| تعداد نشریات | 44 |
| تعداد شمارهها | 1,877 |
| تعداد مقالات | 15,278 |
| تعداد مشاهده مقاله | 43,731,371 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 17,563,518 |
بررسی و مقایسه فرسایش و تولید رسوب در زیر حوضههای حوضه آبریز ویلادره (استان اردبیل) | ||
| جغرافیا و برنامه ریزی محیطی | ||
| مقاله 4، دوره 23، شماره 3، آذر 1391، صفحه 61-74 اصل مقاله (1.77 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسنده | ||
| عقیل مددی* | ||
| استادیار ژئومورفولوژی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران | ||
| چکیده | ||
| حوضه آبریز ویلادره در استان اردبیل و شرق توده آتشفشانی سبلان و در شمال شهر توریستی سرعین واقع شده است. طول رودخانه ویلادره 75/35 کیلومتر است که حوضهای را به مساحت 3/37 کیلومتر مربع زهکشی مینماید. در سالهای اخیر به دلایل متعدد میزان فرسایش در حوضه آبریز ویلادره چای افزایش یافته است. برای آگاهی از میزان فرسایش و نیز جلوگیری از فرسایش خاک و کاهش رسوبزایی این مطالعه انجام شده است. هدف کلی تحقیق، بررسی میزان فرسایش و تولید رسوب در حوضه و پی بردن به مناطق حساس از نظر فرسایش است. برای رسیدن به هدف فوق از روش پتانسیل فرسایش(ای پی ام) استفاده شده است. ابزارهای گردآوری اطلاعات، انواع نقشهها، روش مشاهده و منابع کتابخانهای هستند. در این مطالعه با استفاده از روش ای پی ام ( Erosion Potential Method ) میزان فرسایش در هر یک از زیر حوضهها (4 زیر حوضه) بررسی شده است . نتایج مطالعه نشان میدهد به دلیل شیب زیاد در قسمتهای بالا دست حوضه، (حوضه آیراندره)، در این قسمت شدت فرسایش زیاد است (شدید)؛ اما در قسمت پایین دست حوضه (حوضههای ویلادره، اردی موسی و شمال اردی موسی) به علت شیب کم که باعث کاهش سرعت جریان آب میشود، شدت فرسایش زیاد نیست (متوسط). میزان فرسایش ویژه در کل حوضه 3/10 تن در هکتار در سال و در زیر حوضههای آیران دره، ویلادره، اردی موسی و شمال اردی موسی به ترتیب 3/14، 7/8، 6/8 و6/8 تن در هکتار در سال محاسبه شده است. توان رسوب دهی سالانه در کل حوضه مورد مطالعه 29008 متر مکعب در سال، و برای هریک از زیر حوضههای فوقالذکر به ترتیب 10331، 7912، 5676 و 5179 متر مکعب در سال به دست آمده است. علت زیاد بودن فرسایش ویژه و توان رسوب دهی در زیر حوضه آیراندره نسبت به حوضههای دیگر شیب زیاد و حساسیت سنگها نسبت به فرسایش است. در حالی که در دیگر حوضهها عامل شیب اثر عوامل موثر دیگر را در تولید رسوب کاهش داده و باعث پایین آمدن توان رسوب دهی آنها شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حوضه ویلادره؛ فرسایش؛ تولید رسوب؛ روش ای پی ام | ||
| مراجع | ||
|
احمدی، حسن (1374)، ژئومورفولوژی کاربردی جلد1 (فرسایش آبی)، چاپ دوم، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، 614 صفحه. باقرزاده کریمی، مسعود (1372)، بررسی کارایی مدلهای برآورد فرسایش و رسوب و تکنیکهای سنجش از دور و GIS در مطالعات فرسایش خاک، پایان نامه کارشناسی ارشد، قدوسی، جمال دانشگاه تربیت مدرس،دانشکده منابع طبیعی، 185 صفحه. بیات، رضا، سرمدیان، فریدون، درویش صفت، علی اصغر، رفاهی، حسینقلی (1380)، بررسی کارایی مدل EPM و MPSIAC در برآورد رسوب حوزه آبخیز طالقان به کمک GIS، مجله علوم کشاورزی ایران، دوره 32، شماره 1، ص 203-217. خدابخش، سعید، محمدی، اکبر، رفیعی، بهروز، بزرگزاده، عیسی (1388)، مقایسه برآورد میزان فرسایش و رسوبزایی در زیر حوضه سزار (حوضه آبریز سد دز) با استفاده از مدلهای تجربی EPM و MPSIAC با کمک دانش فازی، فصلنامه زمین شناسی ایران، سال سوم، شماره دوازدهم، ص 