Flora, life form and chorology of plants of the Helali protected area in Khorasan-e Razavi province

Sokhanvar, Fatemeh; Ejtehadi, Hamid; Vaezi, Jamil; Memariani, Farshid; Joharchi, Mohammad Reza; Ranjbar, Zahra

تعداد نشریات	44
تعداد شماره‌ها	1,877
تعداد مقالات	15,278
تعداد مشاهده مقاله	43,732,047
تعداد دریافت فایل اصل مقاله	17,564,471

Flora, life form and chorology of plants of the Helali protected area in Khorasan-e Razavi province

Taxonomy and Biosystematics

مقاله 9، دوره 5، شماره 16، بهمن 2013، صفحه 85-100 اصل مقاله (691.99 K)

نوع مقاله: Original Article

نویسندگان

Fatemeh Sokhanvar¹؛ Hamid Ejtehadi¹؛ Jamil Vaezi^* ²؛ Farshid Memariani³؛ Mohammad Reza Joharchi³؛ Zahra Ranjbar¹

¹Department of Biology, Faculty of Sciences, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran

²Department of Biology, Faculty of Sciences, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran

³Research Center for Plant Sciences, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran

چکیده

“Helali protected area” has been officially announced as a no-hunting zone since 1997 and then, became a protected area in 2006. This area with ca. 63495 hectares, is located in the west of Gonabad and southeast of Bajestan, Khorasan-e Razavi province. The area includes mountains, plains and foothills and has a dry and desert climate with warm summers and cold winters based on De Martonne’s aridity index. In investigation of the flora, 318 vascular plant species belonging to 205 genera and 53 families were identified. The most dominant families were Asteraceae, Poaceae, and Brassicaceae with 53, 30, and 26 plant species, respectively. Chorological classification of the flora showed that the majority of the species (56.3%) belonged to the Irano-Turanian region. Pluri-regional, cosmopolitan and sub-cosmopolitan elements made up 14.1% of the flora which reflected a disturbance history in the area. Therophytes (47.5%) and hemicryptophytes (26.1%) were the most important life forms according to Raunkiaer classification.

کلیدواژه‌ها

Life Form؛ Flora؛ Chorology؛ Helali protected area؛ Khorasan-e Razavi

اصل مقاله

مقدمه

در هر زیستگاهی، خاکی یا آبی، پوشش گیاهی را گونه‌های گیاهی روینده در آنجا تشکیل می‌دهند. برای شناخت صحیح هر واحد گیاهی، فهرستی از گونه‌های موجود در یک جامعه در دوره‌های مختلف رشد بسیار ضروری است (Misra, 1974). عناصر گیاهی همیشه در چرخه‌ زندگی موجودات دیگر نقشی اصلی داشته، همواره مورد بهره‌گیری سایر موجودات زتده بوده‌اند (Ghahreman and Attar, 1999). در علوم مختلف نظیر: زیست‌شناسی، کشاورزی، منابع طبیعی و غیره که به نحوی با گیاهان یک سرزمین ارتباط پیدا می‌نمایند، شناسایی علمی گیاهان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است (Assareh, 2006).

فلور خراسان تنوع در خور توجهی دارد. Kazemian و همکاران (2004) فلور گیاهان بند گلستان در استان خراسان رضوی را با معرفی 266 گونه متعلق به 45 تیره و 266 جنس بررسی نمودند. Gholami و همکاران (2006) با مطالعه‌ فلور و بررسی تنوع زیستی گیاهی اطراف دریاچه بزنگان در استان خراسان رضوی، 112 گونه متعلق به 35 تیره و 96 جنس را معرفی نمودند. Ghollassi Mood و همکاران (2006) فلور منطقه‌ غرب بیرجند واقع در استان خراسان جنوبی را بررسی نموده، مشخص کردند در این منطقه 160 گونه‌ گیاهی وجود دارد که این گونه‌ها به 37 خانواده و 128 جنس متعلق هستند. Vaseghi و همکاران (2008) ضمن بررسی فلور، شکل زیستی و پراکنش جغرافیایی عناصر گیاهی در ارتفاعات کلات-زیرجان گناباد، تعداد 190 گونه‌ گیاهی از 107 جنس و 39 تیره را معرفی نمودند. آنها نشان دادند که تروفیت‌ها و همی‌کریپتوفیت‌ها از مهم‌ترین گروه‌های ساختاری طیف زیستی منطقه هستند. بررسی پراکنش جغرافیایی نیز چیرگی عناصر ایرانی-تورانی را نشان داد. Bakhshi Khaniki (2008) در بررسی فلور شهرستان فردوس، 164 گونه‌ گیاهی متعلق به 31 تیره و 114 جنس را معرفی نمود. Memariani و همکاران (2009) در مطالعه‌ای بر روی فلور و پوشش گیاهی منطقه فریزی در دامنه‌های شمالی کوه‌های بینالود 484 گونه متعلق به 59 تیره و 229 جنس را معرفی نمودند که یکی از مناطق با تنوع گیاهی منحصر به فرد در خراسان رضوی محسوب می‌شود.

«منطقه حفاظت شده هلالی» که برای انجام پژوهش حاضر انتخاب شده است از سال 1376 توسط سازمان حفاظت محیط زیست، شکار ممنوع اعلام شده، در سال 1385 به منطقه حفاظت شده تبدیل شده است. از آنجا که تاکنون هیچ مطالعه‌ای بر روی تنوع زیستی گیاهی این منطقه صورت نگرفته است، هدف از انجام این پژوهش بررسی فلور منطقه است تا به ایجاد پایگاهی از داده‌ها برای سایر مطالعات پوشش گیاهی منجر ‌شود و بتواند راهکارهای مناسبی جهت حفاظت هر چه بهتر منطقه ارایه دهد.

مواد و روش‌ها

معرفی منطقه: منطقه‌ حفاظت شده‌ هلالی در غرب شهر گناباد و شرق شهر بجستان و در حد فاصل این دو شهر در استان خراسان رضوی قرار دارد. وسعت منطقه 63495 هکتار و به صورت دشتی، تپه ماهوری و کوهستانی است. این منطقه در طول شرقی 58 درجه و 10 دقیقه تا 58 درجه و 38 دقیقه و عرض شمالی 34 درجه و 13 دقیقه تا 34 درجه و 36 دقیقه واقع شده است (شکل 1). مرتفع‌ترین نقطه، کوه کمرزرد ارتفاع 2578 متر و پست‌ترین نقطه 1100 متر ارتفاع دارد.

