. M.. (2019). Domestic tourism in Jordan: Patterns challenges and opportunities. Journal Of Environmental Management and Tourism, 2(34), 281-291. https://doi.org/10.14505//jemt.v10.2(34).01 Anakpo, G., Mishi, S., Tshabalala, N., & Mushonga, F. B. (2024). Sustainability of Credit Union: A Systematic Review of Measurement and Determinants. Journal of African Business, 25(3), 509-530. https://doi.org/10.1080/15228916.2023.2185423 Cappiello, G., Giordani, F,. & Visentin, M. (2020). Social Capital and its Effect on Networked Firm Innovation and Competitiveness .Industrial Marketing Managemen. 89, 422-430. https://doi.org/10.1016/j.indmarman.2020.03.007 Heydari Sarban, V. (2019). Analysis of Factors for Improving Rural Social Harmony. Quarterly Journal of Human Settlement Planning Studies, 1(3), 677-692. https://journals.iau.ir/article_673167.html [In Persian] Heydari Sarban, V. (2019). Social capital as rural development. Mohaghegh Ardabili University. [In Persian] Imani, B., Tourni, A., & Khosravi Mehr, H. (2019). Leveling rural centers based on the concept of social capital (case study: villages in Minoodasht County). Physical Planning and Development, 5(1), 61-77. https://doi.org/10.30473/psp.2020.6799 [In Persian] Kasalie, J., Alpaslan, B., & Eker, E. E. (2021). The role of social capital in environmental protection efforts: evidence from Turkey. Journal of Applied Statistics, 48(13-15), 2626-2642. https://doi.org/10.1080/02664763.2020.1843609 Karavand, O., Chenari, V., & Amirnezhad, Q. (2018). Designing a model of factors that create social capital with an emphasis on moral capital. Ethics in Science and Technology, 17(4), 140-148. http://ethicsjournal.ir/article-1-2852-fa.html [In Persian] Kargani, A. H., Amiri, S., & Ghorbani, M. (2013). The role of social capital in rural development based on empowering local communities; Case study: Shtivan village, Bakherz county, Khorasan Razavi province. Housing and Rural Environment, 42(181), 31-44. https://jhre.ir/article-1-2324-fa.html [In Persian] Karhina, B., Erikssonc, M., Ghazinourd, M., & Ng, N. (2019). What determines gender inequalities in social capital in Ukraine?. SSM-population health, 8, 100383. https://doi.org/10.1016/j.ssmph.2019.100383 Korkinejad, Zh. (2013). The role of social capital on sustainable economic development in rural areas of Sirjan county. Spatial Economics and Rural Development, 11(40), 207-232. https://www.doi.org/10.22034/ajcoop.2022.297403.1710 [In Persian] Lefebvre, V.M., Sorenson, D. Henchion., M., & Gellynck, X. (2016). Social Capital and Knowledge Sharing Performance of Learning Networks. International Journal of Information Management, 36(4): 570-579. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2015.11.008 Ling, Q., Huang LU, H., & Wang, X. (2015). Social capital, member Participation, and Cooperative Performance: Evidence from China’s Zhejiang. International Food and Agribusiness Management Review, 18(1), 49- 78. Mahmoudi, S., Rokn-eddin Eftekhari, A., & Ghaffari, G. (2016). Localization of social capital indicators in rural areas of Iran. Rural Research, 7(4), 618-642. https://sid.ir/paper/180831/fa [In Persian] Mousakhani, M., Alvani, M., Mahmoudzadeh, E., & Alidadi Talkhestani, Y. (2019). Factors affecting the creation of ambivalent social capital. Improvement and Development Management Studies, 28(92), 35-64. https://doi.org/10.22054/jmsd.2019.10104 [In Persian] Pirahari, N. (2009). Social Capital in New Theories. Social Sciences Research Journal, 3(3), 217-229. http://noo.rs/G975o [In Persian] Richmond, L., & Casali, L. (2022). The role of social capital in fishing community sustainability: Spiraling down and up in a rural California port. Marine Policy, 137, 104934. https://doi.org/10.1016/j.marpol.2021.104934 Salahi Esfahani, G. (2019). The Role of Social Capital in Rural Development (Study Area: Qara-Bolagh Nomadic Village). Quarterly Journal of Urban Ecology Research, 2(3), 52-68. https://grup.journals.pnu.ac.ir/article_52.html [In Persian] Shafii Sabet, N., & Ebrahimipour, F. (2013). Analysis of factors affecting the improvement of social capital in rural settlements (case study: Esfandigheh district, Jiroft county). Earth Science Research, 13(3), 122-138. https://doi.org/10.48308/esrj.2022.102260 [In Persian] Shanazi, K., Saadi, H., & Movahedi, R. (2019). The role of rural production cooperatives in building the social capital capacity of local communities in Hamadan County. Rural Studies, 11(1), 140-157. https://www.doi.org/10.22059/jrur.2020.293247.1425 [In Persian] Tayebnia, A., Souri, A., & Mirzababaei, M. (2019). The Effect of Education on Social Capital. Economic Research and Policies, 27(91), 261-288. http://qjerp.ir/article-1-2449-fa.html [In Persian] Villalonga-Olives, E., & Kawachi, I. (2015). The measurement of bridging social capital in population health research. Health & Place, 36, 47-56. https://doi.org/10.1016/j.healthplace.2015.09.002 Yin, J., Bi, S., Dong, S., Hao, J., Zhang, S., & Li, J. (2025). Impact of health shocks on social capital: How long will it persist?. SSM-population health, 30, 101800. https://doi.org/10.1016/j.ssmph.2025.101800 Yousefi, N., Esmaili, S., Tabrizchi, N., & Babaei, F. (2019). Factors affecting the social capital of youth in Iran: A scoping and structured review. Journal of Culture and Health Promotion, 4(3), 289-299. http://ijhp.ir/article-1-319-fa.html [In Persian] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 203 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 64 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||