پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شمارهها | 1,877 |
| تعداد مقالات | 15,278 |
| تعداد مشاهده مقاله | 43,730,695 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 17,562,979 |
تفاوتهای بنیادین ریاضیات و فلسفه از منظر کانت | ||
| متافیزیک | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 02 آذر 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22108/mph.2025.145827.1654 | ||
| نویسنده | ||
| اصغر واعظی* | ||
| عضو هیأت علمی گروه فلسفه دانشگاه شهید بهشتی | ||
| چکیده | ||
| تفاوتهای بنیادین ریاضیات و فلسفه از منظر کانت چکیده این مقاله به بررسی دیدگاه کانت دربارة تفاوتهای بنیادین ریاضیات و فلسفه، بهویژه ناکارآمدی روش ریاضی در پژوهشهای فلسفی، میپردازد. کانت دیدگاه خود را در برابر نظر مندلسون که در چارچوب سنت ولفی-لایبنیتسی میاندیشد طرح میکند. مندلسون معتقد بود که در متافیزیک نیز همانند ریاضیات میتوان از طریق عقل و استدلال منطقی به یقین دست یافت. کانت استدلال میکند که ریاضیات از روش ترکیبی بهره میبرد و مفاهیم را از طریق شهود محض میسازد، در حالی که فلسفه با روش تحلیلی به بررسی مفاهیمِ از پیش داده شده میپردازد. ریاضیات از طریق ساخت مفاهیم در شهود به یقین دست مییابد، اما فلسفه نمیتواند از این روش بهره ببرد، زیرا مفاهیمش بهصورت تحلیلی و از دادههای موجود استخراج میشوند. این تفاوت روششناختی نشان میدهد که یقین ریاضی نمیتواند به فلسفه منتقل شود. بنابراین، از نظر کانت، اگرچه ریاضیات الگویی برای یقین در معرفت ارائه میدهد، روشهای آن برای فلسفه کارآمد نیست. فلسفه باید از طریق تأمل انتقادی بر شرایط امکان تجربه، که در فلسفه استعلائی طرح شده است، راه خود را به سوی یقین بیابد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| واژگان کلیدی: کانت؛ ریاضیات؛ فلسفه؛ شهود؛ ساخت مفاهیم؛ روش ریاضی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 212 |
||