از نظر سازندهای زمین‌شناسی رخساره‌های شمشک همراه درون لایه‌هایی از گدازه‌های آندزیتی و سنگ‌های آتشفشانی متنوع ائوسن بیشترین گسترش را در منطقه دارند. ارتفاعات منطقه به علت گسترش محدود سازندهای پالئوزوئیک و نفوذ توده‌های آتشفشانی و آندزیتی، از نظر ذخیره و تغذیه منابع آب چندان در خور توجه نیستند (Aghamiri و همکاران، 2003). بارندگی کم و عدم گسترش تشکیلات با نفوذپذیری زیاد، عامل اصلی نبودن رودخانه‌های دائمی و حتی فصلی در منطقه است. تمام مسیرها و انهاری که از ارتفاعات جنوبی و جنوب‌غربی منطقه سرازیر می‌شوند فاقد آب دایمی بوده، فقط در مواقع بارندگی و جریان سیل آبدار هستند (Pourebrahim, 1992).

شکل 1- نقشه توپوگرافی منطقه حفاظت شده هلالی و موقعیت آن در ایران

با توجه به منحنی باران- دما به دست آمده از اطلاعات دوره‌ 20 ساله (1987-2006) ایستگاه سینوپتیک گناباد، متوسط بارندگی سالانه 6/143 میلی‌متر و بیشترین مقدار آن مربوط به فصل زمستان است. در این منطقه، 8 ماه خشک وجود دارد که از اوایل فروردین شروع شده وتا اواخر آبان ادامه می‌یابد (Iran Meteorological Organization, 2007). اقلیم منطقه بر اساس روش دومارتن، خشک و بر اساس روش آمبرژه، خشک و سرد است (شکل 2).

شکل 2- منحنی باران - دما ایستگاه سینوپتیک گناباد (1987-2006)

روش کار: برای تعیین فلور منطقه در فصول رویشی سال 1390 و 1391، بازدیدهای دوره‌ای از منطقه به عمل آمد. در هر بازدید، گیاهان به صورت کامل جمع‌آوری و به وسیله روزنامه و تخته پرس، خشک شده، برای شناسایی به هرباریوم دانشکده‌ علوم دانشگاه فردوسی مشهد منتقل و نگهداری شدند. شناسایی گیاهان در هرباریوم دانشکده‌ علوم و پژوهشکده‌ علوم گیاهی دانشگاه فردوسی با کمک منابع موجود شامل: فلورا ایرانیکا (Rechinger, 1967-1998)، فلور عراق (Townsend and Guest, 1966-1985)، فلور فلسطین (Zohary, 1966-1972)، فلور ترکیه (Davis, 1965-1988)، فلور شرق (Boissier, 1867-1888)، فلور شوروی سابق (Komarov, 1934-1954)، فلور ایران (Assadi et al., 1988-2011)، فلور رنگی ایران (Ghahreman, 1979-1992)، گون‌های ایران (Maassoumi, 1986-2000)، کروموفیت‌های ایران (Ghahreman, 1994)، رُستنی‌های ایران (Mobayen, 1975-1996)، رده‌بندی گیاهی (Mozaffarian, 2005) و فرهنگ نام‌های گیاهان ایران (Mozaffarian, 2003) انجام شد. اختصار اسامی مؤلفان گونه‌ها با نمایه بین‌المللی نام‌های گیاهی (IPNI, 2012) یکسان‌سازی شد. طبقه‌بندی شکل‌های زیستی گیاهان بر اساس سیستم Raunkiaer (1934) انجام شد. در این سیستم، گیاهان بر اساس موقعیت جوانه‌های تجدید کننده حیات به پنج دسته فانروفیت‌ها، کامفیت‌ها، همی‌کریپتوفیت‌ها، ژئوفیت‌ها و تروفیت‌ها تقسیم می‌شوند. با استفاده از منابع یاد شده، شکل زیستی گیاهان منطقه نیز مشخص شد. همچنین، بر اساس تقسیم‌بندی نواحی رویشی (Léonard, 1988)، پراکنش جغرافیایی (کورولوژی) گونه‌ها تعیین شد.

نتایج

در بررسی‌های به عمل آمده در منطقه، تعداد 318 گونه گیاه آوندی شناسایی شد و مشخص گردید این گونه‌ها به 205 سرده و 53 تیره تعلق دارند که از این بین 1 گونه به 1 تیره از سرخسی‌ها، 2 گونه به 1 تیره از بازدانگان، 51 گونه به 6 تیره از تک لپه‌‌ای‌ها و 264 گونه به 45 تیره از دولپه‌ای‌ها متعلق هستند (پیوست 1). تیره‌های Asteraceae با 53 گونه، Poaceae با 30 گونه و Brassicaceae با 26 گونه، دارای بیشترین تعداد گونه‌ها هستند. بزرگترین سرده‌های منطقه از لحاظ تعداد گونه عبارتند از: Astragalus با 12 گونه، Gagea با 6 گونه و Cousinia، Lappula، Alyssum، Euphorbia، Polygonum و Valerianella هر کدام با 5 گونه.

در بررسی شکل‌های زیستی به روش Raunkiaer مشخص گردید بیشترین تعداد گونه‌های منطقه (151 گونه) دارای شکل زیستی تروفیت (5/47 درصد) هستند. نسبت سایر شکل‌های زیستی به ترتیب عبارتنداز: همی‌کریپتوفیت 2/25 درصد (80 گونه)، ژئوفیت 3/11 درصد (36 گونه)، کامفیت 4/10 درصد (33 گونه) و فانروفیت 6/5 درصد (18 گونه) (شکل 3). نتایج حاصل از تعیین کوروتیپ گیاهان منطقه نشان داد که گیاهان با پراکنش جغرافیایی ایرانی-تورانی با 3/56 درصد مهم‌ترین گروه منطقه است. سایر نتایج مربوط به پراکنش جغرافیایی گیاهان در شکل 4 نشان داده شده است.