51-61. خدابخشی، زینب، ارزانی، ناصر، عبداللهی، خدایار، داودیان، علیرضا (1389)، مطالعه فرسایش پذیری واحدهای سنگی و تولید رسوب با استفاده از مدل EPM به کمک GIS در بخشی از حوضه آبریز زاینده رود – حوضه حیدری در شمال شهرکرد، پژوهشهای چینه نگاری و رسوب شناسی، سال بیست و ششم، شماره پیاپی 39، شماره دوم، ص33-48. راستگو، سعید، قهرمان، بیژن، داوری، کامران (1383)، مقایسه موردی چهار روش MPSIAC، EPM، FAO و BLM در برآورد فرسایش و رسوب حوضه آبخیز تنگ کنشت، مجموعه مقالات دومین کنفرانس ملی دانشجویی منابع آب و خاک، شیراز: دانشگاه شیراز، ص 10-20. راستگو، سعید، قهرمان، بیژن، ثنایی نژاد، حسین، داوری، کامران، خداشناس، سعید رضا (1385)، برآورد فرسایش و رسوب حوضه آبخیز تنگ کنشت با مدلهای تجربی MPSIAC و EPM به کمک GIS، نشریه کشاورزی و منابع طبیعی، سال دهم، شماره ۱، صفحه ۹۱ -۱۰5. رفاهی، حسینقلی (1375)، فرسایش آبی و کنترل آن، چاپ اول، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، 551 صفحه. رفاهی، حسینقلی (1382)، فرسایش آبی و کنترل آن، چاپ چهارم، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، 671 صفحه. رفاهی، حسینقلی، نعمتی، محمدرضا (1372)، بکارگیری روش EPM در مطالعه فرسایش پذیری و تولید رسوب حوضه آبخیز طالقان الموت رود، مجله علوم کشاورزی ایران، شماره 26، ص32-45. رنگ زن، کاظم، زراسوندی، علیرضا، حیدری، ارسلان ( 1387)، مقایسه دو مدل EPM و MPSIAC در برآورد فرسایش و رسوب حوضه پگاه سرخ گتوند خوزستان با استفاده ازتکنیکهای RS و GIS، فصلنامه پژوهشهای جغرافیایی، سال چهلم، شماره 64، ص 123-136. سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح (1335)، عکسهای هوایی 1:55000 منطقه. سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح (1354)، نقشههای توپوگرافی 1:50000 نیر و سرعین. سازمان جهاد کشاورزی استان اردبیل (1383)، گزارش مطالعات تلفیق و طراحی حوضه آبخیز سبلان، 340 صفحه. سازمان زمین شناسی کشور (1997)، نقشههای زمین شناسی 1:100000 اردبیل و مشگین شهر. سازمان هواشناسی کشور، آمار و دادههای هواشناسی ایستگاههای اردبیل، سرعین، نیر. سبحانی، بهروز (1376)، تجزیه و تحلیل قابلیت رسوب دهی حوضه آبخیز آق لاقان چای با استفاده از سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، پایان نامه کارشناسی ارشد، قدوسی، جمال، دانشگاه تربیت مدرس گروه جغرافیا، 210 صفحه. صادقی، حمید رضا ( 1372)، مقایسه چند روش برآورد فرسایش و رسوب در حوضه اوزون دره، مجموعه مقالات سمینار ملی بررسی سیاستها و روشهای بهره برداری بهینه از اراضی، تهران: وزارت جهاد سازندگی - معاونت آبخیزداری، ص40 -75. علیزاده، امین (1374)، اصول هیدرولوژی کاربردی، چاپ پنجم، مشهد: انتشارات آستان قدس رضوی، 634 صفحه. محمدیان شوئیلی، محمد حسن، سرور، جلیل الدین (1386)، روشهای برآورد فرسایش و رسوب براساس مدلهای رایج تجربی ( PSIAC, MPSIAC ,EPM ) در حوضه آبخیز گوهر رود، مجموعه مقالات چهارمین همایش ملی علوم و مهندسی آبخیزداری ایران مدیریت حوزههای آبخیز، تهران: دانشگاه تهران، ص 157-176. محمودی، فرج الله، (1383)، ژئومورفولوژی دینامیک، چاپ ششم، تهران: انتشارات دانشگاه پیام نور، 326 صفحه. Tangestani, Majid H (2006), comparison of EPM and PSIAC models in GIS for erosion and sediment yield assessment in a semi-arid environment: Afzar catchments, Fars Province, Iran, Journal of Asian earth sciences, vol. 27, issue 5, P.585- 597.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,222 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,737 |
||