شکل 3- درصد فراوانی شکل‌های زیستی گیاهان منطقه‌ بررسی شده (Ch: کامفیت‌ها، Ge: ژئوفیت‌ها (کریپتوفیت‌ها)، He: همی‌کریپتوفیت‌ها، Ph: فانروفیت‌ها و ‍Th: تروفیت‌ها).

شکل 4- درصد فراوانی پراکنش جغرافیایی عناصر رویشی منطقه‌ بررسی شده (COS: جهان‌وطن، IT: ایرانی-تورانی، IT-ES: ایرانی-تورانی/اروپا-سیبری، IT-ES-M: ایرانی-تورانی/اروپا-سیبری/مدیترانه‌ای، IT-M: ایرانی-تورانی/مدیترانه‌ای، IT-M-SS: ایرانی-تورانی/مدیترانه‌ای/صحرا-سندی، IT-SS: ایرانی-تورانی/صحرا-سندی، PL: چند ناحیه‌ای و SCO: نیمه‌جهان‌وطنی).

بحث

با توجه به سابقه تخریب منطقه پیش از حفاظت و اینکه بخش شایان توجهی از منطقه شامل نواحی روستایی، اراضی زراعی و باغات است و نیز با توجه به اقلیم خشک حاکم بر منطقه، کمبود بارندگی، خشکسالی‌های متوالی و نیز فقدان رودخانه‌ دائمی، حضور 318 گونه‌ گیاهی در آن می‌تواند نشانه‌ غنای گونه‌ای نسبتاً بالای منطقه در مقایسه با سایر مناطق خراسان رضوی باشد.

تیره‌ Asteraceae، با دارا بودن 53 گونه، تیره‌ غالب منطقه به شمار می‌رود. اعضای این تیره‌ گیاهی سازش خوبی با شرایط اقلیمی منطقه ایرانی-تورانی داشته، معمولاً در مناطقی که دارای میزان بالای تخریب پوشش گیاهی باشد، افزایش پیدا می‌کنند. این امر می‌تواند سیمای یک منطقه‌ تخریب شده را نمایان سازد.

ترکیب شکل‌های زیستی علاوه بر ترکیب گونه‌ای از موارد جالبی است که به وسیله‌ آن می‌توان در مورد پاسخ یک اجتماع به عوامل محیطی خاص اطلاعاتی به دست آورد (Asri, 2005). تروفیت‌ها با 5/47 درصد، بیشترین فراوانی شکل زیستی منطقه را به خود اختصاص می‌دهند. با توجه به اینکه تروفیت‌ها دوره‌ رویشی خود را در زمانی کوتاه و پیش از شروع خشکی کامل می‌کنند، اقلیم خشک منطقه، وجود تخریب و نیز خشکسالی‌های اخیر می‌تواند شاهدی بر فراوانی بالای آنها باشد. پژوهش‌های مشابه روی فلور مناطق بند گلستان (Kazemian et al., 2004)، بیرجند (Ghollassi Mood et al., 2006)، بزنگان (Gholami et al., 2006)، کلات-زیرجان گناباد (Vaseghi et al., 2008) و بردسکن (Ghorbanli et al., 2009) نیز نشان‌دهنده‌ فراوانی بالای تروفیت‌ها در مناطق مزبور است که با ویژگی‌های اقلیمی این مناطق قابل توجیه است. از آنجا که فانروفیت‌ها تحمل کمتری نسبت به خشکی داشته، در شرایط خشکی محکوم به فنا هستند، با توجه به وضعیت منطقه، وجود تعداد گونه‌ اندک از شکل زیستی فانروفیت ( 18 گونه) منطقی به نظر می‌‌رسد.

با توجه به قرار داشتن منطقه در ناحیه‌ ایرانی-تورانی، اختصاص بیش از نیمی از گروه‌های پراکنش جغرافیایی منطقه (3/56) به کوروتیپ ایرانی-تورانی، امری بدیهی به نظر می‌رسد (Léonard, 1988). پژوهش‌های مشابه در مناطق و شهرستان‌های همجوار از جمله کلات- زیرجان گناباد (Vaseghi et al., 2008، فردوس (Bakhshi Khaniki, 2008) و نیز سایر مناطق استان خراسان رضوی از جمله بند گلستان (Kazemian et al., 2004)، بزنگان (Gholami et al., 2006) و حوزه‌ آبخیز تیرگان (Amiri et al., 2008) نیز غلبه‌ عناصر رویشی ایرانی-تورانی را تأیید می‌نماید. گونه‌های چند منطقه‌ای، جهان‌وطن و نیمه‌جهان‌وطن 1/14 درصد گیاهان را تشکیل می‌دهند. این گیاهان اغلب گونه‌هایی مهاجم و فرصت‌طلب هستند. با توجه به سابقه تخریب در منطقه، افزایش این گروه از گیاهان موجب کاهش سهم گونه‌های بومی و طبیعی، از جمله گیاهان ایرانی-تورانی، در مقایسه با سایر مناطق شده است (Memariani et al., 2009).

با عنایت به اینکه منطقه از تنوع و پوشش گیاهی نسبتاً خوبی برخوردار است و سیمای ظاهری آن در فصول بهار و تابستان می‌تواند زمینه‌های مناسبی برای اکوتوریسم ایجاد نماید و همچنین حضور گیاهان دارویی (Sokhanvar et al., 2011) و مرتعی، حضور 12 گونه بوم‌زاد ایران و برخی گونه‌های در معرض خطر در منطقه مانند گونه آسیب‌پذیر .Philomidoschema parviflorum (Jalili and Jamzad, 1999)، اجرای برنامه‌های حفاظتی مناسب به منظور بهبود وضعیت منطقه ضروری است.

سپاسگزاری

از معاونت پژوهشی دانشگاه فردوسی مشهد که حمایت مالی این پروژه را با پژوهانه شماره 15908/3 تقبل نموده است و همچنین، آقای علی اصغر بصیری مسؤول محترم آزمایشگاه سیستماتیک دانشکده علوم که در جمع‌آوری نمونه‌ها کمک زیادی کردند، تشکر و قدردانی می‌شود.

پیوست 1- نام علمی گونه‌ها به تفکیک تیره‌ها بر اساس حروف الفبا، شکل زیستی و پراکنش جغرافیایی هر گونه (اشکال زیستی شامل: Ch: کامفیت‌ها، Ge: ژئوفیت‌ها (کریپتوفیت‌ها)، He: همی‌کریپتوفیت‌ها، Ph: فانروفیت‌ها و ‍Th: تروفیت‌ها و محدوده پراکنش جغرافیایی شامل: COS: جهان‌وطن، IT: ایرانی-تورانی، IT-ES: ایرانی-تورانی/اروپا-سیبری، IT-ES-M: ایرانی-تورانی/ اروپا-سیبری/ مدیترانه‌ای، :IT-M ایرانی-تورانی/مدیترانه‌ای، :IT-M-SS ایرانی-تورانی/مدیترانه‌ای/صحرا-سندی، IT-SS: ایرانی-تورانی/صحرا-سندی، PL: چند ناحیه‌ای و SCO: نیمه‌جهان‌وطن. گونه‌های بوم‌زاد ایران با * مشخص شده‌اند. شماره‌های هرباریومی مربوط به هرباریوم دانشکده علوم دانشگاه فردوسی مشهد است).

گونه‌های بوم‌زاد ایران	نام علمی گونه‌ها به تفکیک تیره‌	پراکنش جغرافیایی	شکل زیستی	شماره هرباریومی
	Alliaceae
	Allium rubellum M.Bieb.	IT	Ge	5069
	Allium sarawschanicum Regel	IT	Ge	5169
	Amaranthaceae
	Amaranthus retroflexus L.	PL	Th	5070
	Anacardiaceae
	Pistacia atlantica Desf.	IT-M	Ph	5171
	Pistacia vera L.	IT	Ph	5172
	Rhus coriaria L.	IT-M	Ph	5170
	Apiaceae
	Bunium cylindricum Drude	IT	Ge	5274
	Bunium persicum B.Fedtsch.	IT	Ge	5272
	Eryngium billardierei Delar.	IT	He	5168
	Ferula foetida Regel	IT	He	5068
	Ferula gummosa Boiss.	IT	He	5273
	Prangos latiloba Korovin	IT	He	5275
	Scandix aucheri Boiss.	IT	Th	5313
	Scandix pecten-veneris L.	IT-ES-M	Th	5314
	Scandix stellata Soland.	IT-M	Th	5040
	Schumannia karelinii (Bunge) Korovin	IT	Ch	5173
	Torilis leptophylla Rchb.f.	IT-ES	Th	5271
	Asteraceae
*	Achillea pachycephala Rech.f.	IT	He	5067
	Achillea wilhelmsii K.Koch	IT	He	5071
	Acroptilon repens (L.) DC.	PL	He	5167
	Anthemis hyalina DC.	IT	Th	5312
	Anthemis odontostephana Boiss.	IT	Th	5166
	Anthemis rhodocentra Iranshahr	IT	Th	5269
	Artemisia kopetdaghensis Krasch., Popov & Lincz. ex Poljakov	IT	Ch	5065
	Artemisia sieberi Besser.	IT	Ch	5311
	Artemisia turcomanica Gand.	IT	Ch	5174
	Carduus pycnocephalus L.	IT-ES-M	Th	5270
	Carthamus oxyacantha M.Bieb.	IT	Th	5315
	Centaurea bruguierana (DC.) Hand.-Mzt.	IT	Th	5347
	Centaurea iberica Trevir. ex Spreng.	IT-ES	He	5165
	Centaurea virgata Lam.	IT	He	5346
	Chardinia orientalis (L.) Kuntze	IT	Th	5041
	Cirsium congestum Fisch. & C.A.Mey. ex DC.	IT	He	5345
	Conyza canadensis (L.) Cronquist	COS	Th	5164
	Cousinia chrysochlora Rech.f. & Köie	IT	He	5268
	Cousinia congesta Bunge	IT	Ch	5310
	Cousinia eryngioides Boiss.	IT	He	5066
	Cousinia onopordioides Ledeb.	IT	He	5163
	Cousinia prolifera Jaub. & Spach	IT	He	5064
	Crepis sancta (L.) Babc.	IT-M	Th	5072
	Cymbolaena griffithii (A.Gray) Wagenitz	IT	Th	5162
*	Echinops heteromorphus Bunge	IT	He	5265
	Echinops leiopolyceroides Mozaff.	IT	He	5266
	Echinops leucographus Bunge	IT	Ch	5267
	Filago hurdwarica (Wall. ex DC.) Wagenitz	IT	Th	5277
	Garhadiolus angulosus Jaub. & Spach	IT	Th	5276
	Heteroderis pusilla Boiss.	IT	Th	5278
*	Jurinea stenocalathia Rech.f.	IT	He	5175
	Koelpinia linearis Pall.	IT-SS	Th	5161
	Lactuca glauciifolia Boiss.	IT	Th	5264
	Lactuca serriola L.	IT-ES-M	He	5063
	Lasiopogon muscoides DC.	IT-M	Th	5160
	Launaea acanthodes (Boiss.) O.Kuntze	IT	He	5343
	Onopordum acanthium L.	IT-ES	Ch	5344
	Phagnalon nitidum Fresen.	IT-SS	He	5159
	Pulicaria salviifolia Bunge	IT	Ch	5348
	Scariola orientalis (Boiss.) Soják	IT	Ch	5309
	Scorzonera laciniata L.	IT-ES-M	He	5158
	Scorzonera paradoxa Fisch. & C.A.Mey. ex DC.	IT	Ge	5342
	Scorzonera raddeana C.Winkl.	IT	Ge	5073
	Senecio glaucus L.	IT-M-SS	Th	5263
	Senecio paulsenii O.Hoffm.	IT	He	5061
	Serratula latifolia Boiss.	IT	He	5157
	Siebera nana (DC.) Bornm.	IT	Th	5176
	Sonchus oleraceus L.	PL	Th	5316
	Taraxacum pseudocalocephalum Soest	IT	He	5062
	Thevenotia scabra Boiss.	IT	Th	5156
	Tragopogon gaudanicus Boriss.	IT	He	5279
*	Tragopogon jesdianus Boiss. & Buhse	IT	He	5155
	Zoegea purpurea Fresen.	IT-SS	Th	5060
	Berberidaceae
	Berberis integerrima Bunge	IT	Ph	5308
	Biebersteiniaceae
	Biebersteinia multifida DC.	IT	Ge	5154
	Boraginaceae
	Arnebia decumbens Coss. & Kralik	IT-SS	Th	5177
	Asperugo procumbens L.	PL	Th	5153
	Heliotropium bacciferum Forrsk.	IT-SS	He	5074
	Heliotropium dasycarpum Ledeb. ex Eichw.	IT	He	5307
	Heliotropium europaeum L.	IT-ES-M	Th	5261
	Lappula barbata Gürke	IT-M	He	5262
	Lappula ceratophora (Popov) Popov	IT	Th	5317
	Lappula microcarpa Gürke	IT	Th	5077
	Lappula sessiliflora (Boiss.) Gürke	IT	Th	5058
	Lappula sinaica (A.DC.) Asch. & Schweinf.	IT	Th	5281
	Microparacaryum salsum (Boiss.) Hilger & Podlech	IT	Th	5260
	Nonea caspica G.Don	IT	Th	5152
	Onosma longiloba Bunge	IT	Th	5059
	Paracaryum rugulosum Boiss.	IT-SS	He	5280
	Trichodesma incanum Bunge	IT	He	5178
	Brassicaceae
	Aethionema carneum B.Fedtsch.	IT	Th	5075
	Alyssum dasycarpum Stephan ex Willd.	IT	Th	5306
	Alyssum desertorum Stapf	IT-ES	Th	5258
	Alyssum linifolium Stephan ex Willd.	IT-M	Th	5259
	Alyssum meniocoides Boiss.	IT	Th	5076
	Alyssum szovitsianum Fisch. & C.A.Mey.	IT	Th	5150
	Capsella bursa-pastoris (L.) Medik.	PL	Th	5151
	Cardaria draba (L.) Desv.	PL	He	5318
	Chorispora tenella DC.	IT-ES	Th	5179
	Clypeola aspera Turrill	IT	Th	5341
	Clypeola jonthlaspi L.	IT-M	Th	5078
	Conringia perfoliata (C.A.Mey.) N.Busch	IT	Th	5149
	Descurainia sophia (L.) Webb ex Prantl.	IT-ES-M	Th	5257
	Eruca sativa Mill.	IT-ES-M	Th	5305
	Goldbachia laevigata DC.	IT	Th	5181
	Lepidium persicum Boiss.	IT	He	5057
	Malcolmia africana (L.) W.T.Aiton	IT-M-SS	Th	5182
	Malcolmia strigosa Boiss.	IT	Th	5180
	Matthiola alyssifolia (DC.) Bornm.	IT	He	5148
*	Matthiola revoluta Bunge ex Boiss.	IT	He	5256
	Neotorularia torulosa (Desf.) Hedge & I.Léonard	IT-SS	Th	5355
	Neslia apiculata Fisch., C.A.Mey. & Avé-Lall.	IT-ES-M	Th	5282
*	Sisymbrium integerrimum Rech.f. & Aellen	IT	He	5079
	Sisymbrium irio L.	IT-ES	Th	5339
	Sisymbrium loeselii L.	IT-ES	He	5340
	Sisymbrium septulatum DC.	IT	Th	5147
	Capparidaceae
	Capparis spinosa L.	SCO	He	5254
	Cleome coluteoides Boiss.	IT	He	5255
	Caryophyllaceae
	Acanthophyllum glandulosum Bunge ex Boiss.	IT	Ch	5304
	Acanthophyllum heratense Schiman-Czeika	IT	Ch	5319
	Acanthophyllum sordidum Bunge ex Boiss.	IT	Ch	5183
	Cerastium inflatum Link ex Sweet	IT	Th	5252
	Holosteum glutinosum Fisch. & C.A.Mey.	IT	Th	5253
	Lepyrodiclis holosteoides Fenzl ex Fisch. & C.A.Mey.	IT	Th	5056
	Lepyrodiclis stellarioides Fisch. & C.A.Mey.	IT	Th	5145
	Minuartia meyeri Bornm.	IT	Th	5146
	Silene coniflora Nees ex Otth	IT-M	Th	5286
	Silene conoidea L.	IT-M	Th	5285
	Spergularia bocconii (Scheele) Asch. & Graebn.	IT-M	Th	5143
	Stellaria media (L.) Vill.	SCO	Th	5251
	Vaccaria oxyodonta Boiss.	IT	Th	5055
	Chenopodiaceae
	Atriplex canescens (Pursh.) Nutt.	PL	Ch	5080
	Atriplex leucoclada Boiss.	IT-SS	Ch	5144
	Atriplex tatarica L.	IT-ES-M	Th	5184
	Ceratocarpus arenarius L.	IT	Th	5284
	Chenopodium album L.	COS	Th	5249
	Chenopodium botrys L.	PL	Th	5142
	Chenopodium glaucum L.	PL	Th	5250
	Girgensohnia oppositiflora (Pall.) Fenzl	IT	Th	5338
	Haloxylon ammodendron (C.A.Mey.) Bunge ex E.Fenzl	IT	Ph	5320
	Kochia prostrata (L.) Schrad.	IT-ES	Ch	5321
	Kochia scoparia (L.) Schrad.	IT-ES	Th	5303
	Noaea mucronata Asch. & Schweinf.	IT-M-SS	Ch	5185
	Salsola incanescens C.A.Mey.	IT	Th	5081
	Salsola nitraria Pall.	IT-SS	Th	5248
	Seidlitzia rosmarinus Bunge ex Boiss.	IT-SS	Ch	5140
	Convolvulaceae
	Convolvulus arvensis L.	SCO	Ge	5141
	Crassulaceae
	Sedum rubens L.	IT-M	Th	5139
	Cucurbitaceae
	Citrullus colocynthis (L.) Schrad.	IT-M-SS	He	5247
	Cuscutaceae
	Cuscuta campestris Yunck.	COS	Th	5187
	Cyperaceae
	Carex divisa Huds.	IT-ES-M	Ge	5186
	Carex songorica Kar. & Kir.	IT	Ge	5082
	Carex stenophylla Wahlenb.	IT-ES	Ge	5054
	Cyperus rotundus L.	COS	Ge	5136
	Schoenoplectus lacustris (L.) Palla	PL	Ge	5137
	Scirpoides holoschoenus (L.) Soják	PL	Ge	5138
	Dipsacaceae
	Scabiosa olivieri Coult.	IT	Th	5188
	Ephedraceae
	Ephedra intermedia Schrenk & C.A.Mey.	IT	Ph	5246
	Ephedra sarcocarpa Aitch. & Hemsl.	IT	Ph	5135
	Equisetaceae
	Equisetum ramosissimum Desf.	PL	Ge	5350
	Euphorbiaceae
	Chrozophora tinctoria (L.) A.Juss.	IT-M-SS	Th	5134
	Euphorbia bungei Boiss.	IT	He	5083
	Euphorbia chamaesyce L.	IT-M	Th	5301
	Euphorbia densa Schrenk	IT	Th	5302
	Euphorbia helioscopia L.	IT-ES-M	Th	5189
	Euphorbia szovitsii Fisch. & C.A.Mey.	IT	Th	5244
	Fabaceae
	Alhagi maurorum Medik.	IT-M-SS	Ch	5245
	Astragalus argyroides Beck	IT	He	5243
	Astragalus bakaliensis Bunge	IT	Th	5190
	Astragalus campylorrhynchus Fisch. & C.A.Mey.	IT	Th	5133
	Astragalus commixtus Bunge	IT	Th	5191
	Astragalus crenatus Schult.	IT-SS	Th	5084
	Astragalus dactylocarpus Boiss.	IT	Ch	5242
*	Astragalus durandianus Aitch. & Baker	IT	Ch	5241
	Astragalus kerkukiensis Bornm.	IT	Th	5053
	Astragalus persepolitanus Boiss.	IT	Th	5130
*	Astragalus spachianus Boiss. & Buhse	IT	He	5086
	Astragalus tribuloides Delile	IT-SS	Th	5131
*	Astragalus verus Olivier	IT	Ch	5132
	Medicago lupulina L.	PL	He	5085
	Medicago sativa L.	PL	He	5353
	Sophora pachycarpa Schrenk ex C.A.Mey.	IT	He	5240
	Trigonella macroglochin Durieu	IT	Th	5128
	Trigonella monantha C.A.Mey.	IT	Th	5352
	Vicia peregrina L.	IT-ES-M	Th	5129
	Fumariaceae
	Fumaria asepala Boiss.	IT-M	Th	5192
	Gentianaceae
	Gentiana olivieri Griseb.	IT	He	5051
	Geraniaceae
	Erodium cicutarium (L.) L`Her. ex Aiton	IT-ES-M	Th	5087
	Erodium oxyrhinchum M.Bieb.	IT-SS	Th	5238
	Geranium kotschyi Boiss.	IT	Ge	5193
	Iridaceae
	Iris drepanophylla Aitch. & Baker	IT	Ge	5127
	Iris kopetdagensis (Vved.) B. Mathew & Wendelbo	IT	Ge	5052
	Ixioliriaceae
	Ixiolirion tataricum Herb.	IT	Ge	5239
	Juncaceae
	Juncus articulatus L.	SCO	Ge	5195
	Juncus rigidus Desf.	PL	Ge	5194
	Lamiaceae
	Acinos graveolens Link	IT-ES-M	Th	5349
	Eremostachys macrophylla Montbret & Aucher	IT	He	5126
	Hymenocrater elegans Bunge	IT	Ch	5088
	Lallemantia royleana Benth.	IT	Th	5351
	Lamium amplexicaule L.	PL	Th	5196
	Marrubium anisodon K.Koch	IT	He	5237
	Mentha longifolia Huds.	PL	He	5300
	Nepeta bracteata Benth.	IT	Th	5198
	Nepeta saccharata Bunge	IT	Th	5197
	Nepeta saturejoides Boiss.	IT	Th	5199
	Perovskia abrotanoides Kar.	IT	Ch	5089
	Philomidoschema parviflorum (Benth.) Vved.	IT	He	5050
	Salvia leriifolia Benth.	IT	He	5235
	Salvia macrosiphon Boiss.	IT	He	5236
	Teucrium polium L.	IT-M	Ch	5337
	Ziziphora clinopodioides Lam.	IT	Ch	5283
	Ziziphora tenuior L.	IT	Th	5354
	Liliaceae
	Gagea chomutowae Pascher	IT	Ge	5125
	Gagea gageoides (Zucc.) Vved.	IT	Ge	5090
	Gagea reticulata Schult.f.	IT	Ge	5234
	Gagea setifolia Baker ex Aitch.	IT	Ge	5322
	Gagea tenera Pasch.	IT	Ge	5200
	Gagea vegeta Vved.	IT	Ge	5123
	Muscari neglectum Guss. ex Ten.	IT-ES-M	Ge	5356
	Tulipa biflora Pall.	IT	Ge	5124
	Tulipa lehmanniana Mercklin	IT	Ge	5299
	Tulipa micheliana Hoog	IT	Ge	5357
	Malvaceae
*	Alcea teheranica Parsa	IT	He	5233
	Malva neglecta Wallr.	PL	He	5121
	Mimosaceae
	Prosopis farcta J.F.Macbr.	IT-SS	Ch	5048
	Moraceae
	Ficus carica L.	IT-M	Ph	5091
	Ficus johannis Boiss.	IT	Ph	5122
	Orobanchaceae
	Orobanche aegyptiaca Pers.	IT-M-SS	Ge	5094
	Papaveraceae
	Glaucium elegans Fisch. & C.A.Mey.	IT	Th	5201
	Hypecoum pendulum L.	IT-M	Th	5231
	Papaver decaisnei Hachst. & Steud. ex Elkan	IT	Th	5093
	Roemeria hybrida (L.) DC.	IT-M-SS	Th	5232
	Roemeria refracta DC.	IT	Th	5120
	Plantaginaceae
	Plantago lanceolata L.	IT-ES-M	He	5230
	Plantago major L.	SCO	He	5092
	Plumbaginaceae
*	Acantholimon scirpinum Bunge	IT	Ch	5046
	Poaceae
	Aegilops tauschii Coss.	IT	Th	5202
	Aegilops triuncialis L.	IT-M	Th	5287
	Avena fatua L.	IT-ES	Th	5229
	Avena sterilis L.	IT-ES-M	Th	5289
	Boissiera squarrosa (Sol.) Nevski	IT	Th	5095
	Bothriochloa ischaemum (L.) Keng	PL	He	5049
	Bromus danthoniae Trin. ex C.A.Mey.	IT	Th	5288
	Bromus scoparius L.	IT-ES-M	Th	5096
	Bromus sterilis L.	IT-ES-M	Th	5227
	Bromus tectorum L.	PL	Th	5228
	Cynodon dactylon (L.) Pers.	PL	He	5119
	Echinochloa crus-galli (L.) P.Beauv.	PL	Th	5047
	Eremopyrum bonaepartis (Spreng.) Nevski	IT	Th	5323
	Eremopyrum orientale Jaub. & Spach	IT-M	Th	5203
	Heteranthelium piliferum Hochst. ex Jaub. & Spach	IT	Th	5335
	Hordeum murinum L.	IT-M	Th	5336
	Hordeum spontaneum K.Koch	IT-M	Th	5290
	Lolium rigidum Gaudin	IT-M	Th	5097
	Melica persica Kunth	IT	He	5298
	Pennisetum orientale Rich.	IT-SS	He	5297
	Phalaris minor Retz.	COS	Th	5205
	Phragmites australis Trin. ex Steud.	SCO	He	5325
	Poa bulbosa L.	IT-ES-M	He	5226
	Poa pratensis L.	PL	He	5225
	Poa sinaica Steud.	IT-SS	He	5224
	Polypogon fugax Nees ex Steud.	PL	He	5118
	Polypogon semiverticillatus (Forssk.) Hyl.	PL	He	5098
	Schismus arabicus Nees	PL	Th	5204
	Stipa hohenackeriana Trin. & Rupr.	IT	He	5045
	Taeniatherum caput-medusae (L.) Nevski	IT-ES-M	Th	5291
	Podophyllaceae
	Bongardia chrysogonum Endl.	IT-M	Ge	5324
	Polygonaceae
	Polygonum argyrocoleon Steud. ex Kunze	IT	Th	5207
*	Polygonum hyrcanicum Rech.f.	IT	He	5223
	Polygonum paronychioides C.A.Mey.	IT	He	5099
	Polygonum patulum M.Bieb.	IT-M	Th	5292
	Polygonum rottboellioides Jaub. & Spach	IT	Th	5206
	Pteropyrum aucheri Jaub. & Spach	IT	Ph	5101
	Rheum ribes L.	IT	Ge	5222
	Rumex chalepensis Mill.	IT	Th	5293
	Rumex dentatus L.	PL	He	5117
	Portulacaceae
	Portulaca oleracea L.	SCO	He	5100
	Primulaceae
	Androsace maxima L.	IT-ES-M	Th	5208
	Ranunculaceae
	Anemone petiolulosa Juz.	IT	Ge	5294
	Ceratocephala falcata (L.) Pers.	IT-ES-M	Th	5043
	Clematis orientalis L.	IT	Ch	5295
	Consolida orientalis (J.Gay) Schrödinger	IT-M	Th	5221
	Consolida rugulosa Schrodgr.	IT	Th	5102
	Nigella integrifolia Regel	IT	Th	5209
	Ranunculus muricatus L.	PL	Th	5116
	Thalictrum isopyroides C.A.Mey.	IT	Ge	5044
	Resedaceae
	Reseda luteola L.	IT-ES-M	He	5296
	Rhamnaceae
	Ziziphus jujuba Mill.	PL	Ph	5104
	Rosaceae
	Amygdalus scoparia Spach	IT	Ph	5210
	Amygdalus spinosissima Bunge	IT	Ph	5115
	Crataegus pseudoheterophylla Pojark.	IT	Ph	5103
	Rosa beggeriana Schrenk	IT	Ph	5326
	Rosa persica J.F.Gmel.	IT	Ch	5107
	Rubus sanctus Schreb.	IT-M	Ph	5220
	Sanguisorba minor Scop.	IT-ES-M	He	5327
	Rubiaceae
	Asperula glomerata (M.Bieb.) Griseb.	IT	Ch	5328
	Callipeltis cucullaria (L.) DC.	IT-M	Th	5106
	Gaillonia bruguieri A.Rich. ex DC.	IT-M	He	5211
	Galium ceratopodum Boiss.	IT-SS	Th	5113
	Galium spurium L.	IT-ES-M	Th	5219
	Rubia rigidifolia Pojark.	IT	Ch	5105
	Salicaceae
	Salix alba L.	PL	Ph	5213
	Scrophulariaceae
	Linaria michauxii Chav.	IT	He	5114
	Linaria simplex DC.	IT-M	Th	5212
	Scrophularia striata Boiss.	IT	Ch	5329
	Verbascum songaricum Schrenk	IT	He	5112
	Veronica campylopoda Boiss.	IT	Th	5334
	Solanaceae
	Datura stramonium L.	SCO	Th	5333
	Hyoscyamus reticulatus L.	IT-M	He	5331
	Hyoscyamus squarrosus Griff.	IT	He	5332
	Solanum nigrum L.	COS	Th	5330
	Solanum olgae Pojark.	IT	Th	5218
	Tamaricaceae
	Tamarix kotschyi Bunge	IT	Ph	5217
	Valerianaceae
	Valerianella cymbaecarpa C.A.Mey.	IT	Th	5108
	Valerianella dufresnia Bunge ex Boiss.	IT	Th	5215
	Valerianella lasiocarpa Steven ex Betcke	IT-ES	Th	5214
	Valerianella oxyrhyncha Fisch. & C.A.Mey.	IT	Th	5216
	Valerianella platycarpa Trautv.	IT	Th	5111
	Zygophyllaceae
	Peganum harmala L.	IT-M-SS	He	5042
	Tribulus terrestris L.	PL	Th	5110
	Zygophyllum fabago L.	IT	Ch	5109

مراجع

Aghamiri, S. H., Golestani, H., Bijani, M., Ahdoukhesh, R. and Salehi, F. (2003) Helali Hunting Prohibited Area. Khorassan Department of Environmental Protection Press, Mashhad (in Persian).

Amiri, S., Zokaei, M., Ejtehadi, H. and Mozaffarian, V. (2008) An introduction to the flora, life forms and plant geographical distribution of Tirgan Watershed (Khorassan province). Journal of Science (Tarbiat Moallem University) 8(2): 89-106 (in Persian).

Asri, Y. (2005) Vegetation ecology. Payame Noor University Press, Tehran (in Persian).

Assadi, M. (ed.) (1988-2011) Flora of Iran. Research Institute of Forests and Rangelands, Tehran (in Persian).

Assareh, M. H. (2006) Plant diversity of Iran. Research Institute of Forests and Rangelands, Tehran (in Persian).

Bakhshi Khaniki, G. R. (2008) Flora and vegetation studies in Ferdows area, S. Khorassan province (Iran). Pajouhesh and Sazandegi (special issue): 183-195 (in Persian).

Boissier, P. E. (1867-1888) Flora Orientalis. vols. 1-5. Genevae et Basileae. H. Georg, Geneva.

Davis, P. H. (1965-1988) Flora of Turkey and the East Aegean. vols. 6 and 8. Edinburgh University Press, Scotland.

Ghahreman, A. (1979-1992) Colorful flora of Iran. Research Institute of Forests and Rangelands, Tehran (in Persian).

Ghahreman, A. (1994) Plant systematics: cormophytes of Iran. Center for Academic Publication, Tehran (in Persian).

Ghahreman, A. and Attar, F. (1999) Biodiversity of plant species in Iran. Tehran University press, Tehran (in Persian).

Gholami, A., Ejtehadi, H., Ghassemzadeh, F. and Ghorashi-al-Hosseini, J. (2006) Study of plant biodiversity around protected area of the Bazangan Lake. Iranian Journal of Biology 19: 398-407 (in Persian).

Ghollassi Mood, Sh., Jalili, B. and Bakhshi Khaniki, G. R. (2006) Introduction to flora and life forms of plants in west of Birjand. Pajouhesh and Sazandegi 73: 65-73 (in Persian).

Ghorbanli, M., Asadollahi , F. and Joharchi, M. R. (2009) The introduction to the flora, life forms and plant geographical distribution of Taknar copper mine in Bardaskan (Razavi Khorassan province). Journal of Plant and Ecosystem 18: 2-16 (in Persian).

IPNI (2012) The International Plant Names Index. Retrieved from http://www.ipni.org. On: 10 July 2012.

Iran Meteorological Organization (2007) Statistical data of Gonabad synoptic station. Retrieved from http://www.weather.ir. On: October 2007 (in Persian).

Jalili, A. and Jamzad, Z. (1999) Red data book of Iran, a preliminary survey of endemic, rare and endangered plant species in Iran. Research Institute of Forests and Rangelands, Tehran.

Kazemian, A., Saghafi, F. and Assadi, M. (2004) Floristic study of Bande-Golestan and identification biological forms and chorotypes of plants. Pajouhesh and Sazandegi 64: 48-62 (in Persian).

Komarov, V. L. (ed.) (1934-1954) Flora of USSR. vols. 1-30. Izdatel’stvo Akademi Nauk SSSR Leningrad (English translation from Russian, Jerusalem, 1968-1977).

Léonard, J. (1988) Contribution a l'étude de la flore et de la végétation des desert d'Iran, Fascicule 8: Étude des aries de distribution, Les phytochories, Les chorotypes. Bulletin of the Jardin Botanique National de Belgique, Meise.

Maassoumi, A. A. (1986-2000) The genus Astragalus in Iran. vols. 1-4. Research Institute of Forests and Rangelands, Tehran (in Persian).

Memariani, F., Joharchi, M. R., Ejtehadi, H. and Emadzade, Kh. (2009) Contributions to the flora and vegetation of Binalood mountain range, NE Iran: Floristic and chorological studies in Fereizi region. Ferdowsi University International Journal of Biological Sciences 1(1): 1-17 (in Persian).

Misra, K. C. (1974) Manual of plant ecology. Oxford and IBH Publishing, New Delhi.

Mobayen, S. (1975-1996) Flora of Iran: vascular plants. vols. 1-4. Tehran University press, Tehran (in Persian).

Mozaffarian, V. (2003) A dictionary of Iranian plant names. Farhang Moaser publication, Tehran (in Persian).

Mozaffarian, V. (2005) Plant classification. vols 1-2. Amirkabir, Tehran (in Persian).

Pourebrahim, H. (1992) Geography of Gonabad. Marandiz publications, Gonabad (in Persian).

Raunkiaer, C. (1934) Life forms of plants. Academic Press, Oxford.

Rechinger, K. H. (1967-1998) Flora Iranica. vols. 1-176. Akademische Druck und Verlagsanstalt, Graz.

Sokhanvar, F., Ejtehadi, H., Vaezi, J., Memariani, F. and Joharchi, M. R. (2011) An introduction to medicinal plants of Helali Protected Area, Gonabad- Bajestan, Khorassan Razavi. First National Conference on Biological Sciences, Islamic Azad University, Falavarjan Branch, Falavarjan, Iran (in Persian).

Townsend, C. C. and Guest, E. (1966-1985) Flora of Iraq. vols. 1-9. Ministry of Agriculture and Agrarian Reform, Baghdad.

Vaseghi, P., Ejtehadi, H., Zokaei, M. and Joharchi, M. R. (2008) Floristic studies, life forms and chorology of plants in Kalat highlands of Gonabad, Khorassan Razavi province, East of Iran. Journal of Science (Tarbiat Moallem University) 8(1): 75-88 (in Persian).

Zohary, M. (1966-1972) Flora Palaestina. Jerusalem Academic Press, Israel.

آمار

تعداد مشاهده مقاله: 2,632

تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,746

سامانه مدیریت نشریات علمی. طراحی و پیاده سازی از سیناوب

پیوندهای مفید

اخبار و اعلانات

آمار

Flora, life form and chorology of plants of the Helali protected area in Khorasan-e Razavi province